Samhitapadapatha 54
Saṃhitāpadapāṭha 54
- Language
- Sanskrit
54.0
u̱ṣāḥ | u̱chantī̍
saṃ'i̱dhāne | a̱gnau | ut'yan̍ | sūrye̍ | u̱rviyā | jyoti̍ḥ
a̱śre̱t
54.0-2
nu | artha̍ | pra | a̱sā̱vī̱t | dvi̱'pat | pra | catu̍:'pat
ityai̍
54.0-3
ā̱'ya̱tīnā̍m
54.0-4
adyaut
54.7
jyoti̍ḥ | vasā̍nā
sama̱nā | pu̱rastā̍t || ṛ̱tasya̍ | panthā̍m | anu̍ | e̱ti̱ | sā̱dhu | pra̱jāna̱tī'i̍va | na | diśa̍: | mi̱nā̱ti̱ || upo̱itya̍ | a̱da̱rśi̱ | śu̱ṃdhyuva̍ḥ | na
vakṣa̍: | no̱dhāḥ'i̍va | ā̱viḥ | a̱kṛ̱t | pri̱yāṇi̍ | a̱dma'sa̍t | na
sa̱sa̱taḥ | bo̱dhaya̍ntī | śaśva̍t'tamā | ā | a̱gā̱t | puna̍: | ā'ī̱yuṣī̍ṇāṃ || pūrve̍ | ardhe̍ | raja̍saḥ | a̱ptyasya̍ | gavā̍ṃ | ja̱nitrī̍
a̱kṛ̱t | pra | ke̱tuṃ || vi | ūm̐iti̍ | pra̱tha̱te̱ | vi̱'tara̍ṃ | varī̍yaḥ | ā | u̱bhā
pṛ̱ṇa̱tī | pi̱troḥ | upa̍'sthā̍
54.8
eva | it | e̱ṣā | pu̱ru̱'tamā̍ | dṛ̱śe
kaṃ | na | ajā̍miṃ | na | pari̍ | vṛ̱ṇa̱kti̱ | jā̱miṃ || a̱re̱pasā̍ | ta̱nvā̍
śāśa̍dānā | na | arbhāt | ī̱ṣa̱te̱ | na | ma̱haḥ | vi̱'bhā̱tī
abhrā̱tā'i̍va | pu̱ṃsaḥ | e̱ti̱ | pra̱tīcī̍ | garta̱'āru̱g'i̍va | sanaye̍
dhanā̍nāṃ || jā̱yā'i̍va | patye̍ | u̱śa̱tī | su̱'vāsā̍: | u̱ṣāḥ | ha̱srā'i̍va | ni | ri̱ṇī̱te̱ | apsa̍: || svasā̍ | svastre̍ | jyāya̍syai | yoni̍
āraik | apa̍ | e̱ti̱ | a̱syāḥ | pra̱ti̱'cakhyā̍'iva | vi̱'u̱chantī̍
ra̱śmi'bhi̍: | sūrya̍sya | a̱ṃji | a̱ṃkte̱ | sa̱mana̱gāḥ'i̍va | vrāḥ
ā̱sāṃ | pū̱rvīsā̍ṃ | aha̍'su | svasṝṇā̍ṃ | apa̍rā | pū̱rvī | a̱bhi
e̱ti̱ | pa̱ścāt || tāḥ | pra̱tna̱'vat | navya̍tīḥ | nūna̍ṃ | a̱sre̱iti̍
re̱vat | u̱ccha̱ṃtu̱ | su̱'dinā̍: | u̱ṣasa̍: || pra | yo̱dhaya̍ | u̱ṣa̱ḥ
pṛ̱ṇa̱taḥ | ma̱ghoni̍ | abu̍dhyamānāḥ | pa̱ṇaya̍: | sa̱sa̱ṃtu̱ || re̱vat | u̱ccha̱
ma̱ghava̍t'bhyaḥ | ma̱ghoni̱ | re̱vat | sto̱tre | sū̱nṛ̱te̱ | ja̱raya̍ntī
54.9
arva̍ | i̱yaṃ | aśrvai̍t | yu̱va̱tiḥ | pu̱rastā̍t | yu̱ṅkte | gavā̍ṃ
a̱ru̱ṇānā̍m | anī̍kaṃ | vi | nū̱naṃ | u̱cchāt | asā̍ti | pra | ke̱tuḥ
