Pramāṇa · Search · About · API

Cittiprapathaka 1

Cittiprapāṭhaka 1

Language
Sanskrit

1.1

taittirīye āraṇyake
prathamaprapāṭhake prathamo'nuvākaḥ
hariḥ oṃ
bhadraṃ karṇe̍bhiḥ śṛṇuyā̱ma de̍vāḥ | bha̱draṃ pa̍śyemā̱kṣabhi̱ryaja̍trāḥ | sthi̱rairaṅgai̍stuṣṭu̱vāgṃsa̍sta̱nūbhi̍ḥ | vyaśe̍ma de̱vahi̍ta̱ṃ yadāyu̍ḥ | sva̱sti na̱ indro̍ vṛ̱ddhaśra̍vāḥ | sva̱sti na̍ḥ
pū̱ṣā vi̱śvave̍dāḥ | sva̱sti na̱stākṣyo̍ ari̍ṣṭanemiḥ
sva̱sti no̱ bṛha̱spati̍rdadhātu | oṃ śānti̱ḥ śānti̱ḥ śānti̍ḥ
(1) oṃ bha̱draṃ karṇe̍bhiḥ śa‍ṛṇuyā̍ma devāḥ | bha̱draṃ pa̍śyemākṣa̱bhirya̍jatrāḥ | sthi̱rairaṅgai᳖stuṣṭuvām̐sa̍sta̱nūbhi̍ḥ | vyaśe̍ma
de̱vahi̍ta̱ṃ yadāyu̍ḥ|(1)| (2)sva̱sti na̱ indro̍ vṛ̱ddhaśra̍vāḥ| sva̱sti
na̍ḥ pū̱ṣā vi̱śvave̍dāḥ | sva̱sti na̱stākṣyo̱ ari̍ṣṭanemiḥ
sva̱sti no̱ bṛha̱spati̍rdadhātu^{(2)}| ^{(3)}ārpa̍māpā̱mapa̍: sarvā̍:
a̱smāda̱smādi̱tomuta̍:

1.3

a̱gni̱rvāyuśca̍ sū̱rya̍śca| sa̱ha sa̍ṃcaska̱ra̱rddhiyā̍ ^{(3)} | ^{(4)}vā̱khyaśvā̍
ra̱śmipa̍tayaḥ | marī̍cyā̱tmāno̱ adru̍haḥ | de̱vīrbhuva̍nasūtvarīḥ | pu̱trava̱ttvāya̍ me su̱ta ^{(4)} | ^{(5)}ma̱hā̱nā̱mnīrma̍hāmā̱nāḥ
maha̍so̱ maha̍sa̱ sva̍ḥ| de̱voḥ pa̍rjanya̱stvarīḥ| pu̱tra̱va̱tvāya̍ me
^{(\xi)}a̱pā̱ś̱nyu̍ṣi̱āmapā̱ rakṣa̍ḥ| a̱pā̱ś̱nyu̍ṣi̱āmapā̱ragha̍m| apo̱śrāmapa̍ cāva̍rttiṃ| apa̍ de̱vīrito̍ hi̍ta^{(6)}| ^{(7)}vajra̍ṃ de̱vīrajī̍tām̐śca | bhuva̍naṃ de̱vasū̍varīḥ| ā̱di̱tyānadi̍tiṃ
de̱vīṃ| yoni̍no̱rddhvamudī̍ṣata^{(7)}| ^{(8)}śi̱vā na̍ḥ śa̱nta̍mā bhavantu | di̱vyā āpa̱ oṣa̍dhaya̍ḥ(8) | (9)su̱mṛ̱ḍī̱kā sara̍svati | mā te̍ vyoma sa̱ṃdṛśi̍(9)

1.1-2

a̱mṛta̍ḥ su̱tauṣa̍dhayo dve ca̍ || anu0 1
dvitīyānuvākaḥ
(1)smṛti̍ḥ pratya̱kṣama̍ti̱hya̍ṃ | a̱nu̱māna̍ñcatu̱ṣṭaya̍m | e̱tairā̍di̱tyama̱ṇḍala̍ṃ | sarvai̍re̱va vi̱dhāsya̍te(1) | (2)sūryo̍ marī̱cimāda̍tte | sarva̍smā̱dbhuva̍nā̱dadhi̍ | tasyāḥ pākaviśeṣe̍ṇa | smṛ̱taṃ kā̱lavi̍śe̱ṣaṇa̍m^(2) | | ^(3)na̱dīva̱ prabha̍vāt kāci̱t | a̱kṣayyā̍t syanda̱te ya̍thā

1.2

tāṃ na̱dyo̍'bhisa̍māya̱nti | soru̍ḥ sa̱tī na ni̱varta̍te^(3)
(4)e̱vaṃ nā̱nāsa̍mutyānāḥ | kā̱lāḥ sa̍ṃvatsaram̐ śri̱tāḥ
a̱ṇuśa̍śca maha̱śaśca̍ | sarve̱ sama̍vayantvita̍ṃ(4) | (5)sa taiḥ sarvaiḥ
sa̱ṃmāvi̍ṣṭaḥ | u̱ruḥ saṃnna ni̍varttate | adhi saṃvatsa̱raṃ vi̍dyāt | tade̱vaṃ lakṣa̍ṇe(5)

