Yajurbrahmana 46
Yajurbrāhmaṇa 46
- Language
- Sanskrit
46.1
hariḥ oṃ
dvitīyakāṇḍe saptamaprapāṭhake
prathamo'nuvākaḥ
tri̱vṛtstomo̍ bhavati | bra̱hma̱va̱rca̱saṃ vai tri̱vṛt | bra̱hmavarca̱same̱vāva̍rundhe | a̱gni̱ṣṭomaḥ somo̍ bhavati | bra̱hma̱varca̱saṃ vāa̍gni̱ṣṭomaḥ | bra̱hma̱varca̱same̱vāva̍rundhe | ra̱thanta̱ram̐
sāma̍ bhavati | bra̱hma̱varca̱saṃ vai ra̍thanta̱raṃ | bra̱hma̱varca̱same̱vāva̍rundhe | pa̱risṛ̱jī hotā̍ bhavati
46.2
a̱ru̱ṇo mirmi̱rastri̱śukraḥ | e̱tadvai bra̍hmavarca̱sasya̍
rū̱paṃ | rū̱peṇai̱va bra̍hmavarca̱samava̍rundhe | bṛha̱spati̍rakāmayata
de̱vānā̍ṃ pu̱rodhāṃ ga̍cche̱yamiti̍ | sae̱taṃ bṛha̍spatisa̱vama̍paśyat | tamāha̍rat | tenā̍yajata | tato vai sa de̱vānā̍ṃ
pu̱rodhāma̍gacchat | yaḥ pu̍rodhākā̍ma̱ḥ syāt | sa bṛha̍spatisa̱vena̍ yajeta
46.3
pu̱rodhāme̱va ga̍cchati | tasya̍ prā̱taḥsava̱ne sanne̍ṣu nārāśam̐seṣu̍ | ekā̍da̱śadakṣi̍ṇānī̱yante | ekā̍daśa mādhyaṃndi̱ne sava̍ne̱ sanne̍ṣu nārāśam̐seṣu̍ | ekā̍daśa tṛ̱tīya̍savane̱ sanne̍ṣu nārāśam̐seṣu̍ | traya̍strim̐śatsampa̍dyante
traya̍strim̐śa̱dvai de̱vatā̍ḥ | de̱vatā̍e̱vāva̍rundhe | aśva̍ścatustrim̐śaḥ | prā̱jā̱pa̱tyo vāaśva̍ḥ
46.4
pra̱jāpa̍tiścatustrim̐śo de̱vatā̍nāṃ | yāva̍tīre̱va de̱vatā̍ḥ | tāe̱vāva̍rundhe | kṛ̱ṣṇāji̱ne'bhiṣi̍ñcati | brahma̍ṇo
vāe̱tadrū̱paṃ | yat kṛ̍ṣṇāji̱naṃ | bra̱hma̱varca̱senai̱vainam̐ sama̍rdhayati | ā̱jye̍nā̱bhiṣi̍ñcati | tejo̱ vā ā̱jya̍ṃ | teja̍ e̱vāsmi̱n da̍dhāti
46.1-2
hotā̍ bhavati yajeta̱ vāa̱śvau da̍dhāti || anu0 1
yadā̍gne̱yo bha̍vati | a̱gnimu̍khā̱ṅgāddhi̍ḥ | atha̱ yatpauṣṇaḥ | puṣṭi̱rvai pū̱ṣā | puṣṭi̱rvaiśya̍sya | puṣṭi̍me̱vāva̍rundhe
pra̱sa̱vāya̍ sāvi̱traḥ | atha̱ yattvā̱ṣṭraḥ | tvaṣṭā̱ hi rū̱pāṇi̍
vi̱karoti̍ | nirva̍ruṇatvāya vāru̱ṇaḥ
46.2-2
atho̱ yae̱va kaśca̱ santa̍myate̍ | sa hi vā̍ru̱ṇaḥ | atha̱
yadvai̍śvade̱vaḥ | vaiśvade̱vo hi vaiśya̍ḥ | atha̱ yanmā̍ru̱taḥ | māru̱to hi vaiśya̍ḥ | sa̱ptaitāni̍ ha̱vīm̐ṣi̍ bhavanti | sa̱pta ga̍ṇā vai ma̱ruta̍ḥ | pṛśni̍ḥ pa̱ṣṭhauhī̍mā̱rutyā la̍bhyate | viḍvai ma̱ruta̍ḥ || viśa e̱vaitanma̍dhya̱to'bhiṣi̍cyate | tasmā̱dāe̱ṣa vi̱śaḥ