gṛ̱haṃ'gṛ̍haṃ | upa̍ | ti̱ṣṭhā̱te̱ | a̱gniḥ || ut | te̱ | vaya̍ḥ | ci̱t
va̱sa̱teḥ | apa̍ptan | nara̍ḥ | ca̱ | ye | pi̱tu̱'bhāja̍ḥ | dvi̱'u̍ṣṭhau
a̱mā | sa̱te | vaha̍si | bhūri̍ | vā̱maṃ | uṣa̍ḥ | de̱vi̱ | dā̱śuṣe̍
matryā̍ya || asto̍ḍhuṃ | sto̱myā̍ḥ | brahma̍ṇā | me̱ | avī̍vṛdhadhvaṃ
u̱śa̱tīḥ | u̱ṣa̱sa̱ḥ || yu̱ṣmāka̍m | de̱vī̱ḥ | ava̍sā | sa̱ne̱ma̱ | sa̱ha̱sriṇa̍ṃ
ca̱ | śa̱tina̍ṃ | ca̱ | vāja̍m
54.10
prā̱ta̱riti̍ | ratna̍ṃ | prā̱ta̱ḥ'itvā̍
dadhā̍ti | taṃ | ci̱ki̱tvān | prati̍'gṛhya̍ | ni | dha̱tte̱ || tena̍
pra̱'jāṃ | va̱rdhaya̍mānaḥ | āyu̍ḥ | rā̱yaḥ | poṣe̍ṇa | sa̱ca̱te̱ | su̱'vīra̍ḥ
su̱'guḥ | asa̱t | su̱'hira̍ṇyaḥ | su̱'aśrva̍ḥ | bṛhat | a̱smai̱
vaya̍ḥ | indra̍ḥ | da̱dhā̱ti̱ || yaḥ | tvā̱ | ā̱'yaṃta̍ṃ | vasu̍nā
prā̱ta̱ḥ'itva̱ḥ | mu̱kṣī̱rjaye̍'iva | pa̱diṃ | ut'si̱nāti̍ || āya̍ṃ | a̱dya
su̱'kṛta̍ṃ || prā̱taḥ | icchan | i̱ṣṭeḥ | pu̱traṃ | vasu̍'matā | rathe̍na || aṃśo̍ḥ
su̱taṃ | pā̱ya̱ya̱ | ma̱tsa̱rasya̍ | kṣayat'vīra̍ṃ | va̱rdhaya̱ | sū̱nṛtā̍bhiḥ
upa̍ | kṣara̍ṃti̱ | siṃdha̍vaḥ | maya̱ḥ'bhuva̍ḥ | ījā̍naṃ | ca̱ | yakṣya̍māṇaṃ | ca̱
dhe̱nava̍ḥ || pṛ̱ṇaṃta̍ṃ | ca̱ | papu̍riṃ | ca̱ | śrava̱syava̍ḥ | ghṛ̱tasya̍ | dhārā̍ḥ | upa̍
yaṃti̱ | vi̱śvata̍ḥ || nāka̍sya | pṛ̱ṣṭhe | adhi̍ | ti̱ṣṭha̱ti̱ | śri̱taḥ
yaḥ | pṛ̱ṇāti̍ | saḥ | ha̱ | de̱veṣu̍ | ga̱ccha̱ti̱ || tasmai̍ | āpa̍ḥ
ghṛ̱taṃ | a̱rṣa̱ṃti̱ | siṃdha̍vaḥ | tasmai̍ | i̱yaṃ | dakṣi̍ṇā | pi̱nva̱te̱
sadā̍ || dakṣi̍ṇā'vatāṃ | it | i̱māni̍ | ci̱trā | dakṣi̍ṇā'vatāṃ
di̱vi | sūryā̍saḥ || dakṣi̍ṇā'vaṃtaḥ | a̱mṛ̱taṃ | bhaja̍ṃte | dakṣi̍ṇā'vaṃtaḥ
pra | ti̱ra̱ṃte̱ | āyu̍ḥ || mā | pṛ̱ṇaṃta̍ḥ | du̱ḥ'ita̍ṃ | ena̍ḥ | ā
ara̱n | mā | jā̱ri̱ṣu̱ḥ | sū̱raya̍ḥ | su̱'vra̱tāsa̍ḥ || anyaḥ | teṣā̍ṃ
pari̱'dhiḥ | a̱stu̱ | kaḥ | ci̱t | a̱pṛ̱ṇa̱taṃ | a̱bhi | saṃ | ya̱ṃtu̱
śokā̍:
54.11
ama̍ndān | stomān̍ | pra | bhare̱ | ma̱nī̱ṣā | siṃdhau̍
adhi̍ | kṣiya̱taḥ | bhā̱vyasya̍ || yaḥ | me̱ | sa̱hasra̍ṃ | ami̍mīta | sa̱vān
