Yajurbrahmana 49
Yajurbrāhmaṇa 49
- Language
- Sanskrit
49.1
ya̱jñavā̱hasā̍ sa̱parya̱n va̱yamṛ̱dhyāṃ bhikṣa̍māṇā̱ prace̍tasameka̍ñca || anu0 12
trayodaśo'nuvākaḥ
‡ti̱ṣṭhā harī̱ ratha̱ ā yu̱jyamā̍nāyā̱hi | vā̱yurna ni̱yutā̍no a̱ccha | pibā̍syandho̍ a̱bhisṛ̍ṣṭo a̱sme | indra̱ svāhā̍
rari̱mā te̱ madā̍ya | kasya̱ vṛṣā̍su̱te sacā̍ | ni̱yutvā̍n
vṛṣa̱bhora̍ṇat | vṛ̱tra̱hā so̍mapītaye | indra̍ṃ va̱yaṃ ma̍hādha̱ne | indra̱marbhe̍ havāmahe | yuja̍ṃ vṛ̱treṣu̍ va̱jriṇa̍ṃ
49.2
di̱tāyo̍ vṛ̱traha̍ntamaḥ | vi̱dadindra̍ḥ śa̱takra̍tuḥ | upa̍no̱hari̍bhiḥ su̱taṃ | sa sū̱rabhyā̍ja̱naya̱n jyoti̱rindra̍ḥ | a̱yādhi̱yā tara̍ṇi̱radri̍ba̱rhāḥ | ṛ̱tena̍ śu̱ṣmīnava̍mānoa̱rkaiḥ | vyu̍si̱dhau asu̍ro̱ adri̍bibheda | u̱tatyadā̍śva̱śviya̍ṃ
yadi̍ndrā̱nāhu̍ṣī̱ṣā | a̱sme vikṣu pratī̍da̱yat
49.3
bhare̍ṣvindra̍ṃ su̱hava̱m̐ havāmahe | am̐ho̱muca̍m̐ su̱kṛta̍ṃ
daivya̱ṃ jana̍ṃ | a̱gniṃ mi̱traṃ varu̍ṇa̱m̐ sātaye̱ bhaga̍ṃ | dyāvā̍pṛthi̱vī ma̱ruta̍ḥ sva̱staye̍ | mahi̍kṣe̱traṃ pu̍ru̱ścandra̍ṃ vivi̱dvān
ādi̱tsakhi̍bhya̱ś śvatha̱m̐ samai̍rat | indro̍nṛ̱bhira̍janaddīdyā̍naḥ sā̱kaṃ | sūrya̍mu̱ṣasa̍ṃ gā̱tuma̱gniṃ | u̱runno̍ lo̱kamanu̍neṣi vi̱dvān | suva̍rva̱jjyoti̱rabha̍ya̱m̐† sva̱sti
49.4
ṛ̱ṣvāte̍indra sthavi̍rasya bā̱hū | u̱pasthe̍yāma śara̱ṇā
bṛ̱hantā̍ | āno̱ viśvā̍bhirū̱tibhi̍ḥ sa̱joṣā̍ḥ | brahma̍juṣā̱ṇo ha̍ryaśva yāhi | varī̍vṛja̱tsthavi̍rebhiḥ suśipra
a̱smedadha̍dvṛṣa̱ṇam̐ śuṣma̍mindra | indrā̍ya gāva̍ścāśi̱raṃ | du̱du̱hre va̱jriṇe̱ madhu̍ | yatsī̍mupa̱hvare̍ vi̱dat | tāste̍ vajrinna̱mavo̍ jojayu̱rmaḥ || garbha̍stayo ni̱yuto̍ vi̱śvavā̍rāḥ
aha̍raha̱rbhūya̍indrojuguṣā̱nāḥ | pū̱rvī i̍ndrakṣu̱mato̍ bho̱janasya | i̱māṃ te̱ dhiya̱ṃ prabha̍re ma̱ho ma̱hīṃ | a̱sya sto̱ṣe
dhiṣaṇā̱yate̍ ā̱naje̍ | tamu̍tsa̱ve ca̍ prasa̱ve ca̍ sā̱sahi̍ṃ
indra̍ṃ de̱vāsa̱ḥ śava̍sā mada̱nnanu̍
49.1-2
