Pramāṇa · Search · About · API

Yajurbrahmana 20

Yajurbrāhmaṇa 20

Language
Sanskrit

20.1

ā̱rbhava̱nnā̱rbhava̱nnitye̱vaṃ vedā̍tti̱ sarvā̱ diśo̍'bhija̍yati || anu0 5
ṣaṣṭho'nuvākaḥ
pra̱jāpa̍tiḥ pra̱jāḥ sṛ̱ṣṭvā vya̍sram̐sata | sa hṛda̍yaṃ bhū̱to'śa̍yat | ā̱tman hā 3 ityahva̍yat | āpa̱ḥ pratya̍śṛṇvan
tāa̍gniho̱treṇai̱va ya̍jñakra̱tunopa̍paryā̱vartta̍nta | tāḥ kusi̍ndha̱mupau̍han | tasmā̍dagniho̱trasya̍ yajñakra̱toḥ | eka̍rtvik
catu̱ṣkṛtvo̍'hvayat | a̱gnirvā̱yurā̍di̱tyaśca̱ndramā̍ḥ

20.2

te pratya̍śṛṇvan | te da̍rśapūrṇamā̱sābhyā̍me̱va ya̍jñakra̱tunopa̍paryā̱vartta̍nta | taupau̍ham̐stṛ̱tvāryyaṅgā̍ni | tasmā̍ddarśapūrṇamāsayoryajñakratoḥ | catvāra ṛtvijaḥ | pañcakṛtvo'hvayat | paśavaḥ pratyaśṛṇvan | te cāturmāsyaireva yajñakratunopaparyāvarttanta | taupauham̐llomannakhau mām̐samasthimajjānaṃ | tasmāccāturmāsyānāṃ yajñakratoḥ

20.3

pañcartvijaḥ | ṣaṭkṛtvo'hvayat | ṛtavaḥ pratyaśṛṇvan
te paśubandhenaiva yajñakratunopaparyāvarttanta | taupauham̐stanāvāṇḍau śiśnamavāñcaṃ prāṇaṃ | tasmāt paśubandhasya
yajñakratoḥ | ṣaḍṛtvijaḥ | saptakṛtvo'hvayat | hotrāḥ pratyaśṛṇvan | tāḥ saumyenaivādhvareṇa yajñakratunopaparyāvarttanta

20.4

tāupauhantasaptaśīrṣaṇyān prāṇān | tasmāt saumyasyādhvarasya yajñakratoḥ | saptahotrāḥ prācīrvaṣaṭkurvvanti
daśakṛtvo'hvayat | tapaḥ pratyaśṛṇot | tat karmmaṇaiva saṃvatsareṇa sarvvairyajñakratubhirupaparyāvarttata | tat sarvvamātmānamaparivargamupauhata | tasmāt saṃvatsare sarvve yajñakratavo'varudhyante | tasmāddaśahotā caturhotā | pañcahotā
ṣaḍḍhotā saptahotā || ekaṃ hotre balim̐ haranti | harantyasmai prajābaliṃ | ainamapratikhyātaṃ gacchati | yaevaṃ
veda

20.1-2

ca̱ndramā̍ścāturmā̱syānā̍ṃ ya̱jñakrato̱radhva̱reṇa̍ ya̱jñakratunopa̍paryā̱vartta̍nta sa̱ptaho̍tā ca̱tvāri̍ ca || anu0 6
pra̱jāpa̍tiḥ puru̍ṣamasṛjata | so̍'gnira̍bravīt | mamāyamanna̍mastviti̍ | so̍'bibhet | sarvva̱ṃ vai māyaṃ pradha̍kṣyatīti̍
sa e̱tām̐ścatu̍rho̱tṝnā̱tmaspara̍ṇānapaśyat | tāna̍juhot
tairvai sa ā̱tmāna̍maspṛṇot | yada̍gniho̱traṃ ju̱hoti̍ | eka̍hotārame̱va tadya̱jñakratu̍māpnotyagniho̱traṃ

20.2-2

kusi̍ndhya̱ñcātmana̍ḥ spṛṇoti̍ | ā̱di̱tyasya̍ ca sāyu̍jyaṃ
gacchati | ca̱turunna̍yati | catu̍rhotārame̱va tadya̱jñakratu̍māpnoti darśapūrṇamā̱sau | ca̱tvāri̍ cātmano'ṅgā̍ni spṛṇoti̍ | ā̱di̱tyasya̍ ca sāyu̍jyaṃ gacchati | ca̱turunna̍yati
sami̍tyaṣṭa̱mī | pañca̍hotārame̱va tadya̱jñakratu̍māpnoti cāturmā̱syāni̍ | loma̍tva̱caṃ mām̐sa̱masthi̍ma̱jjāna̍ṃ

