Atharvaveda 14.2: sūktaṃ 14.2

Atharvaveda 14.2

Language: Sanskrit

sūktaṃ 14.2

14.2.1

14.2
(vivāha prakaraṇam)
tubhyamagre paryavahantsūryāṃ vahatunā saha .
sa naḥ patibhyo jāyāṃ dā agne prajayā saha ..1..

14.2.2

punaḥ patnīmagniradādāyuṣā saha varcasā .
dīrghāyurasyā yaḥ patirjīvāti śaradaḥ śatam ..2..

14.2.3

somasya jāyā prathamaṃ gandharvaste'paraḥ patiḥ .
tṛtīyo agniṣṭe patisturīyaste manuṣyajāḥ ..3..

14.2.4

somo dadadgandharvāya gandharvo dadadagnaye .
rayiṃ ca putrāṃścādādagnirmahyamatho imām ..4..

14.2.5

ā vāmagantsumatirvājinīvasū nyaśvinā hṛtsu kāmā araṃsata .
abhūtaṃ gopā mithunā śubhaspatī priyā aryamṇo duryāmaśīmahi ..5..

14.2.6

sā mandasānā manasā śivena rayiṃ dhehi sarvavīraṃ vacasyam .
sugaṃ tīrthaṃ suprapāṇaṃ śubhaspatī sthāṇuṃ pathiṣṭhāmapa durmatiṃ hatam ..6..

14.2.7

yā oṣadhayo yā nadyo yāni kṣetrāṇi yā vanā .
tāstvā vadhu prajāvatīṃ patye rakṣantu rakṣasaḥ ..7..

14.2.8

emaṃ panthāmarukṣāma sugaṃ svastivāhanam .
yasmin vīro na riṣyatyanyeṣāṃ vindate vasu ..8..

14.2.9

idaṃ su me naraḥ śṛṇuta yayāśiṣā daṃpatī vāmamaśnutaḥ .
ye gandharvā apsarasaśca devīreṣu vānaspatyeṣu ye'dhi tasthuḥ .
syonāste asyai vadhvai bhavantu mā hiṃsiṣurvahatumuhyamānam ..9..

14.2.10

ye vadhvaścandraṃ vahatuṃ yakṣmā yanti janāmanu .
punastān yajñiyā devā nayantu yata āgatāḥ ..10..

14.2.11

mā vidan paripanthino ya āsīdanti daṃpatī .
sugena durgamatītāmapa drāntvarātayaḥ ..11..

14.2.12

saṃ kāśayāmi vahatuṃ brahmaṇā gṛhairaghoreṇa cakṣuṣā mitriyeṇa .
paryāṇaddhaṃ viśvarūpaṃ yadasti syonaṃ patibhyaḥ savitā tatkṛṇotu ..12..

14.2.13

śivā nārīyamastamāgann imaṃ dhātā lokamasyai dideśa .
tāmaryamā bhago aśvinobhā prajāpatiḥ prajayā vardhayantu ..13..

14.2.14

ātmanvatyurvarā nārīyamāgan tasyāṃ naro vapata bījamasyām .
sā vaḥ prajāṃ janayadvakṣaṇābhyo bibhratī dugdhamṛṣabhasya retaḥ ..14..

14.2.15

prati tiṣṭha virāḍasi viṣṇuriveha sarasvati .
sinīvāli pra jāyatāṃ bhagasya sumatāvasat..15..

14.2.16

udva ūrmiḥ śamyā hantvāpo yoktrāṇi muñcata .
māduṣkṛtau vyenasāvaghnyāvaśunamāratām ..16..

14.2.17

aghoracakṣurapatighnī syonā śagmā suśevā suyamā gṛhebhyaḥ .
vīrasūrdevṛkāmā saṃ tvayaidhiṣīmahi sumasyamānā ..17..

14.2.18

adevṛghnyapatighnīhaidhi śivā paśubhyaḥ suyamā suvarcāḥ .
prajāvatī vīrasūrdevṛkāmā syonemamagniṃ gārhapatyaṃ saparya ..18..