va̱jriṇa̍mayakṣsti̱sroja̱yurnaḥ sa̱pta ca̍ || anu0 13
caturdaśo'nuvākaḥ
pra̱jāpa̍tiḥ pa̱śūna̍sṛjata | te̍'smāt sṛ̱ṣṭāḥ parā̍ñca āyan | tāna̍gniṣṭo̱mena̱ nāpno̍t | tānu̱kthyena̱ nāpno̍t
tānṣo̍ḍa̱śinā̱ nāpno̍t | tānrātri̍yā̱ nāpno̍t | tānsandhi̱nā nāpno̍t | so̍'gnima̍bravīt | i̱mānma̱ īpseti̍ | tāna̱gnistri̱vṛtā̱ stome̍na̱ nāpno̍t
49.2-2
sa indra̍mabravīt | i̱mānma̱ īpseti̍ | tānindra̍ḥ pañcada̱śena̱ stome̍na̱ nāpno̍t | sa viśvā̍n de̱vāna̍bravīt
i̱mānma̱ īpsa̱teti̍ | tān viśve̍ de̱vāḥ sa̍ptada̱śena̱ stome̍na̱
nāpnu̍van | sa viṣṇu̍mabravīt | i̱mānma̱ īpseti̍ | tān viṣṇu̍rekavi̱m̐śena̱ stome̍nāpnot | vā̱ra̱va̱ntī̱yenāvā̍rayata
i̱daṃ viṣṇu̱rvica̍krama̱iti̱ vya̍kramata | yasmā̍t pa̱śava̱ḥ pra
preva̱bhram̐śe̍ran | sa e̱tena̍ yajeta | yadāpno̍t | tada̱ptoryāma̍syāptoryā̱matvaṃ | e̱tena̱ vai de̱vāñjatvā̍ni ji̱tvā | yaṃ
kāma̱makā̍mayanta̱ tamāpnu̍van | yaṃ kāma̍ṃ kā̱maya̍te | tame̱tenāpno̍ti
49.1-3
sto̱mena̱ nāmo̍davāraya̱nnava̍ ca || anu0 14
pañcadaśo'nuvākaḥ
vyā̱ghro'ya̱magnau cara̍ti̱ pravi̍ṣṭaḥ | ṛṣī̍ṇāṃ pu̱tro'bha̍śastipā̱ñcaya̍ | nama̱skāre̍ṇa̱ nama̍sā te juhomi | mā de̱vānā̍ṃ mithu̱yā karma̍bhā̱gaṃ | sā̱vīrhi de̍va prasa̱vāya̍ pi̱tre
varṣmā̍ṇamasmai̱ vari̍māṇamasmai | athā̱smabhya̱m̐ savitaḥ sarvatā̍tā | di̱ve di̍va̱māsu̍vā̱ bhūri̍pa̱śvaḥ | bhū̱to bhū̱teṣu̍ carati̱ pravi̍ṣṭaḥ | sa bhū̱tānā̱madhi̍patirbabhūva
49.2-3
tasya̍ mṛ̱tyau cara̍ti rāja̱sūya̍ | sa rājā̍ rā̱jyamanu̍manyatāmi̱daṃ | yebhi̱ḥ śilpai̍ḥ paprathā̱nāmadṛm̐hat | yebhi̱rdyāmabhya̍pim̐śat pra̱jāpa̍tiḥ | yebhirvā̱caṃ vi̱śvarū̍pām̐ samavya̍yat | tene̱mama̍gra̱havarca̍sā sama̍ṅdhi | yebhi̍rādi̱tyastapa̍ti prake̱tubhi̍ḥ | yebhi̱ḥ sūryo̍dadṛśe ci̱trabhā̍nuḥ
yebhirvā̱caṃ puṣka̍lebhiravya̍yat | tene̱mama̍gra̱havarca̍sā
sama̍ṅdhi
49.3-2