1.3-2

(6)aṇubhiśca mahadbhiśca | samārūḍhaḥ pra̱dṛśya̍te | saṃvatsaraḥ pra̱tyakṣe̍ṇa | nādhisa̍ttvaḥ pra̱dṛśya̍te(6) | (7)pa̱ṭaro̍
vi̱klidhaḥ pi̱ṅgaḥ | e̱tada̍ruṇala̱kṣaṇa̍ṃ | yatrai̱tadupa̍dṛśyate
sahasra̍ṃ tatra̱ nīya̍te(7) | (8)eka̍m̐ hi̱ śiro̱ nānā̱ mukhe̍
kṛ̱tsnaṃ ta̍ha̱tula̍kṣaṇaṃ

1.4

ubhayataḥ saptaindriyāṇi | jalpita̱ntveva dihya̍te(8)
^{(\rho)}śu̱kla̱kṛ̱ṣṇe sa̍ṃvathsa̱rasya̍ | dakṣi̍ṇavāma̍yoḥ pārśvayo̍ḥ
tasyai̱ṣā bhava̍ti^{(\rho)}| ^{(10)}śu̱kraṃ te̍ a̱nyadya̍ja̱taṃ te̍ a̱nyat
vipu̍rū̱pe aha̍nī̱ dyauri̍vāsi | viśvā̱ hi mā̱yā ava̍si
svadhāvaḥ | bha̱drā te̍ pūṣanna̱iha rā̱tira̍stviti̍ | nāha̍
bhuva̍naṃ | na pū̱ṣā | na pa̱śava̍ḥ | nādityaḥ sa̍ṃvatsa̱ra eva
pratya̱kṣeṇa̍ priya̱tama̍ṃ vi̱dyāt | e̱tadvai sa̍ṃvatsara̱sya priyata̍mà̱ rūpa̍ṃ | yo'sya mahānartha utpatsyamā̍no bhava̍ti
ida̍ṃ puṇyaṃ kuru̱ṣveti̍ | tamāhara̍ṇaṃ dadyāt(12)

1.1-3

ya̱thālakṣaṇa ṛ̍tulakṣaṇa̱ṃ bhuvana̍̀ sa̱pta ca̍ || anu02
(1) sākañjānām̐ saptatha̱māhu̍reka̱jaṃ| ṣaḍudya̱mā ṛṣa̍yo
de̱vajā iti̍ | teṣāmiṣṭāni̱ vihi̍tāni dhāma̱śaḥ
sthātre re̍jante̱ vikṛ̍tāni rūpa̱śaḥ (1) | (2)konu̍ maryā̱ amithitaḥ | sakhā̱ sakhā̍yamabravīt | jahā̍ko a̱smadī̍ṣate^{(2)}| ^{(3)}yastityā̍ja sakhivi̱da̱ᳵ sakhā̍yaṃ| na tasya̍
vā̱cyapi̍ bhā̱go a̍sti| yadī̍ṃᳵ śa‍ṛ̱ṇotyala̍kaṃᳵ śa‍ṛṇoti

1.2-2

na hi pra̱veda̍ su̱kṛta̱sya panyā̱miti̍^(3) | ^{(4)}ṛ̱turṛtu̍nā nadyamā̍naḥ | vi̱nanā̱dābhi̱dhāva̍ḥ | ṣa̱ṣṭiśca̍ tri̱m̐śakā̍
va̱lgāḥ | śu̱kla̱kṛ̱ṣṇau ca̱ ṣāṣṭi̍kau^(4) | ^{(5)}sā̱rā̱ga̱va̱strairja̍radaṃkṣaḥ| va̱santo̱ vasu̍bhiḥ sa̱ha| sa̱ṃva̱tsa̱rasya̍ savi̱tuḥ
prai̱ṣa̱kṛt pra̍tha̱maḥ smṛ̍taḥ(5)| ^{(6)}a̱mūnā̱daye̍te̱tyanyān̍

1.3-3

a̱mūṃśca̍ parirakṣataḥ | e̱tā vāca̍ḥ prayujyante | yatraitadupa̍dṛśyate 6) | (7)e̱tade̍va vi̍jānīyāt | pra̱māṇa̍ṃ kālapa̍ryaye | vi̱śeṣa̍ntu vakṣyāmaḥ | ṛ̱tūnāṃ tanni̍bodha̍t(7)| (8)śu̱klavā̍sā ru̱draga̍ṇaḥ| grī̱ṣmeṇāva̍rttate sa̱ha
ni̱daha̍n pṛthi̱vīm̐ sarvā̍ṃ