20.3-2

tāni̍ cātmana̍ḥ spṛṇoti̍ | ā̱di̱tyasya̍ ca sāyu̍jyaṃ gacchati | ca̱turunna̍yati | dvirju̍hoti | ṣaḍḍho̍tārame̱va tadya̱jñakratu̍māpnoti paśuba̱ndhaṃ | snāvā̱ṇḍau śiśna̍mavā̱caṃ pāyuṃ | tāni̍ cātmana̍ḥ spṛṇoti̍ | ā̱di̱tyasya̍ ca sāyu̍jyaṃ
gacchati | ca̱turunna̍yati | dvirju̍hoti

20.4-2

sa̱mitsa̍pta̱mī | sa̱ptaho̍tāra̱meva tadya̍jñakra̱tumāpno̍ti
saumyama̍dhva̱raṃ | sa̱pta cā̱tmana̍ḥ śīrṣaṇya̱ān prā̱ṇān spṛ̍ṇoti̍ | ā̱di̱tyasya̍ ca̱ sāyu̍jyaṃ gacchati | ca̱turunna̍yati
dvirju̍hoti | dvirnimā̍rṣṭi | dviḥ prāśnā̍ti | daśa̍hotārame̱va tadya̍jñakra̱tumāpno̍ti saṃvatsa̱raṃ | sarva̍ṃ cā̱tmāna̱mapa̍rivargam̐ spṛ̍ṇoti̍ || ā̱di̱tyasya̍ ca̱ sāyu̍jyaṃ gacchati

20.1-3

a̱gni̱ho̱traṃ ma̱jjāna̍ṃ dvirju̍hotyapa̍rivargam̐ spṛ̍ṇotyeka̍ṃ
ca || anu0 7
aṣṭamo'nuvākaḥ
pra̱jāpa̍tirakāmayata pra̱jāye̱yeti̍ | sa tapo̍'tapyata
so̍'ntarvā̍nabhavat | sa ha̱rita̍ḥ śyā̱vo̍'bhavat | tasmā̱tstryantarva̍tnī | hari̍ṇī sa̱tī śyā̱vā bha̍vati | sa vi̱jāya̍māno̱garbhe̍ṇātāmyat | sa tā̱ntaḥ kṛ̱ṣṇaśyā̱vo̍'bhavat | tasmā̍ttā̱ntaḥ kṛ̱ṣṇaḥ śyā̱vo bha̍vati | tasyāsu̍re̱vājī̍vat

20.2-3

tenāsu̍nā̱ surā̍nasṛjata | tadasu̍rāṇāmasu̱ratvaṃ | ya e̱vamasu̍rāṇāmasu̱ratvaṃ veda̍ | asu̍māne̱va bha̍vati | nainamasu̍rjahāti | so̍'su̍rān sṛ̱ṣṭvāpi̍ te̱'vāma̍nyata | tadanu̍ pi̱tṝnasṛjata | tatpitṝṇāṃ pitṛtvaṃ | yaevaṃ pitṝṇāṃ pitṛtvaṃ
veda | pitaiva svānāṃ bhavati

20.3-3

yantyasya pitarohavaṃ | sa pitṝntsṛṣṭvā manasyait | tadanu manuṣyānasṛjata | tanmanuṣyāṇāṃ manuṣyatvaṃ | yaevaṃ manuṣyāṇāṃ manuṣyatvaṃ veda | manasyeva bhavati | nainaṃ manurjahāti | tasmai manuṣyāntsa sṛjānāya | divā devacābhavat | tadanu devānasṛjata || taddevānāṃ devatvaṃ | yaevaṃ devānāṃ devatvaṃ veda | divā haivāsya devacā bhavati | tāni
vāetāni catvāryyambhām̐si | devā manuṣyāḥ pitaro'surāḥ | teṣu sarvveṣvambhonabhaiva bhavati | yaevaṃ veda

20.1-4

ājīvatsvānāṃ bhavati devānasṛjata sapta ca
anu0 8
brahmavādinauvadanti | yovāimaṃ vidyāt | yato'yaṃ
pavate | yadabhipavate | yadabhisaṃpavate | sarvvamāyuriyāt
na purāyuṣaḥ pramīyeta | paśumāntsyāt | vindeta prajāṃ
yovāimaṃ veda

20.2-4

yato'yaṃ pavate | yadabhipavate | yadabhisaṃpavate | sarvvamāyureti | na purāyuṣaḥ pramīyate | paśumān bhavati
vindate̱ pra̱jāṃ | a̱dbhyaḥ pa̍vate | a̱po'bhirpa̍vate | a̱po'bhisampa̍vate