atū̍rtaḥ | rājā̍ | śrava̍ḥ | icchamā̍naḥ || śa̱taṃ | rājña̍: | nādha̍mānasya
ni̱ṣkam | śa̱taṃ | aśvā̍n | pra̱'rya̍tān | sa̱dyaḥ | āde̍ || śa̱taṃ
ka̱kṣīvā̍n | asu̍rasya | gonā̍ṃ | di̱vi | śrava̍ḥ | a̱jara̍ṃ | ā | ta̱tā̱n
upa̍ | mā̱ | śyāvā̍: | sva̱naye̍na | da̱ttāḥ | va̱dhū'ma̍ntaḥ | daśa̍ | rathā̍saḥ
asthuḥ || ṣa̱ṣṭiḥ | sa̱hasra̍ṃ | anu̍ | gavya̍ṃ | ā | a̱gā̱t | sana̍t
ka̱kṣīvā̍n | a̱bhi̱'pi̱tve | ahnā̍ṃ || ca̱tvā̱ri̱ṃśat | daśa̍'rathasya
śo̱ṇāḥ | sa̱hasra̍sya | agre̍ | śreṇi̍ | naya̍ti || mad'cyuta̍ḥ | kṛ̱śa̱na'va̍ntaḥ | atyā̍n | ka̱kṣīva̍ntaṃ | ut | a̱mṛ̱kṣa̱ṃt | pa̱jrāḥ || pūrvā̍ | anu̍
pra̱'rya̍ti | ā | da̱de̱ | va̱ḥ | trīn | yu̱ktān | a̱ṣṭau | a̱ri̱'dhā̍yasaḥ
gāḥ || su̱'ba̱ṃdha̍vaḥ | ye | vi̱śyā̍:'iva | vrāḥ | ana̍svaṃtaḥ | śrava̍ḥ
aiṣa̍ṃta | pa̱jrāḥ || ā'ga̍dhitā | pari̍'gadhitā | yā | ka̱śīke̍'iva
jaṃga̍he || dadā̍ti | mahya̍ṃ | yādu̍rī | yāśūnā̍ṃ | bho̱jyā̍ | śa̱tā
upa̍'upa | me̱ | parā̍ | mṛ̱śa̱ | mā | me̱ | da̱bhrāṇi̍ | ma̱nya̱thā̱ḥ || sarvā̍
a̱haṃ | a̱smi̱ | ro̱ma̱śā | ga̱ṃdhārī̍ṇāṃ'iva | a̱vikā̍
54.12
a̱gniṃ
hotā̍raṃ | ma̱nye̱ | dāsva̍ṃtaṃ | vasu̍ṃ | sū̱nuṃ | saha̍saḥ | jā̱ta've̍dasaṃ || vipra̍ṃ
na | jā̱ta've̍dasaṃ | yaḥ | ū̱rdhvayā̍ | su̱'a̱dhva̱raḥ | de̱vaḥ | de̱vācyā̍
kṛ̱pā || ghṛ̱tasya̍ | vi̱'bhrāṣṭi̍ | anu̍ | vaṣṭi̍ | śo̱ciṣā̍ | ā'juhvā̍nasya
sarpiṣa̍ḥ || yaji̍ṣṭhaṃ | tvā̱ | yaja̍mānāḥ | hu̱ve̱ma̱ | jyeṣṭhā̍ | aṃgi̍rasāṃ | vipra̍
manma̍'bhiḥ | vipre̍bhiḥ | śu̱kra̱ | manma̍'bhiḥ || pari̍jmānaṃ'iva | dyāṃ
hotā̍raṃ | ca̱rṣa̱ṇī̱nāṃ | śo̱ciḥ'ke̍śaṃ | vṛṣa̍ṇaṃ | yaṃ | i̱māḥ | viśa̍: | pra
ava̍ntu | jū̱taye̍ | viśa̍: || saḥ | hi | pu̱ru | ci̱t | oja̍sā | vi̱rukma̍taḥ
dīrghānaḥ | bhava̍ti | druhaṃ'tara̍ḥ | para̱śuḥ | na | druhaṃ'tara̍ḥ || vīḷu̍
cit | yasya̍ | saṃ'ṛ̱tau | śruva̍t | vanā̍'iva | yat | sthiram
niḥ'saha̍mānaḥ | ya̱ma̱te̱ | na | a̱ya̱te̱ | dhanva̍'sahā̍ | na | a̱ya̱te̱
dṛḷhā | cit | a̱smai̱ | anu̍ | duḥ | yathā̍ | vi̱de | teji̍ṣṭhābhiḥ
