Pramāṇa · Search · About · API

Madhavanukramani 58

Mādhavānukramaṇī 58

Language
Sanskrit

58.1

iti
haye jāye manaseti vyāciravyāsati mādhavaḥ
anarthakṛtasandehamantreṣvādāvapānudan
bahūnāmiha mantrāṇāmarthanopalabhāmahe
tato nārthe'sti tātparyamiti kautsastvabhāṣata

58.2

yatharṣabhasya meghasya dundubheśca rathasya ca
sānnāśvānarthakāḥ śabdāstadvadyajuṣorapi

58.3

yacca karma kriyamāṇamṛgyajurvā vadediha
tadeva brāhmaṇānyāhustasmānmantrā nirarthakāḥ

58.4

yāni garme kapālāni kapālānāṃ vimocanam
prathanaśceru prathasca tvā coktaṃ vimocanam

58.5

āpa undantu jīvase keśānāmapi condanam
mantraireva matītāni brāhmaṇairviṃhitānyapi

58.6

tathā vipratiṣiddhārthā ṛjrāśvaḥ śatamekaśca
śatameṣānnvṛkya iti bhinnāḥ saṅkhyānayorracoḥ

58.7

evameka eva rudro'saṅkhyātā sahasrāṇīti
aśatrurindra jajñiṣe śataṃ senāstathājayat

58.8

māyetsā te yānīti ca vispaṣṭamṛṣiruktavān
sarveṣāmeva yuddhānāmmuktakaṇṭhamasatyatām

58.10

devaloke bahatyagnirharvīṃṣīti pratīyate
yatra vettha vanaspate bhūmimparjanyā jinvanti
aśvo na devavāhano devannā havyamūhiṣe
mahe yatpitra īṃ rasamvahavaḥ santi tāhaśāḥ

58.11

āhūyante ca yajñeṣu yakṣyamāṇāstathāditaḥ
agnimaśra ā vaheti santyṛcaśca tathāvidhāḥ

58.12

ā dvābhyāṃ haribhyāmindra ya indrāgnī citratamaḥ
apāḥ somamastamindra parā yāhi maghavannā

58.13

chinddhevāpi ca brūta oṣadhiṃ svadhitintataḥ
oṣadhe trāyasvainaṃ svadhite mainaṃ hiṃsīḥ

58.14

vivakṣite'samāpte'rthe chandaścetsaṃsthitambhavet
brūte'vaśiṣṭaśca punaraśvaśca tvā vāravantam

58.15

atyaṣṭiṣvapi coktāni padānyarthe'napekṣite
punaḥ punaḥ prayujyante tasmānmantrā nirarthakāḥ

58.16

ala brūmo'rthavantaḥ syuḥ padasajñā bhavanti te
taduktamṛṣiṇetyāha liṅgācca viniyujyate

58.17

upādāya tathā mantrānvyācaṣṭe brāhmaṇaṅkacit
ṛgyajurvābhivadati samṛddhantaduvāca ca

58.18

naiṣa sthāṇoraparādho yattamandho na paśyati
vṛddhasevābhiyogābhyāmartho jñeyaḥ prayannataḥ

58.19

durjñānāni brāhmaṇāni santi kānicidityataḥ
nānarthakāni sarvāṇi tadvanmantrāśca sārthakāḥ

58.20

praśaṃsārthamupādānaṃ vaiśadyārthantathaiva ca
urupathasvetyādīnāmmantrāṇāmbrāhmaṇaiḥ kṛtam

58.21

loke'pyupekṣā bhavati mahattvaṃpasya tadyathā
caturdaśa sahasrāṇi caturdaśa ca rākṣasāḥ

58.22

iti bruvāṇo vadati sahasrāṇi caturdaśa
ṛcyetasyāmupekṣaivammeṣasyaikasya yujyate

58.23

rudrasyaikasya vipruṣaḥ sahasrāṇi sahasraśaḥ
rudrāḥ śatapathenoktā virodho nāsti tala ca

58.24

aśatrutvantathendrasya sarvaśatrunivarhaṇāt
stutimaryatsā ta iti na tvasatyatvakīrtanam

58.25

agnirhavīṃṣi vahati yajamāneṣu keṣucit
tapaḥśraddhāvihīneṣu yeṣu nāyānti devatāḥ

58.26

śraddhātapaḥsamṛddheṣu yajamāneṣu devatāḥ
āhvayānīya yajati guṇavadyājakeṣu ca

58.27

sarvatrāvāhanaṅkāryamaparaiḥ śreyasāmiha
āgacchantu na vā devāstathā loke ca hṛyate

58.28

ahiṃsānnāyavacanādyūpacchede pratīyate
ahiṃsāvacanaścaitaddhvaryornihnavātmam

58.29

chandaso'nuvidhānāya laukikāśca prayuñjate
nāpekṣitaddhvavacicchandamārdhikaśca prayuñjate

58.30

tasmānmantrāḥ sāmavarjamarthavanta iti sthitiḥ
gītirnārthavatī loke tathā sāma nirarthakam

Linked texts (2)