Madhavanukramani 39
Mādhavānukramaṇī 39
- Language
- Sanskrit
39.1
acintyamadbhutaṃ vedaṃ sāṅgopāṅgamadhīyate
asyāgamaṃ yathātattvamṛṣirevāvagacchati
ṛṣināmārṣagotreṣu pañcame''smābhiruktake
adhyāyādiṣu vaktavyaṃ vibhajyoktaṃ kramāditi
iti
atha ṣaṣṭho'ṣṭakastasminnadhyāyādiṣu vakṣyate
yacchandasīha vaktavyaṃ vidyate chāndasaurdvaijaiḥ
gāyatryuṣṇiganuṣṭupca bṛhatī pāṅktireva ca
triṣṭubjagatyau sapteti chandāṃsi kavayo viduḥ
39.2
nanu cātijagatyasti śakvaryapyatiśakvarī
tathaiva cāṣṭiratyaṣṭirdhṛtiścātidhṛtistathā
39.3
sarvāṇi dṛṣṭāni ca saṃhitāyāntathaiva cāsaṃścaturuttarāṇi
tataśca vede vacanīyamitthamimāni chandāṃsi caturdaśeti
39.4
nanu ca trīṇi chandāṃsi catvārīti ca dṛśyate
āhuḥ pravādau bhāktau tau saptatvaścaiva tāddaśam
39.5
bhavanti chāndasānīha padāni trīṇi tadyathā
ekamaṣṭākṣarandvaṣṭamekamekādaśākṣaram
39.6
dvādaśākṣaramapyekantena trīṇīti bhāṣate
padandaśākṣaraścālpaṃ vairājantadpekṣitam
39.7
gāyatryevoṣṇigabhavatpaṅktimalpāmupekṣate
anuṣṭubeva bṛhatī tena catvāri bhāṣate
39.8
tadvadbhūyāṃsi saptaiva pradhānānyapi vā punaḥ
kathyante nāmabhiścaiva gāyatrī jagatīti ca
39.9
nicṛto bhurijaścāhustāścedūnādhikākṣarāḥ
dvābhyāṃ virāṭsvarājau ca nicṛduṣṇigabhurikkup
39.10
agniḥ pūrvaibhirṛṣibhirgāyatrī nicṛducyate
vidvāṃsāviduraḥ pṛcchedgāyatrī sā bhuriksmṛtā
39.11
virājamāhū rājantamadhvarāṇāmimāmṛcam
indra juṣasva pravaha saiṣānuṣṭupsvarāḍiti
39.12
catvāraḥ pañcakāḥ pādāṣaṭkaścaiko yadā bhavet
gāyatrī padapaṅktiḥ sā adhā hyagne kṛtoriti
39.13
catuṣko vā caturthaḥ syāccatodāharaṇantvidam
agne tamadyāśvamiti catuṣko hi hṛdispṛśam
39.14
padapaṅktintu paṭhati paṅktiṣveva patañjaliḥ
kātyāyanasya gāyatrī padapaṅktiriti sthitiḥ
39.15
ṣaṭsaptaikādaśāḥ pādā uṣṇiggarbheti tāṃ viduḥ
sā tā me aivyānāmiti layaśca yadi saptakāḥ
39.16
sā tu pādanivṛttyoktā yuvāku hi śacīti sā
yadi saptakayormadhye ṣaṭkaḥ sātinivṛttamṛtā
39.17
sā purūtamampurūṇāṃ stotṛṇāmiti dṛśyate
yadi saptakayormadhye daśakaḥ syātpratiṣṭhitaḥ
39.18
yavamadhyā sā bhavati sa sunve yo vasūnām
ṣaṭkasaptakāṣṭakāścedvardhamāneti kīrtitā
39.19
viparītā pratiṣṭheti tallodāharaṇaṃ śṛṇu
tvamasi praśasya iti tvamagne vratapā asi
39.20
ṣaṭkaiścaturbhirgāyatrī padaistu bhavati kacit
indraḥ śacīpatiriti tannāhustannidarśanam
Linked texts (2)
- Ṛgvedānukramaṇī (Mādhava) — Mādhava, Sanskrit
- Ṛgvedānukramaṇī (Mādhava) — Veṅkaṭamādhava, Sanskrit