Yajurbrahmana 2
Yajurbrāhmaṇa 2
- Language
- Sanskrit
2.1
17 anuvāke aindrapaśusambandhiprayājamaitrāvaruṇapraiṣoktiḥ
18 anuvāke āprīnāmakaprayājayājyākathanam
19 anuvāke aindrapaśusambandhi vapāpuroḍāśahaviryājyānuvākyoktiḥ
20 anuvāke aindrapaśusambandhyanūyājamaitrāvaruṇapraiṣakathanam
a̱ṅgira̍so̱ vai sa̱tramā̍sata | teṣā̍ṃ pṛ̱śnirgha̱rmadhu̍gāsīt
sarjī̱ṣeṇā̍jīvat | te̍'bruvan | kasmai̱ nu sa̱tramā̍smahe | yai
'syā oṣa̍dhī̱rna ja̱nayā̍ma̱ iti̍ | te di̱vo vṛ̱ṣṭima̍sṛjanta
yāva̍ntaḥ sto̱kā a̱vāpa̍dyanta | tāva̍tī̱roṣa̍dhayo'jāyanta
tā jā̱tāḥ pi̱taro̍ vi̱ṣeṇā̍limpan
2.2
tāsā̍ṃ ja̱gdhvā ru̍ṣyanye̱t | te̍'bruvan | ka i̱dami̱tthama̍ka̱riti̍ | va̱yaṃ bhā̱gadhe̱yami̱cchamā̍nā̱ iti̍ pi̱taro̍'bruvan
kiṃ vo̍ bhā̱gadhe̱yamiti̍ | a̱gni̱ho̱tra e̱va no̍'pya̱stvitya̍bruvan | tebhya̍ e̱tadbhā̍ga̱dheya̱ṃ prāya̍cchan | yaddhu̱tvā ni̱mārṣṭi̍
tato̱ vai ta oṣa̍dhī̱rasva̍dayan | ya e̱vaṃ veda̍
2.3
svada̍nte'smā̱ oṣa̍dhayaḥ | te va̱tsamu̱pāvā̍sṛjan | i̱daṃ
no̍ ha̱vyaṃ pradāpayeti̍ | so̍'bravī̱dvara̍ṃ vṛṇai | daśa̍ mā rāva̱rtsaṃ jā̱taṃ na do̍han | ā̱sa̱ṅga̱vaṃ mā̱trā sa̱ha ca̍rāṇī̱ti̍
tasmā̍dva̱tsaṃ jā̱taṃ daśa̍ rā̱trīrna du̍hanti | ā̱sa̱ṅga̱vaṃ mā̱trā
sa̱ha ca̍rati | vārya̍ ha̱taḥ hya̍sya | tasmā̍dva̱tsam̐ sam̐sṛ̍ṣṭa̱dhayam̐ ru̱dro ghā̱tuka̍ḥ || ati̱ hi sandhāmanye̍ti
2.1-2
a̱smi̱nyan ved ghā̱tuka̱ eka̍ñca || anu0 1
dvitīyo'nuvākaḥ
pra̱jāpa̍tira̱gnima̍sṛjata | taṃ pra̱jā anva̍sṛjyanta | tama̍bhā̱gamu̍pāsta | so̍'sya pra̱jābhi̱rapā̍krāmat | tamava̍runddhatsa̱mā̱no'nva̍ait | tamava̍rundhya̱nnāśa̍knot | sa tapo̍'tapyata
so̍'gniru̱pāra̍mat | tā̱pivai̍syapra̱jāpa̍ti̱riti̍ | sa ra̱rāṭāduda̍mṛṣṭa
2.2-2
tadghṛ̱tama̍bhavat | tasmā̱dyasya̍ dakṣi̱ṇata̍ḥ ke̱śā u̱nmṛ̱ṣṭāḥ
tāṃ jye̱ṣṭhala̍kṣmī prā̍jāpa̱tyetyā̍huḥ | yadra̱rāṭā̱duda̍mṛṣṭa
tasmā̍dra̱rāṭe̱ keśā̱ na sa̍nti | tada̱gnau prāvṛ̍ṇak | tadvya̍cikitsat | juha̱vānī̱3 mā hauṣā̱3 miti̍ | tarhi̍ci̱kitsā̱yai janma̍ | ya e̱vaṃ vi̱dvān vi̍ci̱kitsa̍ti
2.3-2
vasī̍yae̱va bha̍vatyate | taṃ vāga̱bhyava̍dajjuhudhīti̍ | so̍
abravīt | kastvamasīti̍ | svai̱va te̱ vāgitya̍bravīt | so̍'juhosvāheti̍ | tatsvāhākā̱rasya̱ janma̍ | ya e̱vam̐ svāhākā̱rasya̱ janma̱ veda̍ | karo̍ti̱ svāhā̍kā̱reṇa̍ vī̱rya̍ṃ | yasyai̱vaṃ
vi̱duṣa̱ḥ svāhā̍kā̱reṇa̱ juhva̍ti
2.4
bhogā̱yavā̱sya̍ hu̱taṃ bha̍vati | tasyā̱ āhu̍tyai̱ puruṣa̍masṛjata | dvi̱tīya̍majuhot | so'śva̍masṛjata | tṛ̱tīya̍majuhot | sa gāma̍sṛjata | ca̱turthama̍juhot | so'vi̍masṛjata
pa̱ñcamama̍juhot | so'jā̍masṛjata
2.5
so'gni̍rabibhet | āhu̍tībhi̱rvai tamāpnotīti̍ | sa pra̱jāpa̍ti̱ṃ puna̱ḥ prāvi̍śat | taṃ pra̱jāpa̍tirabravīt | jāya̍sveti̍
