Cittiprapathaka 43
Cittiprapāṭhaka 43
- Language
- Sanskrit
43.1
syāt(1), yat pra̍va̱rgya̍ḥ(2), chando̍bhiḥ karoti̱(3),
vī̱rya̍sammitaṃ(4), chandā̍m̐si niṣṣat(5), pṛ̱ṇotyā̍ha(6),
sukṣi̱tiḥ(7), anā̍cchṛṇāṃ(8), chandā̍m̐ syācchṛ̍ṇatti(9),
a̱ṣṭau ca̍ || anu0 3
atha caturtho'nuvākaḥ
(1)brahma̱n praca̍ṃriṣyāmo̱ hota̍rgha̱rmama̱bhiṣṭu̍hītyā̍ha
e̱ṣa vā e̱tarhi̱ bṛha̱spati̍ḥ | yad bra̱hmā | tasmā̍ e̱va
pra̍ti̱procya̱ praca̍ṃrati | ā̱tmano̱ nārtyai̍(1) | (2)ya̱māya̍
tvā ma̱khāya̍ tvetyā̍ha | e̱tā vā e̱tasya̍ de̱vatā̍ḥ | tābhi̱re̱vaina̱m̐ sama̍rddhayati(2) | (3)mada̍ntībhiḥ prokṣati | teja̍
e̱vāsmi̍n dadhāti(3)
43.2
(4)a̱bhi̱pūrva̍ṃ prokṣati | a̱bhi̱pūrva̍me̱vāsmi̱n tejo̍
dadhāti(4) | (5)triḥ pro̍kṣati | tryā̍vṛ̱ddhi ya̱jñaḥ | atho̍
medhyatvāya̍(5) | (6)hotā'nvāha | rakṣa̍sāmapa̍hatyai(6)
(7)ana̍vānaṃ | prā̱ṇānā̱m̐ santa̍tyai(7) | (8)tri̱ṣṭubha̍: sa̱tīrgāya̱trīri̍vānvā̱ha
43.3
gāya̱tro hi prā̱ṇaḥ | prā̱ṇame̱va yaja̍māne dadhāti(8)
(9)santa̍tamanvāha | prā̱ṇānā̱mannādya̍sya̱ santa̍tyai | atho̱
rakṣa̍sāmapa̍hatyai(9) | (10)yat pari̍mitā anubrū̱yāt
pari̍mita̱mava̍rundhīta | apa̍rimitā̱ anvā̍ha | apa̍rimitasyāva̍ruddhyai(10) | (11)śiro̱ vā e̱tadya̱jñasya̍
43.4
yat pra̍va̱rgya̍ḥ | ū̱rṅmuñjā̍ḥ | yanmauñjo ve̱do bhava̍ti
ū̱rjeva ya̱jñasya̱ śira̱ḥ sama̍rddhayati(11) | (12)prā̱ṇāhu̱tīrju̍hoti | prā̱ṇāne̱va yaja̍māne dadhāti(12) | (13)sa̱pta ju̍hoti | sa̱pta vai śī̍rṣa̱ṇyā̍: prā̱ṇāḥ | prā̱ṇāne̱vāsmi̱n
dadhāti(13) | (14)de̱vastvā̍ savi̱tā madhvā̍na̱ktityā̍ha
43.5
teja̍sai̱vaina̍manakti(14) | (15)pṛ̱thi̱vīṃ tapa̍sastrāyasveti̍
hira̍ṇya̱mupā̍syati | a̱syā ana̍tidāhāya(15) | (16)śiro vā e̱tadya̱jñasya̍ | yatpra̍va̱rgyaḥ | a̱gniḥ sarvā̍ de̱vatā̍ḥ
pra̱la̱vānā̱dīṣyopā̍syati | de̱vatā̍sve̱va ya̱jñasya̱ śira̍ḥ
prati̍dadhāti(16) | (17)apra̍tīśīrṇāgraṃ bhavati | e̱tad
ba̍rhi̱rhyeṣaḥ(17)
43.6
(18)a̱rcira̍si̱ śoci̱rasītyā̍ha | teja̍ e̱vāsmi̍n
bra̱hma̱va̱rca̱saṃ da̍dhāti(18) | (19)sam̐sī̍dasva ma̱hām̐ asītyā̍ha | ma̱hān hye̍ṣaḥ(19) | (20) bra̱hma̱vā̱dino̍ vadanti
e̱te vāva ta ṛ̱tvija̍ḥ | ye da̍rśapūrṇamā̱sayo̍ḥ | atha̍
ka̱thā hotā̱ yaja̍mānāyā̱śiṣo̱ nāśā̍sta̱ iti̍ | purastā̍dā̱śīḥ khalu̱ vā a̱nyo ya̱jñaḥ | u̱pa̱ri̍ṣṭādāśīra̱nyaḥ(20)
43.7
(21)anā̍dhṛ̱ṣyā pu̱rastā̱diti̱ yade̱tāni̱ yajū̍m̐ṣyā̱ha
śīrṣata eva yajñasya yaja̍māna ā̱śiṣo'va̍rundhe(21) | (22)ā̱yuḥ pu̱rastā̍dāha | pra̱jāṃ da̍kṣiṇa̱taḥ | prā̱ṇaṃ pa̱ścāt
śrotra̱mutta̍ra̱taḥ | viṣṭu̍timu̱pari̍ṣṭāt | prā̱ṇāne̱vāsmai̍
samī̱co̍ dadhāti(22) | (23)īśva̱ro vā e̱ṣa diśo'nūnma̍ditoḥ | yaṃ diśo'nu̍ vyāsthāpa̱yanti̍
