Pramāṇa · Search · About · API

Samhitapadapatha 72: atha caturthodhyāyaḥ

Saṃhitāpadapāṭha 72

Language
Sanskrit

atha caturthodhyāyaḥ

72.1

ha̱riḥ oṃ || tat | nu | vo̱cā̱ma̱ | ra̱bha̱sāya̍ | janma̍ne | pūrvaiṃ
ma̱hi̱'tvaṃ | vṛ̱ṣabhasya̍ | ke̱tave̍ || ai̱dhā'i̍va | yāma̍n | ma̱ru̱ta̱ḥ
tu̱vi̱'sva̱na̱ḥ | yu̱dhā'i̍va | śa̱krāḥ | ta̱vi̱ṣāṇi̍ | kṛ̱rta̱na || nitya̍ṃ
na | sūnuṃ | madhu̍ | bibhra̍taḥ | upa̍ | krīḷa̍nti | krī̱ḷāḥ | vi̱dathe̍ṣu
ghṛ̱ṣvaya̍ḥ || nakṣa̍nti | ru̱drāḥ | ava̍sā | nama̱svina̍ṃ | na | mṛ̱dha̍nti
skha'ta̍vasaḥ | ha̱viḥ'kṛta̍ṃ || yasmai̍ | ū̱māsa̍ḥ | a̱mṛtā̍ḥ | arā̍sata
rāyaḥ | poṣa̍m | nviti̍ | ha̱viṣā̍ | da̱dā̱śuṣe̍ || u̱kṣanti̍ | a̱smai̱
ma̱ruta̍ḥ | hi̱tāḥ'i̍va | pu̱ru | rajā̍m̐si | paya̍sā | ma̱yaḥ'bhuva̍ḥ
ā | ye | rajā̍m̐si | ta̱vi̱ṣībhi̍ḥ | avya̍ta | pra | va̱ḥ | e̱vāsa̍ḥ
sva'ya̍tāsaḥ | a̱dhra̱jan || bhaya̍nte | viśvā̍ | bhuva̍nāni | ha̱rmyā
ci̱traḥ | va̱ḥ | yāma̍ḥ | pra'ya̍tāsu | ṛ̱ṣṭiṣu̍ || yat | tve̱ṣa'yā̍māḥ
na̱daya̍nta | parva̍tān | di̱vaḥ | vā̱ | pṛ̱ṣṭham | naryā̍ḥ | acyu̍ta'cyutaḥ
viśva̍ḥ | va̱ḥ | ajma̍n | bha̱ya̱te̱ | vana̱spati̍ḥ | ra̱thi̱yantī̍'iva
pra | ji̱hī̱te̱ | oṣa̍dhiḥ

72.2

yū̱yam | na̱ḥ | u̱grāḥ | ma̱ru̱ta̱ḥ
su̱'ce̱tunā̍ | ari̍ṣṭa'grāmāḥ | su̱'mṛ̱ti | pi̱pa̱rtana̱ || yatra̍ | va̱ḥ
vi̱dyut | rada̍ti | krivi̍ḥ'datī | ri̱ṇāti̍ | pṛ̱thvaḥ | su̱dhitā̍'iva
ba̱rhaṇā̍ || pra | ska̱mbha̱'de̱ṣṇāḥ | a̱nava̱bhra'rā̍dhasaḥ | a̱lā̱tṛ̱ṇāsa̍ḥ
vi̱dathe̍ṣu | su̱'stu̱tāḥ || aca̍ti | a̱rkam | ma̱dirasya̍ | pī̱taye̍
vi̱duḥ | vī̱rasya̍ | pra̱tha̱māni̍ | pauṃsyā̍ || śa̱ta̱bhuji̍'bhiḥ | tam
a̱bhi̱'hrute̍ḥ | a̱ghāt | pūḥ'bhi̍ḥ | ra̱kṣa̱ta̱ | ma̱ru̱ta̱ḥ | yam | āva̍ta
jane̍ | yam | u̱grā̱ḥ | ta̱va̱sa̱ḥ | vi̱'ra̱pśina̍ḥ | pātha̍na | śaṃsā̍t | tana̍yasya
pu̱ṣṭiṣu̍ || viśvā̍ni | bha̱drā | ma̱ru̱ta̱ḥ | rathe̍ṣu | va̱ḥ | mi̱tha̱spṛdhyā̍'iva
ta̱vi̱ṣāṇi̍ | ā'hi̍tā || aṃse̍ṣu | ā | va̱ḥ | pra'pa̍theṣu | khā̱daya̍ḥ
a̱kṣaḥ | va̱ḥ | cakrā̍ | sa̱mayā̍ | vi | va̱vṛ̱te̱ || bhūrī̍ṇi | bha̱drā
na̍ryeṣu | bā̱huṣu̍ | vakṣa̍ḥ'su | ru̱kmāḥ | ra̱bha̱sāsa̍ḥ | a̱ṃjaya̍ḥ
aṃse̍ṣu | e̱tāḥ | pṛṣa̍tīṣu | kṣu̱rāḥ | adhi̍ | vaya̍ḥ | na | pa̱kṣān
vi | anu̍ | śriya̍ḥ | dhi̱re