pri̱yaḥ | viśo̱ hi ma̍dhya̱to'bhiṣi̱cyate̍ | ṛṣa̱bhaca̱rmannadhya̍bhiṣi̍ñcati | sa hi pra̍janayi̱tā | da̱ghnābhiṣi̍ñcati
ūrgvāannā̱dyaṃ dadhi̍ | ūrjena̍ma̱dyena̍ sama̍rdhayati
46.1-3
vā̱ru̱ṇo viḍvai ma̱ruto̱'ṣṭau ca̍ || anu0 2
yadā̍gne̱yo bha̍vati | āgne̱yo vai brā̍hma̱ṇaḥ | atha̱ yat
saumyaḥ | saumyo hi brā̱hmaṇaḥ | pra̱savā̱yai̱va sā̍vi̱traḥ | atha̱
yadbā̍rhaspa̱tyaḥ | e̱tadvai brā̍hma̱ṇasya̍ vākpa̱tīya̍m | atha̱ yada̍gnīṣo̱mīya̍ḥ | ā̱gne̱yo vai brā̍hma̱ṇaḥ | tau ya̱dā sa̱ṅgacche̍te
46.2-3
atha̱ vī̱ryā̍vattaro bhavati | atha̱ yatsā̍rasva̱taḥ | e̱taddhi pra̱tyakṣa̍ṃ brāhma̱ṇasya̍ vākpa̱tīya̍m | nirva̍ruṇatvā̱yai̱va
vā̍ru̱ṇaḥ | atho̱ yae̱va kaśca̱ santsū̱yate̍ | sa hi vā̍ru̱ṇaḥ
atha̱ yaddyā̍vāpṛthi̱vyaḥ | indro̍ vṛ̱trāya̱ vajra̱muda̍yacchat
taṃ dyāvā̍pṛthi̱vī nānba̍manyetāṃ | tame̱tenai̱va bhā̱gadheye̍nānva̍manyetāṃ
46.3-2
vajra̍sya̱ vāe̱ṣo'nu̍mānāya | anu̍matavajraḥ sū̱yātā̱
iti̍ | a̱ṣṭāve̱tāni̍ ha̱vīm̐ṣi̍ bhavanti | a̱ṣṭākṣa̍rā gāya̱trī | gā̱ya̱trī bra̍hmavarca̱saṃ | gā̱ya̱triyai̱va bra̍hmavarca̱samava̍rundhe | hira̍ṇyena ghṛ̱tamutpu̍nāti | teja̍sae̱va ru̱ce | kṛ̱ṣṇā̱ji̱ne'bhiṣi̍ñcati | bra̱hmaṇo̱ vāe̱tadṛ̍ksā̱mayo̍ rū̱paṃ
yat kṛ̍ṣṇāji̱naṃ | bra̱hma̱ṇai̱vaina̍mṛksā̱mayoradhyabhiṣi̍ñcati | ghṛ̱tenābhiṣi̍ñcati | tatheo̱ vī̱ryā̍vattaro bhavati
46.1-4
sa̱ṅgacche̍te bhā̱gadheye̱nānva̍manyetām̐ rū̱paṃ ca̱tvāri̍ ca
anu0 3
caturtho'nuvākaḥ
na vai some̍na so̱masya savo̍'sti | ha̱to hye̍ṣaḥ | a̱bhiṣu̍to̱ hye̍ṣaḥ | na hi ha̱taḥ sūyate̍ | sau̱mīm̐ sū̱tava̍śāmāla̍bhate | somo̱ vai re̍to̱dhāḥ | reta̍e̱va tadda̍dhāti | saumyarccā̱bhiṣi̍ñcati | reto̱dhā hye̍ṣā | reta̍ḥ soma̍ḥ || reta̍e̱vāsmi̍ndadhāti | yatkiñca̍ rāja̱sūya̍mṛ̱te soma̍ṃ | tatsarva̍ṃ
bhavati | āṣā̍ḍhaṃ yu̱tsu pṛta̍nāsu pa̱priṃ | su̱va̱rṣāmapsvāṃ vṛ̍ja̱nasya̍ go̱pāṃ | bha̱re̱ṣu̱jām̐ su̍kṣi̱tim̐ su̱śrava̍saṃ | jaya̍ntaṃ
tvāmanu̍madema soma
46.1-5
reta̍ḥ soma̍ḥ sa̱pta ca̍ || anu0 4
pañcamo'nuvākaḥ
yo vai some̍na sūyate̍ | sa de̍va̱savaḥ | yaḥ pa̱śunā̍ sū̱yate̍ | sa de̍va̱savaḥ | yadṛ̱cyā sūyate̍ | sa ma̍nuṣya̱savaḥ | e̱taṃ