araṇi̍'bhiḥ | dā̱ṣṭi̱ | ava̍se || agnaye̍ | dā̱ṣṭi̱ | ava̍se
pra | yaḥ | pu̱rūṇi̍ | gāha̍te | takṣa̍t | vanā̍'iva | śo̱ciṣā̍
sthirā | cit | annā̍ | ni | ri̱ṇā̱ti̱ | oja̍sā | ni
sthirāṇi̍ | cit | oja̍sā || taṃ | a̱sya̱ | pṛ̱kṣaṃ | u̱pa̱rāsu̍
dhī̱ma̱hi̱ | nakta̍m | yaḥ | su̱darśa̍'taraḥ | di̱vā'ta̍rāt || apra̍'āyuṣe
di̱vā'ta̍rāt || āt | a̱sya̱ | āyu̍ḥ | grabha̍ṇa'vat | vīḷu̍ | śarma̍
na | sūnave̍ || bhaktaṃ | abha̍ktaṃ | ava̍ḥ | vyaṃta̍ḥ | a̱jarā̍ḥ || a̱gnaye̍ḥ
vyaṃta̍ḥ | a̱jarā̍ḥ
54.13
saḥ | hi | śardha̍ḥ | na | mā̱ru̱taṃ
tu̱vi̱'svani̍ḥ | a̱mbhasvatī̍ṣu | u̱rvarā̍su | i̱ṣṭani̍ḥ | ārtenāsu
i̱ṣṭani̍ḥ || āda̍t | ha̱vyāni̍ | ā'da̱diḥ | ya̱jñasya̍ | ke̱tuḥ
arha̍ṇā || artha̍ | sma̱ | a̱sya̱ | harṣa̍taḥ | ha̱rṣāva̍taḥ | viśve̍ | ju̱ṣa̱ṃta̱
paṃthā̍ṃ || nara̍ḥ | śubhe | na | pa̱rthyā̍ḥ | dvitā | yat | ī̱m | kī̱stāsa̍ḥ | a̱bhi'
dyava̍ḥ | na̱ma̱syaṃta̍ḥ | upa̍'voca̍ṃta | bhṛga̍vaḥ | mṛ̱kṣaṃta̍ḥ | dā̱śā | bhṛga̍vaḥ
a̱gniḥ | ī̱śe̱ | vasū̍nāṃ | śuci̍ḥ | yaḥ | dha̱rṇiḥ | e̱ṣāṃ || priyān
api̍'dhīn | va̱ni̱ṣī̱ṣṭa̱ | medhi̍raḥ | ā | va̱ni̱ṣī̱ṣṭa̱ | medhi̍raḥ
viśvā̍sāṃ | tvā | vi̱śāṃ | pati̍m | ha̱vā̱ma̱he̱ | sarvā̍sāṃ | sa̱mānaṃ
daṃ'pa̍tiṃ | bhuje | sa̱tya'gi̍rvāhasaṃ | bhuje || ati̍thiṃ | mānu̍ṣāṇāṃ
pi̱tuḥ | na | yasya̍ | ā̱sayā̍ || a̱mīha̍rte | ca̱ | viśve̍ | a̱mṛtā̍saḥ
ā | va̱rya̍ḥ | ha̱vyā | de̱veṣu̍ | ā | va̱rya̍ḥ || tvaṃ | a̱gne̱ | saha̍sā
saha̍n'tamaḥ | śu̱ṣmin'ta̍maḥ | jā̱ya̱se̱ | de̱va'tā̍taye | ra̱yiḥ
na | de̱va'tā̍taye || śuṣmin'tamaḥ | hi | te̱ | mada̍ḥ | śu̱ṣmin'ta̍maḥ
u̱ta | kratu̍ḥ || ardha̍ | sma̱ | te̱ | pāra̍ | ca̱ra̍nti | aja̱ra
śru̱ṣṭī̱'vāna̍ḥ | na | aja̱ra || pra | va̱ḥ | ma̱he | saha̍sā | saha̍svate
u̱ṣa̱ḥ'budhe̍ | pa̱śu̱'se | na | a̱gnaye̍ | stoma̍ḥ | ba̱bhū̱tu̱ | a̱gnaye̍
prati̍ | yat | ī̱m | ha̱viṣmāṃn | viśvā̍su | kṣāsu̍ | jo̱gu̱ve
agne̍ | re̱bhaḥ | na | ja̱ra̱te̱ | ṛ̱ṣū̱ṇāṃ | jūrṇi̍ḥ | hotā̍ | ṛ̱ṣū̱ṇāṃ