1.4-2

jyo̱tiṣā̍ prati̱khyena̍ saḥ(8)| (9)vi̱śvarū̍pāṇi vāsām̐̍si| ā̱di̱tyānā̍ṃ nibo̍dhata| sa̍ṃvatsa̱rīṇa̍ṃ karma̍phalaṃ| va̱rṣābhi̍rdadatā̱m̐ saha̍(9)| (10)aduḥkhoṃ duḥkhacakṣuriva | tathāpīta iva dṛśyate | śītenāvyathayanniva | rurudakṣa iva dṛśya̍te(10)| (11)hlādaya̍te jvalataścaiva
śāmyata̍ñcāsya̱ cakṣu̍ṣī | yā vai prajā bhraṃ̀śyante | saṃvatsa̱rāttā bhra̍śyante^{(\rho\rho)}|^{(\rho2)}yāḥ prati̍tiṣṭhanti| saṃvatsa̱re tāḥ prati̍tiṣṭhanti| varṣābhya ityarthaḥ^{(\rho2)}

1.1-4

śṛṇotyanyānsarvāmeva ṣaṭ ca̍ || anu0 3
caturtho'nuvākaḥ
^{(1)}a̱kṣiduḥkhotthitasyaiva̍ | viprasa̍nne ka̱noni̍ke | āṅkte̱ cāṅga̍haṇa̱ṃ nāsti̍ | ṛ̱bhūṇā̍nta̱nnibo̍dhata^{(1)} | ^{(2)}kana̍kābhā̱ni vāsā̍m̐si | a̱hatā̍ni ni̱bodha̍ta | anna̍maśnītaṃ
mṛ̱jmīta̍ | a̱haṃ vo̍ jīvanapra̱daḥ^{(2)} | ^{(3)}e̱tā vā̱caḥ pra̍yu̱jya̍nte | śa̱radye̱copa̍dṛ̱śya̍te

1.2-3

a̱bhidhū̱nvanto̍'bhighna̍nta iva̍ | vāta̍vanto ma̱rudga̍ṇāḥ^{(3)}
^{(4)}a̱muto jetu̍miṣumu̱khamiva̍ | sanna̍ddhāḥ sa̱ha da̍dṛśe ha̍
apadhvastairvastvi̍ivarṇeriva | vi̱śikhāsa̍ḥ kapa̱rddina̍ḥ
(5)akruddhasya yotsya̍mānasya | kru̱ddhasye̍va lohi̍nī | hemantaścakṣu̍ṣī vidyāt | a̱kṣaṇayo̍ḥ kṣipa̱ṇye̍riva(5)

1.3-4

(6)durbhikṣaṃ de̍valo̱keṣu̍ | ma̱ṃnūnā̱muda̍kaṃ gṛ̱he | etā
vācaḥ pra̍vadantīḥ | vaidyuto yānti śaiśirīḥ(6) | (7)tā
a̱gniḥ pava̍mānā̱ anvai̍kṣata| i̱ha jī̍vikāmaparipa̱śyan| tasyai̱ṣā bhava̍ti(7)| |(8)i̱heha va̍: svatapasaḥ| maru̍taḥsūrya̍tvacaḥ | śarma̍ sa̱prathā̱ ā̍vṛ̍ṇe(8)

1.1-5

dṛśya̍ta i̱vāvṛ̍ṇe || anu0 4
(1)a̱ti̱tā̱mrāṇi̍ vāsā̍m̐si | ṛ̱ṣṭiva̍jjiśata̱ghni ca̍
viśve̍de̱vā vipra̍haranti| a̱gniji̍hvā asa̍ṃścata(1)| (2)naiva de̱vo na martya̍ḥ| na rājā̱ varu̍ṇo vi̱bhuḥ| nāgnirnaindro̍
na pa̍vamā̱naḥ| mā̱dṛkkṛ̍ñca̱na vi̍dyate(2)| (3)di̱vyasyaikā
dha̍nu̱rārtti̍ḥ| pṛ̱thi̱vyāmapa̍rā śri̱tā

1.2-4

tasyendro̍ va̱mrirū̱peṇa̍| dhanu̱rjyāmacchi̍nat sva̱yam(3)
⁽⁴⁾tadi̍ndra̱dhanu̱ritya̱jya̍ṃ | a̱bhrava̍ryeṣu cakṣa̍te | e̱tade̱va
śaṃyorbārhaspa̱tyasya̍ | e̱tadru̱drasya̱ dhanu̍ḥ⁽⁴⁾ | ⁽⁵⁾ru̱drasya̍ tve̱vadhanu̱rārtti̍ḥ | śira̱ utpi̍peṣa | sa pra̍va̱rgyo̍ bhavat | tasmā̱dyaḥ sa pra̍va̱ryeṇa̍ ya̱jñena̱ yaja̍te | ru̱drasya̱ sa śira̱ḥ prati̍da̱dhāti̍ | naina̍m̐ru̱dra āru̍ko bhavati | ya e̱vaṃ veda̍ ⁽5⁾

1.5

śritāyaja̍tecī̱rṇi ca̍

Linked texts (4)