14.2.19

uttiṣṭhetaḥ kimicchantīdamāgā ahaṃ tveḍe abhibhūḥ svādgṛhāt.
śūnyaiṣī nirṛte yājaganthottiṣṭhārāte pra pata meha raṃsthāḥ ..19..

14.2.20

yadā gārhapatyamasaparyaitpūrvamagniṃ vadhūriyam .
adhā sarasvatyai nāri pitṛbhyaśca namaskuru ..20..

14.2.21

śarma varmaitadā harāsyai nāryā upastire .
sinīvāli pra jāyatāṃ bhagasya sumatāvasat..21..

14.2.22

yaṃ balbajaṃ nyasyatha carma copastṛṇīthana .
tadā rohatu suprajā yā kanyā vindate patim ..22..

14.2.23

upa stṛṇīhi balbajamadhi carmaṇi rohite .
tatropaviśya suprajā imamagniṃ saparyatu ..23..

14.2.24

ā roha carmopa sīdāgnimeṣa devo hanti rakṣāṃsi sarvā .
iha prajāṃ janaya patye asmai sujyaiṣṭhyo bhavatputrasta eṣaḥ ..24..

14.2.25

vi tiṣṭhantāṃ māturasyā upasthān nānārūpāḥ paśavo jāyamānāḥ .
sumaṅgalyupa sīdemamagniṃ saṃpatnī prati bhūṣeha devān ..25..

14.2.26

sumaṅgalī prataraṇī gṛhāṇāṃ suśevā patye śvaśurāya śaṃbhūḥ .
syonā śvaśrvai pra gṛhān viśemān ..26..

14.2.27

syonā bhava śvaśurebhyaḥ syonā patye gṛhebhyaḥ .
syonāsyai sarvasyai viśe syonā puṣṭāyaiṣāṃ bhava ..27..

14.2.28

sumaṅgalīriyaṃ vadhūrimāṃ sameta paśyata .
saubhāgyamasyai dattvā daurbhāgyairviparetana ..28..

14.2.29

yā durhārdo yuvatayo yāśceha jaratīrapi .
varco nvasyai saṃ dattāthāstaṃ viparetana ..29..

14.2.30

rukmaprastaraṇaṃ vahyaṃ viśvā rūpāṇi bibhratam .
ārohatsūryā sāvitrī bṛhate saubhagāya kam ..30..

14.2.31

ā roha talpaṃ sumanasyamāneha prajāṃ janaya patye asmai .
indrāṇīva subudhā budhyamānā jyotiragrā uṣasaḥ prati jāgarāsi ..31..

14.2.32

devā agre nyapadyanta patnīḥ samaspṛśanta tanvastanūbhiḥ .
sūryeva nāri viśvarūpā mahitvā prajāvatī patyā saṃ bhaveha ..32..

14.2.33

uttiṣṭheto viśvāvaso namaseḍāmahe tvā .
jāmimiccha pitṛṣadaṃ nyaktāṃ sa te bhāgo januṣā tasya viddhi ..33..

14.2.34

apsarasaḥ sadhamādaṃ madanti havirdhānamantarā sūryaṃ ca .
tāste janitramabhi tāḥ parehi namaste gandharvartunā kṛṇomi ..34..

14.2.35

namo gandharvasya namase namo bhāmāya cakṣuṣe ca kṛṇmaḥ .
viśvāvaso brahmaṇā te namo'bhi jāyā apsarasaḥ parehi ..35..

14.2.36

rāyā vayaṃ sumanasaḥ syāmodito gandharvamāvīvṛtāma .
agantsa devaḥ paramaṃ sadhasthamaganma yatra pratiranta āyuḥ ..36..

14.2.37

saṃ pitarāvṛtviye sṛjethāṃ mātā pitā ca retaso bhavāthaḥ .
marya iva yoṣāmadhi rohayaināṃ prajāṃ kṛṇvāthāmiha puṣyataṃ rayim ..37..

14.2.38

tāṃ pūṣaṃ chivatamāmerayasva yasyāṃ bījaṃ manuṣyā vapanti .
yā na ūrū uśatī viśrayāti yasyāmuśantaḥ praharema śepaḥ ..38..

