Atharvaveda 6.133: sūktaṃ 6.133
Atharvaveda 6.133
- Language
- Sanskrit
sūktaṃ 6.133
6.133.1
ya imāṃ devo mekhalāmābabandha yaḥ saṃnanāha ya u no yuyoja .
yasya devasya praśiṣā carāmaḥ sa pāramicchātsa u no vi muñcāt..1..
6.133.2
āhutāsyabhihuta ṛṣīṇāmasyāyudham .
pūrvā vratasya prāśnatī vīraghnī bhava mekhale ..2..
6.133.3
mṛtyorahaṃ brahmacārī yadasmi niryācan bhūtātpuruṣaṃ yamāya .
tamahaṃ brahmaṇā tapasā śrameṇānayainaṃ mekhalayā sināmi ..3..
6.133.4
śraddhāyā duhitā tapaso'dhi jātā svasā ṛṣīṇāṃ bhūtakṛtāṃ babhūva .
sā no mekhale matimā dhehi medhāmatho no dhehi tapa indriyaṃ ca ..4..
6.133.5
yāṃ tvā pūrve bhūtakṛta ṛṣayaḥ paribedhire .
sā tvaṃ pari ṣvajasva māṃ dīrghāyutvāya mekhale ..5..
6.133.5_1
'ya imāṃ devo mekhalām' iti pañcarcena abhicārakarmaṇi dīkṣāyāṃ mekhalāṃ saṃpātya abhimantrya badhnīyāt .
atra ‘āhutāsi’ (2) ityanayā tatraiva karmaṇi mekhalāyā granthimālimpet .
'mṛtyoraham' (3) ityanayā bādhakīḥ' samidha ādadhyāt ( tu. kausū 47,13) .
upanayanakarmaṇi 'śraddhāyā duhitā' iti dvābhyāṃ mekhalāṃ badhnīyāt . sūtritaṃ hi " 'śraddhāyā duhitā' iti dvābhyāṃ (4,5) maujīṃ mekhalāṃ badhnāti " ( kausū 57, 1 ) iti.
‘ayaṃ vajraḥ' ( a 6,134 ) iti tṛcena abhicārakarmaṇi dīkṣāyāṃ daṇḍaṃ abhimantrya gṛhṇīyāt .
tatraiva karmaṇi anena tṛcena annamabhimantrya kartā bhuñjīta .
6.133.5_2
ya i॒māṃ de॒vo mekha̭lāmāba॒bandha॒ yaḥ sa̭ṃna॒nāha॒ ya ṷ no yu॒yoja̭.
yasya̭ de॒vasya̭ pra॒śiṣā॒ carā̭ma॒ḥ sa pā॒rami̭chā॒tsa ṷ no॒ vi mṷñcāt ..1..
6.133.5_3
yaḥ . i॒mām . de॒vaḥ . mekhalām . ā॒'ba॒bandha̭ . yaḥ . sa॒m'na॒nāha . yaḥ . ū॒ṃ iti̭ . na॒ḥ yu॒yoja̭ .
yasya̭ . de॒vasya̭ . pra॒'śiṣā̭ . carā̭maḥ . saḥ . pā॒ram . i॒cchā॒t . saḥ . ū॒ṃ iti na॒ḥ . vi . muñcāt .. 1 ..
6.133.5_4
yo devaḥ śatruhananakuśalaḥ imāṃ mekhalāṃ svaśatruvadhārtham ābabandha purā ābaddhavān . tathā yo devaḥ saṃnanāha idānīmapi anyeṣāṃ mekhalāṃ saṃnahyati . yaśca na asmān yuyoja abhicārakarmaṇi mekhalayā yojayati . tathā vayaṃ yasya devasya praśiṣā praśāsanena carāmaḥ vartāmahe sa sarvāntaryāmī devaḥ pāraṃ prāripsitasya karmaṇaḥ samāptim icchāt icchatu . icchaterleṭi āḍāgamaḥ . sa u sa eva naḥ asmān vi muñcāt śatrubhyo vimuñcatu . śatruṃ nihatya asmān kṛtārthān karotvityarthaḥ .
āhṷtāsya॒bhihṷta॒ ṛṣī̭ṇāma॒syāyṷdham.
pūrvā̭ vra॒tasya̭ prāśna॒tī vī̭ra॒ghnī bha̭va mekhale ..2..
6.133.5_5
ā'hṷtā . asi॒ . a॒bhi'hṷtā . ṛṣī̭ṇām . a॒si॒ . āyṷdham .
pūrvā . vra॒tasya̭ . pra॒'aśna॒tī . vīra॒'ghnī . bha॒va॒ . me॒kha॒le॒ .. 2 ..
6.133.5_6
he mekhale tvam āhutā āhutibhiḥ saṃskṛtā asi . abhihutā saṃpātābhihutā ca. sā ṛṣīṇām atīndriyārthadarśināṃ viśvāmitrādīnām āyudham śatruhananasādhanam asi. vratasya karmaṇaḥ prāripsitasya pūrvā prathamabhāvinī prāśnatī prānuvānā prāpnuvatī. yadvā vratasyeti karmaṇi ṣaṣṭhī . vrataṃ kṣīrādikaṃ prāśnatī prathamaṃ pibantī . vīraghnī vīrāḥ śatravaḥ teṣāṃ hantrī bhava .
mṛ॒tyora॒haṃ bra̭hmacā॒rī yadasmi̭ ni॒ryāca̭nbhū॒tātpurṷṣaṃ ya॒māya̭.
tama॒haṃ brahma̭ṇā॒ tapa̭sā॒ śramḙṇā॒nayai̭na॒ṃ mekha̭layā sināmi ..3..