20.3-4

a̱syāḥ pa̍vate | i̱māmabhirpa̍vate | i̱māmabhisampa̍vate
a̱gneḥ pa̍vate | a̱gnimabhirpa̍vate | a̱gnimabhisampa̍vate
a̱ntari̍kṣāt pa̍vate | a̱ntari̍kṣa̱mabhirpa̍vate | a̱ntari̍kṣamabhisampa̍vate | ā̱dityāt pa̍vate

20.4-3

ā̱dityamabhirpa̍vate | ā̱dityamabhisampa̍vate | dyoḥ
pa̍vate | diva̍mabhirpa̍vate | diva̍mabhisampa̍vate | di̱gbhyaḥ
pa̍vate | di̱śo'bhirpa̍vate | di̱śo'bhisampa̍vate | sa
yatpu̱rastā̱dvāti̍ | prā̱ṇae̱va bhū̱tvā pu̱rastā̱dvāti

20.5

tasmā̍t pu̱rastā̱dvāānta̍ṃ | sarvā̍ḥ pra̱jāḥ pra̍tinandanti
prā̱ṇohi pri̱yaḥ pra̱jānā̍ṃ | prā̱ṇai̍va pri̱yaḥ pra̱jānā̍ṃ bhavati | yae̱vaṃ veda̍ | sa vāe̱ṣa prā̱ṇae̱va | atha̱ yadda̍kṣiṇa̱to
vāti̍ | mā̱tariśvā̍va bhū̱tvā da̍kṣiṇa̱tovā̍ti | tasmā̍ddakṣiṇa̱tovāānta̍ṃ vidyāt | sarvā̍di̱śaścāvā̍ti

20.6

sarvā̍di̱śo'nuvivā̍ti | sarvā̍di̱śo'nusaṃvā̍tīti
sa vāe̱ṣa mā̱tariśvā̍va | atha̱ yat pa̱ścādvāti̍ | pava̍mānae̱va bhū̱tvā pa̱ścādvā̍ti | pū̱tama̍smā̱āha̍ranti | pū̱tamupa̱hara̍nti | pū̱tama̍śnanti | ya e̱vaṃ veda̍ | sa vā e̱ṣa
pava̍māna e̱va

20.7

atha̱ yadu̍tta̱rato̱ vāti̍ | savi̱taiva bhū̱tvotta̱rato̱ vāti̍
savi̱teva̱ svānā̍ṃ bhavati | ya e̱vaṃ veda̍ | sa vā e̱ṣa sa̍vi̱taiva
te ya e̍naṃ pu̱rastā̱dāyanta̍mupa̱vada̍nti | ya e̱vāsya̍ pu̱rastā̍t
pā̱pmāna̍ḥ | tām̐ste'pa̍ghnanti | pu̱rastā̱ditarā̱n pā̱pmana̍ḥ
sacante | atha̱ ya e̍naṃ dakṣi̱ṇata̱ āyanta̍mupa̱vada̍nti

20.8

ya e̱vāsya̍ dakṣi̱ṇata̍ḥ pā̱pmāna̍ḥ | tām̐ste'pa̍ghnanti | da̱kṣi̱ṇata̱ itarā̱n pā̱pmana̍ḥ sacante | atha̱ ya e̍naṃ pa̱ścādāyanta̍mupa̱vada̍nti | ya e̱vāsya̍ pa̱ścāt pā̱pmāna̍ḥ | tām̐ste'pa̍ghnanti | pa̱ścādi̱tarā̱n pā̱pmana̍ḥ sacante | atha̱ ya e̍namutta̱rata̱ āyanta̍mupa̱vada̍nti | ya e̱vāsyo̍tta̱rata̍ḥ pā̱pmāna̍ḥ
tām̐stai'pa̍ghnanti

20.9

utta̱rata̱ itarā̱n pā̱pmana̍ḥ sacante | tasmā̍de̱vaṃ vidvān | vīva̍ nṛtyet | preva̍ ca̍lat | vyasye̍vā̱kṣyo bhā̍ṣeta
mṛ̱ṇyedi̍va | kru̱dhyedi̍va | śṛ̱ṅgāyetai̍va | u̱ttama̍'pavadeyuḥ | u̱ttama̍ṃ pā̱pmāna̱mapa̍ghnyuri̱ti || sa yāndi̱śam̐ sanni̱meṣyantsyāt | ya̱dā tāndi̱śaṃ vāto̱ vāyā̍t | atha̱ praśve̍yāt | pra̱vā dhā̍vayet | sā tame̱va ra̍di̱taṃ vyū̍ḍhaṃ gandha̱mabhipracya̍vate | ā̱sya taṃ ja̍napa̱daṃ pū̱rvī kī̱rttirga̍cchati | dāna̍kāmāa̱smai pra̱jābha̍vanti | yae̱vaṃ veda̍

Commentaries (1)

Linked texts (2)