Madhavanukramani 36
Mādhavānukramaṇī 36
- Language
- Sanskrit
36.1
na tāvatya ṛcasteṣāṃ dveṣvastu vinirṇayaḥ
iti
yadya sūryetyadhyāyaṃ ṭhyācikhyāsati mādhavaḥ
aṣṭakādiṣu vaktavyamāditaḥ sampradarśayan
aṣṭakādhyāyavicchedaḥ purāṇairṛṣibhiḥ kṛtaḥ
udgāhārthampradeśānāmiti manyāmahe vayam
36.2
vargāṇāmapi viccheda ārṣa eveti niścayaḥ
brāhmaṇeṣvapi dṛśyante vargasaṃśabdanādi ca
36.3
vibhajyante'tha sūktāni samadhā tatra vargaśaḥ
antāllopo'pi dvaddhiśca kriyete'nuguṇāviti
36.4
adhyāpanāya śiṣyāṇāṃ vibhāgo vargaśaḥ kṛtaḥ
sugraho hi bhavatyalpaḥ śakyo dhārayituntataḥ
36.5
saṅgībhūyābhavatsarvamekammaṇḍalamāditaḥ
āsīdṛṣirmadhucchandā madhurottamamanvadak
36.6
tasmādagre mādurabhūtkāṇvo medhātithistataḥ
śaunaḥśepāni chandāṃsi madhurāṇi tato'bhavat
36.7
hairaṇyastūpachandāṃsi kāṇvāni ca tataḥ param
36.8
atraśāṭyāyanakam
vaiśvāmitro madhucchandā akāmayata mukhyeṃ brahmavarcasi syāmiti | iti
amahānti niveiyāntarmaṇḍalāni maharṣibhiḥ
kṛto mahadbhyāṃ rakṣārthamatha teṣāṃ parigrahaḥ
36.9
samānametadyajñasya
sāmidhenīprabhṛtīṣu brāhmaṇairyadvidhīyate
36.10
bhūyiṣṭhaṃ yajñasaṃyuktamuttamammaṇḍalaṃ viduḥ
pitramedhādikantasmādantattaśca niveśitam
36.11
madhyasthānāmmaṇḍalānāṅkramo yo'yaṃ vyavasthitaḥ
tasya kāraṇamanveṣṭuṃ saṅkhyāsmābhiḥ pradarśyate
36.12
ādyantayormaṇḍalayornavone dve śate viduḥ
tricatvāriṃśaddviṣaṣṭidvarṣṇā ṣaṣṭiranantaram
36.13
saptāśītiḥ pañcādhikasaptatistadanantaram
caturadhikañśatamaṣṭonaśca śatantataḥ
36.14
caturdaśaśca śatakaṃ sūktānāṅkramaśo viduḥ
madhyasthānāmmaṇḍalānāmiti saṅkhyā yathākramam
36.15
rakṣārthamatha vākyāni kaḷāyo lavanantataḥ
rātinaśca damūnāśca sadanammathanantathā
36.16
vanāya krodhano dve ca bhayakudyuddhakṛttathā
krameṇa daśa vākyāni sāyāhnaṃ syātsamanvaye
36.17
vāmadevastutīyaśca bharadvājaśca pañcamaḥ
kaṇvaśca saptamaḥ sūktaiḥ kramaśadvairbhavetkramaḥ
36.18
na ca krameṇa vardhanta ṛco gārtsamadādiṣu
tasmādvakto'pi naiteṣāmaṣṭānāṃ sidhyati kramaḥ
36.19
vākyairetairvijānīyānmaṇḍalānāmṛcaḥ kramāt
daśānāndaśabhiḥ pāṅktastathā deyo dharāvaniḥ
36.20
sādhyaścano dhehime'nnaṃ śūrasūnurmato'si naḥ
gurudāne yugāntasya siddhānyasya niśīthake
36.21
śataiścaturbhiradhikamayutaikāṇitammayā
dve ca yānyatiricyete dvipadāścātra saṅgatāḥ
36.22
pṛthagyadātu gaṇanandvipadānāntadādhikā
catuśśatādaśītiśca vākyaśca grahatvānayam
36.23
ekarca eko vargaḥ syāddvacau dvau navakāvubhau
ekonaṃ syāttrikaśataścatuṣkampañcasaptatiḥ
36.24
adhikaśca śataṃ vargāścatuḥpañcāśadaṣṭakāḥ
ekaviṃśaśatamprāhuḥ saptakānāśca vaidikāḥ
36.25
śatāni trīṇi ṣaṭkānāścatvāriṃśattrayastathā
pañcakānāṃ sahasrañca dve śate navakantathā
36.26
ṛcāndaśasahasrāṇi ṛcāmpañcaśatāni vai
ṛcāmaśītiḥ pādaśca pāṭho'yanna samañjasaḥ
36.27
apahāyātha pāpasya kṣādanāya ca paṇḍitaḥ
ṛcaḥ kālena gaṇayettantuśuddhirbhaviṣyati
36.28
maṇḍalaṃ vāmadevasya tṛtīyaśca tathāṣṭamam
syānmaṇḍalampāvamānaṅkamaṣṭadve kramo bhavet
36.29
viśvāmitro vāmadevātsampanno'pyatiricyate
atirekaśca vijñeyo gāyatrīkaraṇādbudhaiḥ
36.30
atra brūmo gṛtsamadaḥ kṣatriyo brāhmaṇo'bhavat
indraprasādādasyāsanvācaśca hṛdayaṅgamāḥ
36.31
agre tasmātprādurabhūdviśvāmitrastato'bhavat
tasyāpi madhurā mantrā brāhmaṇyamapi labdhavān
36.32
dṛṣṭvedāstato'paśyanpunaśca tapasānvitāḥ
maṇḍalantravamantena tadante sanniveśitam
36.33
pragāthe maṇḍale bahvyo nārāśaṃsya ṛcastataḥ
sanniveśo'ntatastasya madhyastheṣviti saṃsthitiḥ
36.34
anyeṣāṅkṛpaṭṭānāṃ sanniveśaḥ kramādabhūt
caturṇāṃ vāmadevādermaṇḍalānāmiti sthitiḥ
36.35
athānuvākām̐vicchedo bahubhirhetubhiḥ kṛtaḥ
surūpakṛtnumityaindrātprāgekaḥ kalpito budhaiḥ
36.36
aindrāṇyathāṣṭau sūktāni vibhaktāni samanddhā
ṣaḍsūktāvanuvākau dvau samau methātitherapi
36.37
śaunaḥśepo'nuvākastu śunaḥśepena kalpitaḥ
hairaṇyastūpakāṇvau ca prāskaṇvādyāśca saptakāḥ
36.38
gautamasyopaprayanta sūktānāṃ viṃśatiṃ viduḥ
ekādaśakanavakāvanuvākau ca kalpitau
36.39
aindramekādaśaṃ sūktamaindraiḥ pūrvaiḥ samanvitam
iti sarvānuṣākeṣu kāryā sūkṣmekṣikā budhaiḥ
Linked texts (2)
- Ṛgvedānukramaṇī (Mādhava) — Mādhava, Sanskrit
- Ṛgvedānukramaṇī (Mādhava) — Veṅkaṭamādhava, Sanskrit