Pramāṇa · Search · About · API

Madhavanukramani 60

Mādhavānukramaṇī 60

Language
Sanskrit

60.1

iti
tadidāsa bhuvaneṣu vyācikhyāsati mādhavaḥ
ṛgarthamavagantavyamāditaḥ sampradarśayan
sūtrakārairanuktatvātkecinmantrārthavādayoḥ
na jñātavyo'rtha ityāhurjñātavyaścedvadanti te

60.2

atra bhūmo lokasiddhaḥ padārtho'nvaya eva ca
miśritasya tathārthasya kramaḥ sūtraiḥ pradarśyate

60.3

arthavādeṣvapi nannu virodho'sti parasparam
samādheyo buddhimadbhiḥ sūtrakṛdbhirupekṣitaḥ

60.4

vadanti tatra kavayaḥ kartavyāṃśaparā ime
kalpasūtrakṛtaḥ sarve na tu jñātavyatatparāḥ

60.5

ṛṣicchandodaivatāni jñātavyānyeva vaidikaiḥ
kalpasūtrairanuktāni tathā mantrārthavādayoḥ

60.6

vedārthamavagantavyamṛṣirāha bṛhaspatiḥ
aviśeṣeṇa sūktena sūktantacca bṛhaspate

60.7

athāpi mantro bhavati sthāṇurayaṃ bhāravāhaḥ
yaddhītamavijñātaṃ viśeṣo nāsya kīrtitaḥ

60.8

mantrārthavādairapi ca smārtā dharmāḥ prakalpitāḥ
tasmānmantrārthavādārtho jñātavyo'tra prayatnataḥ

60.9

atra brāhmaṇam—
manuṣyā ṛkṣūtkāmatsu devānabruvan | ko na ṛṣirbhaviṣyatīti | iti | tebhya
eva tarkaṃṛṣimprāyacchan | te mantrārthaṃcintāvyūhamabhyauhan | tasmādyadaiva de
kiścānūcāno'bhyūhatyārṣantadbhavati | iti
api ca brāhmaṇānīha mantrānṛbhāṣyakāravat
upādāya vadantyarthajñānameva prayojanam

60.10

tathā ceha niruktāni mantrānvyācakṣate sphuṭam
svāyambhuvo manuścāha nighaṇṭūnāmavekṣaṇam

60.11

buddhivṛddhikarāṇyāśu dhanyāni ca hitāni ca
nityaṃ śāstrāṇyavekṣeta nigamāṃścaiva vaidikān

60.12

ṛṣicchandodaivatajño mantrabrāhmaṇavittathā
sakalpādhītaikavedaḥ karma kartumihārhati

60.13

vedāvanyau ca vijñeyau yājñikebhyaḥ samāsataḥ
ājihīrṣati yatkarma tasya yau pratipādakau

60.14

mantrārthavādasaukṣmyajñaḥ sarvavedajña eva ca
tattajjñānānuguṇyena phalādhikyena yujyate

60.15

svayaśca puruṣārtho'yambrāhmaṇasya viśeṣanaḥ
aṅgopāṅgaiḥ prayatnena yadyarthamavagacchati

Linked texts (2)