vai pṛ̱thayai̍ de̱vāḥ prāya̍cchan | tato̱ vai so'pyā̍ra̱ṇyānā̍ṃ paśū̱nāma̍sūyata | yāva̍tīḥ kiya̍tīśca pra̱jā vāca̱ṃ vada̍nti
tāsā̱m̐ sarvā̍sā̱m̐ sūyate
46.2-4
yae̱tena yaja̍te | yau̱caina̍me̱vaṃ veda̍ | nārāśam̐syarccābhiṣi̍ñcati | ma̱nu̱ṣyā̱ vai narā̱śam̐sa̍ḥ | ni̱hnutya̍ vāvai̱tat
a̱thābhi̱ṣiñca̍ti | yatkiñca̍ rājasūya̍manuttaravedīka̍m
tatsarvva̍ṃ bhavati | ye me̍ pa̱ñcā̱śata̍ṃ da̱duḥ | aśvā̍nām̐ sadhastu̍tiḥ || dyu̱mada̍gne̱ mahi̱śrava̍ḥ | bṛ̱hatkṛ̍dhi ma̱ghonā̍ṃ | nṛ̱vadamṛ̍tanṛ̱ṇāṃ
46.1-6
sū̱yate̱ sadhastu̍ti̱strīṇi̍ ca || anu0 5
ṣaṣṭho'nuvākaḥ
e̱ṣa go̍sa̱vaḥ | ṣa̱ṭtrim̐̍śau̱kthyo̍ bṛ̱hatsā̍mā | pa̱vamā̍ne
ka̱eva ra̍thanta̱raṃ bha̍vati | yo vai vāja̍pe̱yaḥ | sa sa̱ṃmrāṭtsava̍ḥ | yo rā̍ja̱sūya̍ḥ | sa va̍ruṇasa̱vaḥ | pra̱jāpa̍tiḥ svārā̱jya̍ṃ parame̱ṣṭhī | svā̱rā̱jya̍ṃ gaure̱va | gauri̍va bhavati
46.2-5
yae̱tena̱ yaja̍te | yau̍cainame̱vaṃ veda̍ | ubhe bṛ̍hadrathanta̱re
bha̍vataḥ | taddhi svā̱rā̱jya̍ṃ | a̱yuta̱ṃ dakṣi̍ṇāḥ | taddhi svārā̱jya̍ṃ | pṛ̱tidhu̱ṣābhi̱ṣiñca̍ti | taddhi svā̱rā̱jya̍ṃ | anu̍dgate ve̱dyai dakṣi̍ṇata ā̍hava̱nīya̍sya bṛ̱hatastotra̱ṃ pratya̍bhiṣi̍ñcati | i̱yaṃ vāva ra̍thanta̱raṃ
46.3-3
a̱sau bṛ̱hat | a̱nayo̍re̱vaina̍me̱naṃ tarhi̱ tama̱bhiṣi̍ñcati | pa̱śustomo̱ vāe̱ṣaḥ | tena̍ gosa̱vaḥ | ṣa̱ṭtrim̐̍śaḥ
sarvva̍ḥ | reva̍jjā̱taḥ saha̍sā vṛ̱ddhaḥ | kṣa̱trāṇā̍ṃ kṣa̱trabhṛtta̍mo
vayo̱dhāḥ | ma̱hānma̍hi̱tveta̍stabhānaḥ | kṣa̱tre rā̱ṣṭre ca̍ jāgṛhi | pra̱jāpa̍testvā parame̱ṣṭhina̱ḥ svārā̍jyenā̱bhiṣi̍ñcāmītyā̍ha || svārā̍jyame̱vaina̍ṃ gamayati
46.1-7
i̱va bha̍vati rathanta̱ramāhaika̍ñca || anu0 6
si̱m̐he vyā̱ghra u̱tayāpṛ̍dā̱kau | tviṣi̍ra̱gnau brā̍hma̱ṇe
sūrye̱yā | indra̱ṃ yā de̱vī subha̍gā ja̱jāna̍ | sā na̱āganvarca̍sā saṃvidā̱nā | yā rā̍ja̱nye̍ dundu̱bhā vā̍yatā̱yāṃ
aśva̍sya̱ krandye̱ puru̍ṣasya mā̱yau | indra̱ṃ yā de̱vī subha̍gā jajāna̍ | sā na̱āganvarca̍sā saṃvidā̱nā | yā ha̱stini̍dvī̱pini̱ yā hira̍ṇye | tviṣi̱raśve̍ṣu̱ puru̍ṣeṣu̱ goṣu̍
46.2-6
indra̱ṃ yā de̱vī subha̍gā ja̱jāna̍ | sā na̱āganvarca̍sā
saṃvidā̱nā | rathe̍ a̱kṣeṣu̍ vṛṣa̱bhasya̱ vāje̍ | vāte̍ pa̱rjanye̱
