Pramāṇa · Search · About · API

Madhavanukramani 41

Mādhavānukramaṇī 41

Language
Sanskrit

41.1

iti
pra kṛtānyṛjīṣiṇo vyācikhyāsati mādhavaḥ
pradarśayanbṛhatyāderlakṣaṇāni pṛthakpṛthak
padaiḥ sametā bṛhatī caturbhiryo 'ṣṭakā dvādaśakastṛtīyaḥ
sā syādabhitveti rathantarādyā
soktā nidāne'pi ca skandhogrīvī

41.2

yasyā bhaveddvādaśakaḥ purastātsoktā purastādbṛhatīti vipraiḥ
maho yaspatiḥ śavaso asāma
tasmindvitīye bahudhā pravādaḥ

41.3

pippalasya mate sā syānmaharṣernyaṅkusāriṇī
skandhogrīvī kauṣṭestu yāskasyorobṛhatyapi

41.4

sā matsyapāyi te maharantyo dvādaśako yadi
upariṣṭādbṛhatyeṣā na tamaṃhaśca tādṛśī

41.5

yadyaṣṭākṣarayormadhye pādau syātāndaśākṣarau
sā syādviṣṭārabṛhatī yuvaṃ hyāstammaho iti

41.6

trayo dvādaśakā yasyāstāmūrdhvabṛhatīṃ viduḥ
ajījano amṛta sā pratnampīyūṣamityapi

41.7

yadi tvaṣṭākṣaro madhye trayodaśakayorbhavet
sā pipīlikamadhyā syādabhi vo vīramandhasaḥ

41.8

sanitaḥ susanitarugra navāṣṭaikādaśāṣṭakāḥ

41.9

bṛhatyeṣā tu viṣamapadoti kavayo viduḥ
tantvā vayamprito saiṣā caturbhirnavakairyutā

41.10

bṛhatyeveti kathitā bṛhatyo nava bahūcaiḥ
bhavanti pāṅktāni padāni pañca
tāmāhurindro madāya vāvyadhe
pādaiścaturbhirdaśakairvirāṭsyāitasya pathi vedhā apāyi

41.11

ādyampadandvādaśakantṛtīyamathāṣṭakau dvau bhavataśca pādau
satobṛhatyākhyamidaṃ vadanti
na tvāvānyo divyo na pārthivaḥ

41.12

viparyaye sā viparītanāmnī
tannāṣṭakāvādyatṛtīyapādau
tāmāhurya ṛṣvaḥ śrāvayatsakhā
prastārapaṅkteratha pādakalpiḥ

41.13

ādyau pādau jagatāvaṣṭakau ca
ucchvañcasva pṛthivi mā nibādhathāḥ
āstārapaṅktirviparītapādā
agniryasūktairuthayanti sarvam

41.14

ādyāntau cejjāgatau samyadiṣṭā
saṃstārapaṅktiḥ kavibhiḥ purāṇaiḥ
nidarśanampitubhṛto na tantumittu pradiṣṭamiha śaunakena

41.15

āmnāyate ca dvipadāsu seyamadhīyate ca dvipadaiva vipraiḥ
saṃstārapaṅktiśca bhavetasamastā
viṣṭārapaṅkteratha pādakalpiḥ

41.16

ānuṣṭubhordvādaśakau ca madhye
sā ceyamagne tava śravo vayam
viṣṭārapaṅktiśca nidānakāro
viṣṭubdhāvetau paṅktipādāviti

41.7-2

iti
tvāvataḥ purūvaso vyācikhyāsati mādhavaḥ
pradarśayaṃstriṣṭubhāderlakṣaṇāni pṛthakpṛthak
trayo yadi dvādaśino'ṣṭako'ntyo
jyotiṣmatīntāṅkavayo vadanti
tajjyotiṣaścāpi yato'ṣṭakaḥ syātpurastājjyotirmadhyejyotiriti

41.8-2

ime ta indra te vayaṃ ye tvā rabhya carāmasi
ityadhyayanemekeṣāmmukhyaḥ pādastadāṣṭakaḥ

41.9-2

asmākantu jagatyeṣā puruhūtapadānvitā
yadvā yajñammanava iti madhyejyotirudāhṛtā

41.10-2

tṛtīyenāpi pādena madhyejyotiriyambhavet
tadaśvinā bhiṣajeti sā jñeyādhvaryuvedataḥ

41.11-2

upariṣṭājjyotiriyamagninendreṇa kīrtitā
pādo'ṣṭakaścaturtho'syāḥ somampivatamaśvinā

41.12-2

padāni catvāri yadāṣṭakāni
mahābṛhatyuktamiyaṃ labheta
ādyampadandvādaśakaśca tasyā
namovāke prasthite adhvare narāḥ

41.13-2

murutyāvaṣṭākṣarau yasyāstṛtīyo dvādaśākṣaraḥ
punardvāvaṣṭakau syātāṃ yavamadhyeti tāṃ viduḥ

41.14-2

sā sammā tapantyabhitaḥ sapatnīriva parśavaḥ
athādyau daśakau pādāvaṣṭakāśca tatastrayaḥ

41.15-2

paṅkyuttareti tāmāhurvirāṭpūrvāmathāpare
evendrāgnibhyāmahāvi triṣṭubho daśa kīrtitāḥ

41.16-2

catvāro dvādaśāḥ pādā yadi syurjagatī bhavet
janasya gopā ajaniṣṭemaṃ stomamime yathā

41.17

aṣṭākṣarākhyayaḥ pādā dvau ca dvādaśakau yadā
mahāsatobṛhatyuktā yaḥ payau bhānuneti sā

41.18

aṣṭakau saptakaḥ ṣaṭko daśako navakastathā
sūryeṇa viṣamā sajāmi mahāpaṅktiṃ vadanti tām

41.19

ṣaṭsvaṣṭakeṣvapi tathā ava dvake ava trikā
ubhe yadindra rodasī jagatyastisra īritāḥ

Linked texts (3)