72.0

ma̱hā̍taḥ | ma̱hnā | vi̱'śvaḥ
vi̱'bhūtayaḥ | dū̱re̱'dṛśa̍ḥ | ye | di̱vyāḥ'i̍va | stṛ'bhi̍ḥ || ma̍ndrāḥ
su̱'ji̱hvāḥ | sva̱ri̍tāraḥ | ā̱sa'bhi̍ḥ | saṃ'mikṣutāḥ | iṃdre̍ | ma̱ruta̍ḥ
pari̍'stubhaḥ || tat | va̱ḥ | su̱'jā̱tā̱ḥ | ma̱ru̱ta̱ḥ | ma̱hi̱'tvana̍m
dī̱rghe | va̱ḥ | dā̱traṃ | adi̍teḥ'iva | vra̱taṃ || iṃdra̍ḥ | ca̱na | tyaja̍sā
vi | hru̱ṇā̱ti̱ | tat | janā̍ya | yasmai̍ | su̱'kṛte̍ | arā̍dhvaṃ
tat | va̱ḥ | jā̱mi̱'tvaṃ | ma̱ru̱ta̱ḥ | pa̱re | yu̱ge | puru | yat
śaṃsa̍ṃ | a̱mṛ̱tā̱sa̱ḥ | ārvata̍ || a̱yā | dhi̱yā | mana̍ve | śru̱ṣṭi̱
āvya̍ṃ | sā̱kaṃ | na̱ḥ | daṃsa̍naiḥ | ā | ci̱ki̱tri̱re̱ || yena̍ | dī̱rghaṃ
ma̱ru̱ta̱ḥ | śu̱śu̱vāma̍ | yu̱ṣmāke̍na | parī̍ṇasā | tu̱rā̱sa̱ḥ || ā | yat
ta̱tanan̍ | vṛ̱jane̍ | janā̍saḥ | e̱bhiḥ | ya̱jñebhi̍ḥ | tat | a̱bhi | i̱ṣṭiṃ
a̱śyā̍ṃ || e̱ṣaḥ | stoma̍ḥ | ma̱ru̱ta̱ḥ | i̱yaṃ | gīḥ | mā̱ṃdāryasya̍ | mānya̍sya
kāroḥ || ā | va̱ḥ | i̱ṣā | yā̱sī̱ṣṭa̱ | ta̱nve̍ | va̱yāṃ | vi̱dyāma̍ | i̱ṣaṃ | vṛ̱jana̍ṃ
jī̱ra'dā̍nuṃ