43.8
mano̱raśvā̍si bhū̱ripu̍tre̱tīmā̱mabhimṛ̍śati | i̱yaṃ vai
mano̱raśvā̍ bhū̱ripu̍trā | a̱syāme̱va prati̍tiṣṭha̱tyanu̍nmādāya(23) | (24)sūpasa̱do̍ me bhūyā̱ mā mā̍ him̐sī̱rityā̍hāhi̍m̐sāyai(24) | (25)ci̱ta̍ḥ stha parici̱ta ityā̍ha
apa̍citime̱vāsmi̍n dadhāti(25) | (26)śiro̱ vā e̱tadya̱jñasya̍ | yat pra̍va̱rgyaḥ | a̱sau khalu̱ vā ā̍di̱tyaḥ
pra̍va̱rgyaḥ | tasya̍ ma̱ruto̍ ra̱śmaya̍ḥ
43.9
svāhā̍ ma̱rudbhi̱ḥ pari̍śrayasve̱tyā̍ha | a̱mume̱vādi̱tyam̐
ra̱śmibhi̱ḥ paryūhati | tasmā̍da̱sāvā̍di̱tyo'muṣmi̍m̐llo̱ke
ra̱śmibhi̱ḥ paryūhaḥ | tasmā̱drājā̍ vi̱śā paryūhaḥ | tasmā̱d
grāmaṇīḥ saṃjātaiḥ payyūḍhaḥ(26) | (27)agneḥ sṛṣṭasya yataḥ
vikaṅkataṃ bhā ārcchat | yadvaikaṅkatāḥ paridhayo bhavanti
bhā evāvarundhe(27) | (28)dvādaśa bhavanti
43.10
dvādaśa māsāḥ saṃvatsaraḥ | saṃvatsaramevāvarundhe(28)
(29)asti trayodaśo māsa ityāhuḥ | yat trayodaśaḥ
paridhirbhavati | tenaiva trayodaśaṃ māsamavarundhe(29) | (30)
antarikṣasyāntarddhirasītyāha vyāvṛttyai(30) | (31)divaṃ tarpayastrāyasvetyupariṣṭāddhiraṇyamabhiniddhāti | amuṣyā
anatidāhāya | atho ābhyāmevainamubhayataḥ parigṛhṇāti(31) | (32)arhan bibharṣi sāyakāni dhanvetyāha
43.11
stautyevainametat(32) | (33)gāyatramasi traiṣṭubhamasi
jāgatamasīti dhaviṣṇyyādatte | chandobhirevainānyāda̍tte(33) | (34)madhu̱ madhviti̍ dhūnoti | prā̱ṇā vai madhu̍
prā̱ṇame̱va yaja̍māne dadhāti(34) | (35)triḥ pari̍yanti
tri̱vṛddhi prā̱ṇaḥ(35) | (36)triḥ pari̍yanti | vyā̱vṛddi yajñaḥ
43.12
atho̱ rakṣa̍sāmapa̍hatyai(36) | (37)triḥ puna̱ḥ pari̍yanti
ṣaṭ sampa̍dyante | ṣaḍ vā ṛ̱tava̍ḥ | ṛ̱tuṣve̱va prati̍tiṣṭhanti(37) | (38)yo vai gha̱rmasya̍ pri̱yānta̱nuva̍mā̱krāme̍ti
du̱ścarmā̱ vai sa bha̍vati | e̱ṣa ha̱ vā a̍sya pri̱yānta̱nuva̍mā̱krāma̍ti | yastriḥ parītya̍ catu̱rthaṃ paryai̍ti | e̱tām̐ ha̱ vā a̍syā̱grade̍vo rā̱jñani̍rāca̍krāma
43.13
tato̱ vai sa du̱ścarmā̍'bhavat | tasmā̱t triḥ parītya̱ na
ca̍tu̱rthaṃ parī̍yāt | ā̱tmano̱ gopī̍thāya | prā̱ṇā vai
dha̍vi̱trāṇi̍(38) | (39)a̱vya̍tiṣaṅgaṃ dhūnvanti | prā̱ṇānā̱mavya̍tiṣaṅgāya̱ klṛptyai̍(39) | (40)vi̱ni̱ṣadya̍ dhūnvanti
di̱kṣveva prati̍tiṣṭhanti(40) | (41)ū̱rddhaṃ dhū̍nvanti | su̱vargasya̍
lo̱kasya̱ sama̍ṣṭyai(41) || (42)sa̱rvato̍ dhūnvanti | tasmā̍da̱yam̐
sa̱rvata̱ḥ pava̍te(42)
Linked texts (5)
- Taittirīyāraṇyaka (complete text) — Sanskrit
- Yajurveda — Sanskrit
- Taittirīyāruṇa — Sanskrit
- Pravargyabrāhmaṇa — Sanskrit
- Hiraṇyakeśiśrautasūtra (ed. Kāśīnāthaśāstrī Āgāśe, Ānandāśrama 1907, with Mahādeva's Vaijayantī) — Sanskrit