14.2.39

ā rohorumupa dhatsva hastaṃ pari ṣvajasva jāyāṃ sumanasyamānaḥ .
prajāṃ kṛṇvāthāmiha modamānau dīrghaṃ vāmāyuḥ savitā kṛṇotu ..39..

14.2.40

ā vāṃ prajāṃ janayatu prajāpatirahorātrābhyāṃ samanaktvaryamā .
adurmaṅgalī patilokamā viśemaṃ śaṃ no bhava dvipade śaṃ catuṣpade ..40..

14.2.41

devairdattaṃ manunā sākametadvādhūyaṃ vāso vadhvaśca vastram .
yo brahmaṇe cikituṣe dadāti sa idrakṣāṃsi talpāni hanti ..41..

14.2.42

yaṃ me datto brahmabhāgaṃ vadhūyorvādhūyaṃ vāso vadhvaśca vastram .
yuvaṃ brahmaṇe'numanyamānau bṛhaspate sākamindraśca dattam ..42..

14.2.43

syonādyoneradhi badhyamānau hasāmudau mahasā modamānau .
sugū suputrau sugṛhau tarātho jīvāvuṣaso vibhātīḥ ..43..

14.2.44

navaṃ vasānaḥ surabhiḥ suvāsā udāgāṃ jīva uṣaso vibhātīḥ .
āṇḍātpatatrīvāmukṣi viśvasmādenasaspari ..44..

14.2.45

śumbhanī dyāvāpṛthivī antisumne mahivrate .
āpaḥ sapta susruvurdevīstā no muñcantvaṃhasaḥ ..45..

14.2.46

sūryāyai devebhyo mitrāya varuṇāya ca .
ye bhūtasya pracetasastebhya idamakaraṃ namaḥ ..46..

14.2.47

ya ṛte cidabhiśriṣaḥ purā jatrubhya ātṛdaḥ .
saṃdhātā saṃdhiṃ maghavā purūvasurniṣkartā vihrutaṃ punaḥ ..47..

14.2.48

apāsmattama ucchatu nīlaṃ piśaṅgamuta lohitaṃ yat.
nirdahanī yā pṛṣātakyasmin tāṃ sthāṇāvadhyā sajāmi ..48..

14.2.49

yāvatīḥ kṛtyā upavāsane yāvanto rājño varuṇasya pāśāḥ .
vyṛddhayo yā asamṛddhayo yā asmin tā sthāṇāvadhi sādayāmi ..49..

14.2.50

yā me priyatamā tanūḥ sā me bibhāya vāsasaḥ .
tasyāgre tvaṃ vanaspate nīviṃ kṛṇuṣva mā vayaṃ riṣāma ..50..

14.2.51

ye antā yāvatīḥ sico ya otavo ye ca tantavaḥ .
vāso yatpatnībhirutaṃ tan na syonamupa spṛśāt..51..

14.2.52

uśatīḥ kanyalā imāḥ pitṛlokātpatiṃ yatīḥ .
ava dīkṣāmasṛkṣata svāhā ..52..

14.2.53

bṛhaspatināvasṛṣṭāṃ viśve devā adhārayan .
varco goṣu praviṣṭaṃ yattenemāṃ saṃ sṛjāmasi ..53..

14.2.54

bṛhaspatināvasṛṣṭāṃ viśve devā adhārayan .
tejo goṣu praviṣṭaṃ yattenemāṃ saṃ sṛjāmasi ..54..

14.2.55

bṛhaspatināvasṛṣṭāṃ viśve devā adhārayan .
bhajo goṣu praviṣṭo yastenemāṃ saṃ sṛjāmasi ..55..

14.2.56

bṛhaspatināvasṛṣṭāṃ viśve devā adhārayan .
yaśo goṣu praviṣṭaṃ yattenemāṃ saṃ sṛjāmasi ..56..

14.2.57

bṛhaspatināvasṛṣṭāṃ viśve devā adhārayan .
payo goṣu praviṣṭaṃ yattenemāṃ saṃ sṛjāmasi ..57..