varu̍ṇasya̱ śuṣme̍ | indra̱ṃ yā de̱vī subha̍gā ja̱jāna̍ | sā naāganvarca̍sā saṃvidā̱nā | rāḍa̍si vi̱rāḍa̍si | samrāḍa̍si sva̱rāḍa̍si | indrā̍ya tvā̱ teja̍svate̱ teja̍svantam̐ śrīṇāmi | indrā̍ya̱ tvauja̍svata̱ oja̍svantam̐ śrīṇāmi
46.3-4
indrā̍ya tvā̱ paya̍svate̱ paya̍svantam̐ śrīṇāmi | indrā̍ya
tvāyu̍ṣmata̱āyu̍ṣmantam̐ śrīṇāmi | tejo̍'si | tatte̱ praya̍cchāmi | teja̍svadastu̱ me mukha̍ṃ | teja̍svacchiro̍ astu me
teja̍svān vi̱śvata̍ḥ pra̱tyaṅ | teja̍sā sami̍pṛgdhi mā | ojo̍'si | tatte̱ praya̍cchāmi
46.4-2
oja̍svadastu̱ me mukha̍ṃ | oja̍svacchiro̍ astu me
oja̍svān vi̱śvata̍ḥ pra̱tyaṅ | oja̍sā sami̍pṛgdhi mā
payo̍'si | tatte̱ parya̍cchāmi | paya̍svadastu̱ me mukha̍ṃ | paya̍svacchiro̍ astu me | paya̍svān vi̱śvata̍ḥ pra̱tyaṅ | paya̍sā
sami̍pṛgdhi mā
46.5
āyu̍rasi | tatte̱ praya̍cchāmi | āyu̍ṣmadastu̱ me mukha̍ṃ
āyu̍ṣmacchiro̍ astu me | āyu̍ṣmān vi̱śvata̍ḥ pra̱tyaṅ | āyu̍ṣā sami̍pṛgdhi mā | i̱mama̍gna̱āyu̍ṣe varca̍se kṛdhi
pri̱yam̐ reto̍ varuṇa soma rājan | mā te̍ vāsmāadite̱
śarma̍ yaccha | viśve̍ devā jara̍daṣṭiryathā sa̍t
46.6
āyu̍rasi vi̱śvāyu̍rasi | sarvā̍yu̱rasi̱ sarva̍māyu̍rasi | yato̱ vāto̍ mano̍javāḥ | yata̱ḥ kṣara̍nti̱ sindha̍vaḥ
tāsā̍ṃ tvā sarvā̍sām̐ ru̱cā | a̱bhiṣi̍ñcāmi̱ varca̍sā
sa̱mu̱drai̍va vāsi ga̱ṃhvāno̍ | somo̍ivāsyadā̱bhyaḥ | a̱gniri̍va vi̱śvata̍ḥ pra̱tyaṅ | sūrya̍iva̱ jyoti̍ṣā vi̱bhūḥ
46.7
a̱pāṃ yo dra̱vaṇe̱ rasa̍ḥ | tama̱hama̱smā āmu̍ṣyāya̱ṇāya̍
teja̍se brahmavarca̱sāya̍ gṛhṇāmi | a̱pāṃ yaja̱rmmo rasaṃḥ | tama̱hama̱smāa̱muṣyā̍ya̱ṇāya̍ | oja̍se vī̱ryyā̍ya gṛhṇāmi
a̱pāṃ yo ma̍dhya̱to rasa̍ḥ | tama̱hama̱smāa̱muṣyā̍ya̱ṇāya̍
pu̱ṣṭyai pra̱jana̍nāya gṛhṇāmi | a̱pāṃ yo ya̱jñiyo̱ rasa̍ḥ || tama̱hama̱smāa̱muṣyā̍ya̱ṇāya̍ | āyu̍ṣe dīrghā̱yutvā̍ya gṛhṇāmi
Commentaries (1)
- Yajurbrahmaṇabhāṣya — Sāyaṇācārya, Sanskrit
Linked texts (7)
- Taittirīyabrāhmaṇa — Sanskrit
- Baudhāyanaśrautasūtra — Baudhāyana, Sanskrit
- Hiraṇyakeśiśrautasūtra — Hiraṇyakeśin, Sanskrit
- Śrautasūtra (Baudhāyana) — Baudhāyana, Sanskrit
- Udakaśānti — Baudhāyana, Sanskrit
- Kāṭhakasaṃhitā — Sanskrit
- Udakaśāntimantra — Sanskrit