6.133.5_7
mṛ॒tyoḥ . a॒ham . bra॒hma॒'cārī . yat . asma . ni॒ḥ'yāca̭n . bhū॒tāt . purṷṣam . ya॒māya̭ .
tam . a॒ham . brahma̭ṇā . tapa̭sā . śramḙṇa . a॒nayā̭ . e॒na॒m . mekhalayā . si॒nā॒mi॒ .. 3 ..
6.133.5_8
mṛtyoḥ vaivasvatasya ahaṃ karmakaro bhavāmi . yat yasmād brahmacārī asmi bra hmacaryadharmeṇa dīkṣādiniyamena tapoviśeṣeṇa yukto bhavāmi . tasmāt matkṛtena abhicārakarmaṇā niyamaviśeṣeṇa ca śatruvadhaḥ avaśyaṃbhāvīti mṛtyoreva ahaṃ sahāya- bhūto bhavāmītyarthaḥ . ato hetoḥ bhūtāt bhūtagrāmāt puruṣam śatruṃ yamāya yamārthaṃ niryācam niḥśeṣeṇa yāce prārthaye . taṃ mārayitavyam enaṃ śatruṃ brahmaṇā mantreṇa tapasā anaśanādirūpeṇa matkṛtena śrameṇa śarīradaṇḍena ca anayā ābadhyamānayā mekhalayā ahaṃ sināmi badhnāmi . anena mekhalābandhanena śatrumeva niruddhagatiṃ badhnāmītyarthaḥ . ṣiñ bandhane .
śra॒ddhāyā̭ duhi॒tā tapa॒so 'dhi̭ jā॒tā svasā॒ ṛṣī̭ṇāṃ bhūta॒kṛtā̭ṃ ba॒bhūva̭.
sā no̭ mekhale ma॒timā dhḙhi me॒dhāmatho̭ no dhehi॒ tapa̭ indri॒yaṃ ca̭ ..4..
6.133.5_9
śra॒ddhāyā̭ḥ . du॒hi॒tā . tapa̭saḥ' . adhi̭ . jā॒tā . svasā̭ . ṛṣī̭ṇām . bhū॒ta॒'kṛtā̭m . ba॒bhūva̭ .
sā . na॒: . me॒kha॒le॒ . ma॒tim . ā . dhe॒hi॒ . me॒dhām . atho॒ iti̭ . na̭ḥ . dhe॒hi॒ . tapa̭ḥ . i॒ndri॒yam . ca॒ ..
6.133.5_10
śraddhāyā duhitā . śrutismṛtyuditakarmasu āstikyabuddhiḥ śraddhā . tasyā duhitā putrī tapaso'dhi jātā sṛṣṭyādau brahmaṇastapasa utpannā . adhiśabdaḥ pañcamyarthānuvādī . uparyartho vā . bhūtakṛtām bhūtagrāmasya kartṝṇām ṛṣīṇām marīcyatriprabhṛtīnāṃ svasā bhaginī yeyaṃ mekhalā itthaṃ babhūva he mekhale sā tādṛśī tvaṃ naḥ matim āgāmigocarāṃ buddhim ā dhehi ābhimukhyena kuru . tathā medhām śrutadhāraṇasamarthāṃ buddhim ā dhehi . atho api ca tapaḥ niyamaviśeṣam indriyam indrasyātmano liṅgaṃ vīryaṃ ca naḥ asmākaṃ dhehi vidhehi .
yāṃ tvā॒ pūrvḙ bhūta॒kṛta॒ ṛṣa̭yaḥ paribedhi॒re.
sā tvaṃ pari̭ ṣvajasva॒ māṃ dī̭rghāyu॒tvāya̭ mekhale ..5..
6.133.5_11
yām . tvā॒ . pūrve . bhū॒ta॒'kṛ॒ta̭ḥ . ṛṣa̭yaḥ . pa॒ri॒'be॒dhi॒re .
sā . tvam . pari̭ . sva॒ja॒sva॒ . mām . dī॒rghā॒yu'tvāya̭ . me॒kha॒le॒ .. 5 ..
6.133.5_12
he mekhale yāṃ tvā tvāṃ bhūtakṛtaḥ pṛthivyādibhūtagrāmasya kartāraḥ pūrve pūrvabhāvina ṛṣayaḥ paribedhire paribaddhavantaḥ sā tādṛśī tvaṃ māṃ pari ṣvajasva āliṅga . ṣvañja pariṣvaṅge . kimartham . dīrghāyutvāya āyuṣo dairghyāya . abhicāradoṣaparihāreṇa cirakālajīvanāyetyarthaḥ .
Linked texts (3)
- Śaunakasaṃhitā — Sanskrit
- Kāṭhakagṛhyasūtra (ed. W. Caland, Lahore 1925, with the commentary extracts) — Sanskrit
- Aṅgirasī — Sanskrit