14.2.58

bṛhaspatināvasṛṣṭāṃ viśve devā adhārayan .
raso goṣu praviṣṭo yastenemāṃ saṃ sṛjāmasi ..58..

14.2.59

yadīme keśino janā gṛhe te samanartiṣū rodena kṛṇvanto'gham .
agniṣṭvā tasmādenasaḥ savitā ca pra muñcatām ..59..

14.2.60

yadīyaṃ duhitā tava vikeśyarudadgṛhe rodena kṛṇvatyagham .
agniṣṭvā tasmādenasaḥ savitā ca pra muñcatām ..60..

14.2.61

yajjāmayo yadyuvatayo gṛhe te samanartiṣū rodena kṛṇvatīragham .
agniṣṭvā tasmādenasaḥ savitā ca pra muñcatām ..61..

14.2.62

yatte prajāyāṃ paśuṣu yadvā gṛheṣu niṣṭhitamaghakṛdbhiraghaṃ kṛtam .
agniṣṭvā tasmādenasaḥ savitā ca pra muñcatām ..62..

14.2.63

iyaṃ nāryupa brūte pūlyānyāvapantikā .
dīrghāyurastu me patirjīvāti śaradaḥ śatam ..63..

14.2.64

ihemāvindra saṃ nuda cakravākeva daṃpatī .
prajayainau svastakau viśvamāyurvyaśnutām ..64..

14.2.65

yadāsandyāmupadhāne yadvopavāsane kṛtam .
vivāhe kṛtyāṃ yāṃ cakrurāsnāne tāṃ ni dadhmasi ..65..

14.2.66

yadduṣkṛtaṃ yacchamalaṃ vivāhe vahatau ca yat.
tatsaṃbhalasya kambale mṛjmahe duritaṃ vayam ..66..

14.2.67

saṃbhale malaṃ sādayitvā kambale duritaṃ vayam .
abhūma yajñiyāḥ śuddhāḥ pra ṇa āyūṃṣi tāriṣat..67..

14.2.68

kṛtrimaḥ kaṇṭakaḥ śatadan ya eṣaḥ .
apāsyāḥ keśyaṃ malamapa śīrṣaṇyaṃ likhāt..68..

14.2.69

aṅgādaṅgādvayamasyā apa yakṣmaṃ ni dadhmasi .
tan mā prāpatpṛthivīṃ mota devān divaṃ mā prāpadurvantarikṣam .
apo mā prāpan malametadagne yamaṃ mā prāpatpitṝṃśca sarvān ..69..

14.2.70

saṃ tvā nahyāmi payasā pṛthivyāḥ saṃ tvā nahyāmi payasauṣadhīnām .
saṃ tvā nahyāmi prajayā dhanena sā saṃnaddhā sanuhi vājamemam ..70..

14.2.71

amo'hamasmi sā tvaṃ sāmāhamasmyṛktvaṃ dyaurahaṃ pṛthivī tvam .
tāviha saṃ bhavāva prajāmā janayāvahai ..71..

14.2.72

janiyanti nāvagravaḥ putriyanti sudānavaḥ .
ariṣṭāsū sacevahi bṛhate vājasātaye ..72..

14.2.73

ye pitaro vadhūdarśā imaṃ vahatumāgaman .
te asyai vadhvai saṃpatnyai prajāvaccharma yacchantu ..73..

14.2.74

yedaṃ pūrvāgan raśanāyamānā prajāmasyai draviṇaṃ ceha dattvā .
tāṃ vahantvagatasyānu panthāṃ virāḍiyaṃ suprajā atyajaiṣīt..74..

14.2.75

pra budhyasva subudhā budhyamānā dīrghāyutvāya śataśāradāya .
gṛhān gaccha gṛhapatnī yathāso dīrghaṃ ta āyuḥ savitā kṛṇotu ..75..

Linked texts (3)

Śaunakasaṃhitā — Sanskrit
Aṅgirasī — Sanskrit
Ṛgvedabhāṣyabhūmikā — Dayānanda Sarasvatī, Sanskrit