72.4

3 || sa̱hasra̍ṃ | te̱ | iṃdra̍ | ū̱taya̍ḥ | na̱ḥ | sa̱hasra̍ṃ
iṣa̍ḥ | ha̱ri̱'va̱ḥ | gū̱rta'ta̍māḥ || sa̱hasra̍ṃ | rā̱yaḥ | mā̱daya̍dhyai | sa̱hasriṇa̍ḥ
upa̍ | na̱ḥ | ya̱ṃtu̱ | vājā̍ḥ || ā | na̱ḥ | arva̍'bhiḥ | ma̱ruta̍ḥ | yā̱ṃtu̱
accha̍ | jye̱ṣṭhebhi̍ḥ | vā̱ | bṛ̱hat'di̍vaiḥ | su̱'mā̱yāḥ || ardha̍ | yat
e̱ṣā̱ṃ | ni̱'yuta̍ḥ | pa̱ra̱māḥ | sa̱mu̱drasya̍ | cit | dha̱naya̍nta | pā̱re
mi̱myakṣa̍ | yeṣu̍ | su̱'sthi̍tā | ghṛ̱tācī̍ | hira̍ṇya'nirṇik | upa̍rā
na | ṛ̱ṣṭiḥ || guhā̍ | cara̍ṃtī | ma̱nuṣa̍ḥ | na | yoṣā̍ | sa̱bhā'va̍tī
vi̱dathyā̍'iva | saṃ | vāk || parā̍ | śu̱bhrāḥ | a̱yāsa̍ḥ | ya̱vyā
sā̱dhā̱ra̱ṇyā̍'iva | ma̱ruta̍ḥ | mi̱mi̱kṣu̱ḥ || na | roda̍sīiti̍ | apa̍
nu̱da̱ṃta̱ | gho̱rāḥ | ju̱ṣaṃta̍ | vṛ̱dhe | sa̱khyāya̍ | de̱vāḥ || joṣa̍t | yat | ī̱ṃ
asu̍ryā | sa̱ca̱dhyai | visi̍ta'stukā | roda̍sīiti̍ | nṛ̱'manā̍ḥ || ā
sūryā̍'iva | vi̱dhṛta̍ḥ | ratha̍ṃ | gā̱tu̱ | tveṣa̍'pratīkā | nabha̍saḥ | na
rū̱tyā

72.5

ā | a̱sthā̱pa̱ya̱ṃta̱ | yu̱va̱tiṃ | yurvā̍naḥ | śubhe
ni̱'mi̱ślāṃ | vi̱dathe̍ṣu | pa̱jrāṃ || a̱rkaḥ | yat | va̱ḥ | ma̱ru̱ta̱ḥ
ha̱vi̱ṣmān | gāya̍t | gā̱thaṃ | su̱ta'sau̍maḥ | du̱va̱syan || pra | taṃ
vivakti | vaksya̍ḥ | yaḥ | e̱ṣāṃ | ma̱rutāṃ | ma̱himā | sa̱tyaḥ | asti̍
sacā̍ | yat | ī̱ṃ | vṛṣa̍'manāḥ | a̱haṃ'yuḥ | sthi̱rā | ci̱t | janī̍ḥ
vaha̍te | su̱'bhāgāḥ || pāṃti̍ | mi̱trāvaru̍ṇau | ava̍dyāt | caye̍te | ī̱ṃ
a̱rya̱ma'iti̍ | apra̍'śastān || u̱ta | cya̱yaṃte̱ | acyu̍tā | dhruvāṇi̍
va̱vṛ̱dhe | ī̱ṃ | ma̱ruta̍ḥ | dāti̍'vāraḥ || na̱hi | nu | va̱ḥ | ma̱ru̱ta̱ḥ
a̱ṃti̍ | a̱smeiti̍ | ā̱rāttā̍t | ci̱t | śarva̍saḥ | aṃta̍ṃ | ā̱puḥ || te
dhṛ̱ṣṇunā̍ | śarva̍sā | śu̱śu̱'vāṃsa̍ḥ | arṇaiḥ | na | dveṣa̍ḥ | dhṛ̱ṣa̱tā | pari̍
sthuḥ || va̱yaṃ | a̱dya | iṃdra̍sya | preṣṭhā̍ḥ | va̱yaṃ | śvaḥ | vocemahi
sa̱'marye̍ || va̱yaṃ | pu̱rā | mahai̍ | ca̱ | na̱ḥ | anu̍ | dyūn | tat | na̱ḥ
ṛ̱bhukṣāḥ | narāṃ | anu̍ | syā̱t || e̱ṣaḥ | va̱ḥ | stoma̍ḥ | ma̱ru̱ta̱ḥ | i̱yaṃ
gīḥ | mā̱ṃdā̱ryesya̍ | mā̱nyasya̍ | kāroḥ || ā | i̱ṣā | yā̱sī̱ṣṭa̱ | ta̱nvai̍
va̱yāṃ | vi̱dyāme̍ | i̱ṣaṃ | vṛ̱janai̍ | jī̱ra'dā̍naṃ

