Pramāṇa · Search · About · API

Madhavanukramani 53

Mādhavānukramaṇī 53

Language
Sanskrit

53.1

aṣṭau vasava ekādaśa rudrā dvādaśādityā patāvanto vai devatāḥ | iti brāhmaṇam
iti
pra mā yuyujre prayujo vyācikhyāsati mādhavaḥ
yadātmaviṣaye vācyantadādau sampradarśayan
eka eva mahānātmā bahudhābhūya tiṣṭhati
yathā so'bhirekaḥ sanbahudhā yogato'bhavat

53.2

bahudhāṃśāvatāreṣu yathā vā bhagavānabhūt
indro vābhūdyathā savyo dhīro vaikuṇṭha etra ca

53.3

atra brāhmaṇāni
prajāpatiḥ savitā bhūtvā prajā asṛjata | tā viśvakarmā bhūtvā vyamārdayat
tasminprajāpatirvāyurbhūtvācarat | iti
tadetadīrghatamasā vispaṣṭamṛṣiṇeritam
vadatendramindramiti suparṇamiti carkthāṃ

53.4

jagadvyāpārakaraṇantattadrūpaparigrahāt
viśvataścakṣurityādyāstasmānnātmaparā iti

53.5

tatra copaniṣatsūktāḥ parasya brahmaṇo guṇāḥ
sarvathā sambhave neyā brahmadvāreti niścayaḥ

53.6

brahmaiva viśvakarmo'ktaṃ viśvasya karaṇāditi
bruvanti kavayaḥ kecidaiśvaryādindrameva ca

53.7

indro māyābhirityatra na tathecchāti śaunakaḥ
naivaṅkātyāyano'pyāha tasmānnātmaparā iti

53.8

yuktā hyasyeti cendrasya harayaḥ parikīrtitāḥ
na santi brahmaṇaste'śvā nānvādeśāntadarhati

53.9

niścaranti yathā lohapiṇḍāttaptātsphuliṅgakāḥ
sakāśānmahatastadvadātmāno'nye vinirgatāḥ

53.10

sa eṣa bahudhābhāvo mahato'smābhirīritaḥ
aṇavo jīvasaṃjñāste nānākarmaphalairyutāḥ

53.11

vyāpya vāyuryathā prāṇāṃstiṣṭhatyeko bahūniha
tathā mahānisājjīvānekaḥ sanvyāpya tiṣṭhati

53.12

payasīva ghṛtaṅgūḍhamaraṇyoriva pāvakam
vyāpnunnāpakaraṇāstampaśyantīha mānavāḥ

53.13

tato vinirgatā jīvā yadaikībhāvayantyamī
agnināgnimivātmānajñānantyanyendriyairapi

53.14

yogeśvareṇa tadidaṃ yājñavalkyena bhāṣitam
yogī muktaśca sarvāsāṃ jñānantvāmoti vedanām

53.15

brahmaiva nityamajñākantataḥ sarvamabhūdidam
tadeva pralaye'bhyeti samudramiva nimnagā

53.16

mahānavyakte līyate | avyaktamakṣare līyate | akṣarantamasi līyate | tamaḥ pare deve ekībhavati | iti
yataḥ sarvamidamabhūtvā mahānātmā vyavasthitaḥ
tasmādavyādiviṣayo vedastala pratiṣṭhitaḥ

53.17

anityavādā ya iha jīvaprakṛtigocarāḥ
ā mahāpralayātsthānātte bhākkā iti niścayaḥ

53.18

puruṣaprakṛtiścaiva vidhyanādī ubhāvapi
iti brūte viśeṣeṇa bhagavāniha nityatām

53.19

sadeva somyedamagra āsīditi ca dṛśyate
tataḥ prakṛtinityatvaṅkavibhiḥ kaiścidīritam

53.20

athaitaditi pṛcchāmi kimagnī rūpamātmanaḥ
yathāgniragnau prakṣipta ityukteruta vā jalam

53.21

vyāpya vāvasthito vāyuryadvākāśo bhavediti
taṃ vayanna vijānīmaḥ kathambrūte viniścitam

53.22

nānābhyupāyā bahavaḥ pradiṣṭā
maharṣibhistasya mahātmano nu
teṣvāśu yatnaḥ kriyatāmbhavadbhirna hetuvādairbhaviṃtātmalābhaḥ

Linked texts (2)