Vimshabrahmana 59: atha pañcamaḥ khaṇḍaḥ
Viṃśabrāhmaṇa 59
- Language
- Sanskrit
atha pañcamaḥ khaṇḍaḥ
59.1
prajāpatirakāmayata bahu syāṃ prajāyeyeti so'śocattasya śocata ādityo mūrdhno'sṛjyata so'sya mūrddhānamudahan sa droṇakalaśo'bhavattasmin devāḥ śukramagṛhṇata
tāṃ vai sa āyuṣāttimatyajīvat
59.2
āyuṣāttimatijīvati ya eva oṃveda
59.3
taṃ prohe "dvānaspatyo'si bārhaspatyo'si prājāpatyo'si
prajāpatermūrddhāsyatyāyuṣātramasīdamahammāṃ prāñcaṃ prohāmi
tejase brahmavarcasāye"ti
59.4
yadāha ṣtvānaspatya iti satyenaivaivaṃ tatprohāti
59.5
yadāha bārhaspatya iti bṛhaspatirvvai devānāmudgātā
tameva tadyunakti
59.6
yadāha prājāpatya iti prājāpatyo hyeṣa devatayā
yaddroṇakalaśo yadāha prajāpatermūrddheti prajāpaterhyeṣa mūrddha
udahanyata
59.7
yadāhā“tyāyupātrami”tyati hyetadanyāni pātrāṇi
yat droṇakalaśo devapātraṃ droṇakalaśaḥ
59.8
devapātrī bhavati ya eva m̐veda
59.9
brāhmaṇaṃ pātre na mīmām̐seta yaṃ brāhmaṇamiva manyate
pra devapātramāpnoti na manuṣyapātrācchidyate
59.10
vāgvai devebhyo'pakrāmatsāpaḥ prāviśattāṃ devāḥ punarayācam̐stā abruvanyatpunarddeyāma kinnastataḥ syāditi
yatkāmayadhva ityabruvam̐stā abruvanyaddevāsmāsu manuṣyā
apūtaṃ praveśayām̐stenāsam̐mṛṣṭā asāmeti
59.11
śuddhā asmā āpaḥ pūtā bhavanti ya eva m̐veda
59.12
sā punattām̐tyakrāmat sā ॰vanaspatīn prāviśattāndevāḥ punarayācam̐stānna punaradadustānaśapan svena vaḥ kiṣkuṇā ॰vajreṇa vṛścām̐niti tasmādvanaspatīn svena kiṣkuṇā ॰vajreṇa vṛścanti devaśaptā hi
59.13
tā m̐śvanaspatayaścaturddhā ॰vācaṃ vi॰nyadadhurmundubhau ॰vīṇāyāmakṣe tūṇave tasmādeṣā ॰vādiṣṭhaiṣā ॰valgutamā ॰vāgvā
॰vanaspatīnāṃ devānā m̐ hyeṣā ॰vāgāsīt
59.14
adho'dho'kṣaṃ droṇakalaśaṃ prohanti tasyā ॰vāco'varuddhyā uparyuparyyakṣaṃ pavitraṃ prayacchantyubhayata eva ॰vācaṃ parigṛhṇanti
59.15
athākṣasparśananindāpūrvakaṃ tasyāsparśaṃ vidhatteyasya kāmayetāsuryyamasya yajñaṃ kuryyām̐ vvācam̐ vṛñjīyeti droṇakalaśaṃ prohanbāhubhyāmakṣamupaspṛśedasuryyamasya
yajñaṅkaroti vvācam̐ vṛṅkte yo'sya priyaḥ syādanupaspṛśannakṣaṃ
prohetprāṇā vai droṇakalaśaḥ prāṇānevāsya kalpayati
59.16
kathameṣāmāttvijyakaraṇamiti brahmavādinaḥ praśnamupakṣipattiyannvityāhurvvācānyāntarṛtvijo vṛṇate kasmādudgātāro vṛtā ārtvijyaṃ kurvvantīti
59.17
yaddroṇakalaśamupasīdanti tenodgātāro vṛtāḥ
59.18
prājāpatyā vā udgātāraḥ prājāpatyo droṇakalaśo
droṇakalaśa evainānārtvijyāya vṛṇīte
59.19
prāñca upasīdanti prāñco yajñasyāgre karavāmeti
59.20
anabhijitā vā eṣodgātṝṇāṃ digyatprācī yaddroṇakalaśaṃ prāñcaṃ prohanti diśo'bhijityai
59.21
yannvityāhurantarāśvaḥ prāsevau yujyate'ntarā śamya anaḍvānka udgātṝṇāṃ yoga iti yaddroṇakalaśamupasīdanti sa eṣāṃ yogastasmādyuktairevopasadyanna hyayukto vahati
Linked texts (5)
- Pañcaviṃśa — Sanskrit
- Tāṇḍya or Pañcaviṃśa-brāhmaṇa — Sanskrit
- Sāmavedabrāhmaṇānyaṣṭau — Sanskrit
- Drāhyāyaṇasūtra — Sanskrit
- Dīpa (Dhanvin) — Dhanvin, Sanskrit