saḥ | na̱ḥ | nedi̍ṣṭhaṃ | darśa̍śānaḥ | ā | bha̱ra̱ | agne̍ | de̱vebhi̍ḥ
sa̱'ca̍nāḥ | su̱'ce̱tunā̍ | ma̱haḥ | rāyaḥ | su̱'ce̱tunā̍ | ma̱hi̍
śavi̍ṣṭha | na̱ḥ | kṛ̱dhi̱ | sa̱ṃ'cakṣe̍ | bhu̱je | a̱syai || ma̱hi̍
sto̱tṛ̱'bhya̍ḥ | ma̱ghavaṉ | su̱'vīrya̍m | marthī̍ḥ | u̱graḥ | na | śava̍sā
54.14
a̱yaṃ | jā̱ya̱ta̱ | manu̍ṣaḥ | dha̱rīma̍ṇi | hotā̍ | yaji̍ṣṭhaḥ | u̱śijā̍ṃ
anu̍ | vra̱taṃ | a̱gniḥ | svaṃ | anu̍ | vra̱taṃ || viśva̍'śruṣṭiḥ | sakhi̱'yate̍
ra̱yiḥ'i̍va | śra̱va̱syate̍ || ada̍bdhaḥ | hotā̍ | ni | sa̱da̱tu̱ | i̱ḷaḥ
pa̱de | pari̍'vītaḥ | i̱ḷaḥ | pa̱de || taṃ | ya̱jña̱'sādha̍ṃ | api̍ | vā̱ta̱ya̱masi̍
ṛ̱tasya̍ | pa̱thā | nama̍sā | ha̱viṣma̍tā | de̱va'tā̍tā | ha̱viṣma̍tā || saḥ
na̱ḥ | ūrjā̍ | upa̍'ābhṛ̍ti | a̱yā | kṛ̱pā | na | jūrya̍ti || yaṃ
mā̱ta̱riśvaॉ̍ | mana̍ve | pa̱rā̱'vata̍ḥ | de̱vaṃ | bhā̱ra̱t | bhāḥ | pa̱rā̱'vata̍ḥ
e̱vena̍ | sa̱dyaḥ | pari̍ | e̱ti̱ | pārthi̍vaṃ | muhu̍ḥ'gīḥ | reta̍ḥ | vṛṣa̱bhaḥ
kani̍kradat | dadha̍t | reta̍ḥ | kani̍kradat || śa̱taṃ | cakṣā̍ṇaḥ
a̱kṣa'bhi̍ḥ | de̱vaḥ | vane̍ṣu | tu̱rvaṇi̍ḥ || sada̍ḥ | dadhā̍naḥ | upa̍reṣu
sānu̍ṣu | a̱gniḥ | pare̍ṣu | sānu̍ṣu || saḥ | su̱'kratu̍ḥ | pu̱ra̱ḥ'hi̍taḥ
dame̍'dame | a̱gniḥ | ya̱jñasya̍ | a̱dhva̱rasya̍ | ceta̍ti | kratvā̍ | ya̱jñasya̍
ceta̍ti || kratvā̍ | ve̱dhāḥ | i̱ṣu̱'yate̍ | viśvā̍ | jā̱tāni̍ | pa̱spṛ̱śe̱
yata̍ḥ | ghṛ̱ta̱'śrīḥ | ati̍thiḥ | ajā̍yata || va̱nhi̍ḥ | ve̱dhāḥ
ajāyata | kratvā̍ | yat | a̱sya̱ | tviṣī̍ṣviti̍ | pṛ̱ñcate̍ | a̱gneḥ
ave̍na | ma̱rutā̍ṃ | na | bhojyā̍ || i̱ṣi̱rāya̍ | na | bhojyā̍ | saḥ | hi
sma̱ | dāna̍m | inva̍ti | vasū̍nām | ca̱ | ma̱jmanā̍ || saḥ | na̱ḥ
trāsa̍te | du̱ḥ'i̱tāt | a̱bhi̱'huta̍ḥ | śaṃsā̍t | a̱ghāt | a̱bhi̱'hruta̍ḥ
Linked texts (4)
- Śākala — Sanskrit
- Kauthuma (Svādhyāya Maṇḍala edition, Pāraḍī) — Sanskrit
- Nītimañjarī — Dyādvivedina, Sanskrit
- Mantrarāmāyaṇa — Nīlakaṇṭha Dīkṣita 1600, Sanskrit