72.6

ya̱jñā'ya̍jñā | va̱ḥ
sa̱manā̱ | tu̱tu̱rvaṇi̍ḥ | dhiya̍ṃ'dhiyaṃ | va̱ḥ | de̱va̱'yāḥ | ūm̐iti̍ | da̱dhi̱dhve
ā | va̱ḥ | a̱rvāca̍ṃ | su̱vi̱tāya̍ | roda̍syoḥ | ma̱he | va̱vṛ̱tyā̱ṃ | ava̍se
su̱vṛ̱kti'bhi̍ḥ || vrāta̍saṃḥ | na | ye | sva'jāḥ | sva'ta̍vasaḥ | iṣa̍ṃ
svaiḥ | a̱bhi'jā̍yaṃte | dhūta̍yaḥ || sa̱ha̱sriyā̍saḥ | a̱pāṃ | na | ū̱rmaya̍ḥ
ā̱sā | gāva̍ḥ | vaṃśā̍saḥ | na | u̱kṣaṇa̍ḥ || somā̍saḥ | na | ye
su̱tāḥ | tṛ̱pta'aṃśavaḥ | hṛ̱t'su | pī̱tāsa̍ḥ | du̱vasa̍ḥ | na | ā̱sa̱te
ā | e̱ṣāṃ | aṃse̍ṣu | ra̱ṃbhiṇī̍'iva | ra̱ra̱bhe | hastai̍ṣu | khā̱diḥ
ca̱ | kṛ̱tiḥ | ca̱ | saṃ | da̱dhe || ava̍ | sva'yu̍ktāḥ | di̱vaḥ
ā | vṛthā̍ | ya̱yuḥ | ama̍rtyāḥ | kaśā̍yā | co̱da̱ta | tmanā̍
a̱re̱ṇava̍ḥ | tu̱vi̱'jā̱tāḥ | acyu̍cyavuḥ | dṛ̱ḷhāni̍ | ci̱t | ma̱ruta̍ḥ
bhrāja̍t'ṛṣṭayaḥ || kaḥ | va̱ḥ | aṃta̍ḥ | ma̱ru̱ta̱ḥ | ṛ̱ṣṭi̱'vi̱dyuta̍ḥ
reja̍ti | tmanā̍ | hanvā̍'iva | ji̱hvayā̍ || dhanva̍'cyutaḥ | i̱ṣāṃ
na | yāma̍ni | puru̱'rū̍pāḥ | aha̍nyaḥ | na | e̱ta̱śaḥ