ā̱yaṃ bhā̍tu̱ śava̍sā̱ pañca̍ kṛ̱ṣṭīḥ | indra̍ iva jye̱ṣṭho bha̍vatu pra̱jāvān̍ | a̱smāa̍stu puṣka̱laṃ ci̱trabhā̍nu | ā̱yaṃ
pṛ̍ṇaktu raja̍sou̱pastha̍ṃ | yatte̍ śi̱lpaṃ ka̍śyapa roca̱nāva̍t
i̱ndri̱yāva̍t puṣka̱laṃ ci̱trabhā̍nu | yasmi̱ntsūryā̱ arpi̍tāḥ
sa̱pta sā̱kaṃ | tasmi̱n rājā̍namadhi̱viśra̍ye̱maṃ | dyaura̍si
pṛthi̱vya̍si | vyā̱ghro vai̍yyā̱ghredhi̍
49.4-2
viśra̍ya sva̱diśo̍ ma̱hīḥ | viśa̍stvā sa̱rvā vā̍ñchantu
mā tvadrā̱ṣṭramadhi̍bhraśat | yādi̱vyā ā̱paḥ paya̍sā sambabhū̱vuḥ | yāa̱ntari̍kṣau̱tapārthi̍vī̱ryāḥ | tāsā̍ṃ tvā sa̱rvāsām̐ ru̱cā | a̱bhiṣi̍ñcāmi̱ varca̍sā | a̱bhitvā̱ varca̍sā
sicaṃ di̱vyena̍ | paya̍sā sa̱ha | yathā̱ so rā̱ṣṭrava̍rddhanaḥ
49.5
tathā̍ tvā savi̱tāka̍rat | indra̱ṃ viśvā̍avīvṛdhan
samu̱dra vya̍casa̱ṅgira̍ḥ | ra̱thītamam̐ rathī̱nāṃ | vājā̍nām̐
satpa̍ti̱ṃ pati̍ṃ | vasa̍vastvā pu̱rastā̍da̱bhiṣi̍ñcantu gāya̱treṇa̱
chanda̍sā | ru̱drāstvā dakṣi̱ṇato̍'bhiṣi̍ñcantu traiṣṭu̍bhena̱ chanda̍sā | ā̱dityāstvā̍ pa̱ścāda̱bhiṣi̍ñcantu jāga̍tena̱ chanda̍sā | viśve̍ tvā de̱vāu̍tta̱rato̍'bhiṣi̍ñcanvānuṣṭu̱bhena̱
chanda̍sā | bṛha̱spati̍stvo̱pari̍ṣṭāda̱bhiṣi̍ñcantu pāṅkte̍na̱
chanda̍sā
49.6
aru̱ṇaṃ tvā vṛka̍mu̱graṃ kha̍jaṃ ka̱raṃ | roca̍mānaṃ ma̱rutā̱magre̍
a̱rciṣa̍ḥ | sū̱ryava̍ntaṃ ma̱ghavā̍naṃ vi̱ṣāsa̍hiṃ | indra̍mu̱kthyeṣu̍
nāma̱ hūta̍mam̐ huvemā | prabā̱havā̍ sisṛtaṃ jīvase̍naḥ
ā no̍ga̱vyūti̍mukṣataṃ ghṛ̱tena̍ | ā no̱jane̍ śravayataṃ yuvānā
śrutaṃ me̍ mitrāvaruṇā̱ have̱mā | indra̍sya te vī̱rya̍kṛta̍ḥ
bā̱hūupāva̍harāmi
Commentaries (1)
- Yajurbrahmaṇabhāṣya — Sāyaṇācārya, Sanskrit
Linked texts (7)
- Taittirīyabrāhmaṇa — Sanskrit
- Baudhāyanaśrautasūtra — Baudhāyana, Sanskrit
- Paippalādasaṃhitā — Sanskrit
- Atharvaveda — Sanskrit
- Hiraṇyakeśiśrautasūtra (ed. Kāśīnāthaśāstrī Āgāśe, Ānandāśrama 1907, with Mahādeva's Vaijayantī) — Sanskrit
- Aṅgirasī — Sanskrit
- Mahānyāsaprayoga — Sanskrit