so̍'bravīt | kiṃ bhā̱gadhe̱yama̱bhija̍niṣya̱ iti̍ | tubhya̍me̱vedam̐ hū̍yātā̱ itya̍bravīt | sa e̱tadbhā̱gadhe̱yama̱bhya̍jāyata | yada̍gniho̱traṃ
2.6
tasmā̍dagniho̱tramu̍cyate | taddhū̱yamā̍namādi̱tyo̍'bravīt
māhau̍ṣīḥ | u̱bhayo̱rvai nāve̱tadi̍ti | so'gni̍rabravīt
ka̱thaṃ nau̍ hoṣyantīti̍ | sā̱yame̱va tubhya̍ṃ juhavān | prā̱tarmahyamitya̍bravīt | tasmā̍da̱gnaye̍ sā̱yam̐ hūyate | sūryā̍ya
prā̱taḥ
2.7
ā̱gne̱yī vai rātri̍ḥ | ai̱ndramaha̍ḥ | yada̍nudite̱ sūrye̍ prā̱tarjuhuyāt | u̱bhaya̍mevāgne̱yam̐ syā̍t | udi̍te̱ sūrye̍ prā̱tarju̍hoti | tathā̱gnaye̍ sā̱yam̐ hū̱yate̍ | sū̱ryā̍ya prā̱taḥ
rātra̍ṃ vā̱vānu̍pra̱jāḥ praja̍yante | ahnā̱ prati̍tiṣṭhanti
yatsā̱yaṃ ju̱hoti̍
2.8
praiva tena̍ jāyate | udi̍te̱ sūrye̍ prā̱tarju̍hoti | pratye̱va
tena̍ tiṣṭhati | pra̱jāpa̍tirakāmayata prajāyeyeti̍ | sa e̱tada̍gniho̱traṃ mi̍thu̱nama̍paśyat | tadudi̍te̱ sūrye̍'juhot | yaju̱ṣānyat | tūṣṇīma̱nyat | tato̱ vai sa prājā̍yata | yasyai̱vaṃ
vi̱duṣa̱ udi̍te̱ sūrye̍'gniho̱traṃ juhva̍ti
2.9
praiva jā̍yate | atho̱ yathā̱ divā̍ prajāna̱nneti̍ | tā̱dṛge̱va tat | atho̱ khalvā̍huḥ | yasya̱ vai dvau pu̱trau gṛ̱he vasa̍taḥ | yastayo̍ra̱nyam̐ rā̱dhaya̍tya̱nyaṃ na | ubhau vā vasatāvṛ̍cchatīti̍ | a̱gniṃ vāvādi̱tyaḥ sā̱yaṃ pravi̍śati | tasmā̍da̱gnirdū̱rānnakta̍ṃ dadṛśe | u̱bhe hi teja̍sī sampadye̍te
2.10
udyanta̍ṃ vāvādi̱tyama̱gniranu̍samāro̍hati | tasmā̍ddhūmae̱vāgnerdivā̍ dadṛśe | yada̱gnaye̍ sā̱yaṃ juhu̱yāt | ā sū̱ryā̍ya
vṛścyeta | yat sū̱ryā̍ya prā̱tarjuhu̱yāt | ā̱gnaye̍ vṛścyeta
de̱vatā̍bhyaḥ sama̱da̍ṃ dadhyāt | a̱gnirjyoti̱rjyoti̱ḥ sūrya̱ḥ
svāhetye̱va sā̱yam̐ hota̍vyaṃ | sūryo̱ jyoti̱rjyoti̍ra̱gniḥ
svāheti̍ prā̱taḥ | tayo̍ru̱bhābhyā̱m̐ sā̱yam̐ hū̱yate̍
2.11
u̱bhābhyā̍ṃ prā̱taḥ | na de̱vatā̍bhyaḥ sama̱daṃ da̍dhāti | a̱gnirjyoti̱rityā̍ha | a̱gnirvai re̍to̱dhāḥ | pra̱jājyoti̱rityā̍ha | pra̱jā e̱vāsmai̍ pra̱jana̍yati | sūryo̱ jyoti̱rityā̍ha
pra̱jāsve̱va pra̱jātāsu̱ reto̍ dadhāti | jyoti̱ragniḥ svāhetyā̍ha | pra̱jā e̱va pra̱jātā a̱syāṃ prati̍ṣṭhāpayati
2.12
tū̱ṣṇīmutta̍rāmāhu̍tiṃ juhoti | mi̱thu̱natvā̱ya praja̍tyai | yadudi̍te̱ sūrye̍ prā̱tarjuhu̱yāt | yathāti̍thaye̱ pradru̍tāya śū̱nyāyā̍vasa̱thāyā̍hā̱ryya̱ṃ hara̍nti | tādṛge̱va tat
kvāha̱ tatastadbhava̍tītyā̱huḥ | yatsa na veda̍ | yasmai̱ taddhara̍ntīti̍ | tasmādyadauṣa̱saṃ ju̱hoti̍ | tade̱va saṃmpa̍ti || atho̱
yathā prāthya̍mauṣa̱saṃ pa̍ri̱veve̍ṣṭi | tādṛge̱va tat
Commentaries (1)
- Yajurbrahmaṇabhāṣya — Sāyaṇācārya, Sanskrit
Linked texts (2)
- Taittirīyabrāhmaṇa — Sanskrit
- Vaidikakośa (Haṃsarāja) — Haṃsarāja, Sanskrit