72.7

kaḥ
svit | a̱sya̱ | raja̍saḥ | ma̱haḥ | pa̱raṃ | kaḥ | a̱rvaraṃ | ma̱ru̱ta̱ḥ
yasmi̍n | ā̱'yaya̍ || yat | cya̱vaya̍tha | vi̱thu̱rā'i̍va | saṃ'hi̍taṃ
vi | adri̍ṇā | pata̍tha̱ | tveṣaṃ | a̱rṇa̱vaṃ || sā̱tiḥ | na | va̱ḥ
ama̍'vatī | sva̍ḥ'vatī | tve̱ṣā | vi'pā̍kā | ma̱ru̱ta̱ḥ | pipa̍nvatī
bha̱drā | va̱ḥ | rā̱tiḥ | pṛ̱ṇa̱taḥ | na | dakṣi̍ṇā | pṛ̱thu̱'jrayi̍
a̱su̱ryā̍'iva | jaṃja̍tī || prati̍ | stoma̍ṃti | siṃdha̍vaḥ | pa̱vi'bhya̍ḥ
yat | a̱bhriyā̍ | vāca̍ṃ | ut'īraya̍ti || arva̍ | smayaṃta | vi̱dyuta̍ḥ
pṛ̱thi̱vyāṃ | yadi̍ | ghṛ̱taṃ | ma̱ruta̍ḥ | pru̱ṣṇuvaṃti̍ || asū̍ta | pṛśni̍ḥ
ma̱hate | raṇā̍ya | tveṣaṃ | a̱yāsā̍ṃ | ma̱rutā̍ṃ | anī̍kaṃ || te
sa̱pta̱rāsa̍ḥ | a̱ja̱naya̍n | abhva̍ṃ | āt | it | sva̱dhāṃ | i̱ṣi̱rāṃ
pary | a̱pa̱śya̱n

72.8

7 || e̱ṣaḥ | va̱ḥ | stoma̍ḥ | ma̱ru̱ta̱ḥ | i̱yaṃ
gīḥ | mā̱ṃdā̱rya̱sya̍ | mā̱nya̱sya̍ | kā̱roḥ || ā | i̱ṣā | yā̱sī̱ṣṭa̱ | ta̱nvai̍
va̱yāṃ | vi̱dyāma̍ | i̱ṣaṃ | vṛ̱jane̍ | jī̱ra'dā̍nuṃ || ma̱haḥ | ci̱t | tvaṃ
iṃdra̍ | yataḥ | e̱tān | ma̱haḥ | ci̱t | a̱si̱ | tyaja̍saḥ | va̱rū̱tā
saḥ | na̱ḥ | ve̱dhaḥ | ma̱rutā̍ṃ | ci̱ki̱tvān | su̱mnā | va̱nu̱ṣva̱ | tarva̍
hi | preṣṭhā̍ || ayu̍ñjan | te | iṃdra̍ | vi̱śva'kṛ̍ṣṭīḥ | vi̱dvā̱nāsa̍ḥ
niḥ'sidha̍ḥ | ma̱rtya'trā̍ || ma̱rutā̍ṃ | pṛ̱tsuti̍ḥ | hāsa̍mānā
sva̍ḥ'mīḷhasya | pra̱'dhane̍sya | sā̱tau || a̱bhya̍k | sā | te̱ | iṃdra̍
ṛ̱ṣṭiḥ | a̱sme'ha̍tiṃ | sane̍mi | abhva̍ṃ | ma̱ruta̍ḥ | ju̱na̱ṃti̱ || a̱gniḥ
ci̱t | hi | sma̱ | ata̍se | śu̱śu̱kān | ā̱paṃḥ | na | dvī̱paṃ
dadha̍ti | prayāṃsi || tvaṃ tu | na̱ḥ | iṃdra̍ | taṃ | ra̱yiṃ | dāḥ
oji̍ṣṭhayā | dakṣi̍ṇayā'iva | rā̱tiṃ || stu̱taḥ | ca̱ | yāḥ | te̱
ca̱kana̍ta | vā̱yoḥ | stane̍ | na | madhva̍ḥ | pī̱paya̍ta | vājai̍ḥ
tveiti̍ | rā̱yaḥ | i̍ndra̱ | tośa̍'tamāḥ | pra̱'netā̍raḥ | kasya̍ | ci̱t
ṛtu̱'yaḥ || te | su | na̱ḥ | ma̱ruta̍ḥ | mṛ̱ḷaya̱ntu̱ | ye | sma̱
pu̱rā | gā̱tu̱yaṃti̍'iva | de̱vāḥ

Linked texts (2)