Pramāṇa · Search · About · API

Cittiprapathaka 44

Cittiprapāṭhaka 44

Language
Sanskrit

Contents

44.1

da̱dhā̱ti̱(1), i̱vā̱nvā̱ha̱(2), ya̱jñasya̍(3), ā̱ha̱(4),
e̱ṣaḥ(5), u̱pa̱ri̍ṣṭādāśī̱ranyaḥ(6), vyā̱sthā̱pa̱ya̱nti̱(7),
ra̱kṣasya̍ḥ(8), bha̱va̱nti̱(9), dha̱nvetyā̱ha̱(10), ya̱jñaḥ(11),
ca̱krā̱ma̱(12), sama̍ṣṭyai̱, dve ca̍(13), || anu0 4
atha pañcamo'nuvākaḥ
(1)a̱gniṣṭvā̱ vasu̍bhiḥ pu̱rastā̍drocayatu gāya̱treṇa̱ chanda̱setyā̍ha | a̱gnire̱vaina̱ṃ vasu̍bhiḥ pu̱rastā̍drocayati gāya̱treṇa̱ chanda̍sā(1) | (2)sa mā̍ ruci̱to ro̍caye̱tyā̍ha
ā̱śiṣa̍me̱vaitāmāśā̍ste(2) | (3)indra̍stvā ru̱drairda̍kṣiṇa̱to
ro̍cayatu traiṣṭu̍bhena̱ chanda̱setyā̍ha | indra̍ e̱vainam̐ ru̱drairda̍kṣiṇa̱to ro̍cayati traiṣṭu̍bhena̱ chanda̍sā | sa mā̍ ruci̱to
ro̍caye̱tyā̍ha | ā̱śiṣa̍me̱vaitāmāśā̍ste | varu̍ṇastvādityaiḥ
pa̱ścādro̍cayatu jāga̍tena̱ chanda̍setyā̍ha | varu̍ṇa e̱vaina̍mādi̱tyaiḥ pa̱ścādro̍cayati̱ jāga̍tena̱ chanda̍sā

44.2

sa mā̍ ruci̱to ro̍caye̱tyāha̍ | ā̱śiṣa̍me̱vaitāmāśā̍ste | dyu̱tānastvā̍ māru̱to ma̱rudbhi̍rutta̱rato̍ rocayatvā̱nuṣṭubhe̍na̱ chanda̍setyā̍ha | dyu̱tāna e̱vaina̍ṃ māru̱to ma̱rudbhi̍rutta̱rato̍ rocayatyānu̍ṣṭubhe̱na chanda̍sā | sa mā̍
ruci̱to ro̍caye̱tyāha̍ | ā̱śiṣa̍me̱vaitāmāśā̍ste | bṛ̱ha̱spati̍stvā̱ viśvai̍rde̱vairupa̱riṣṭā̍drocayatu pā̱ṅktena̱ chanda̍setyā̍ha | bṛha̱spati̍re̱vaina̱ṃ viśvai̍rde̱vairupa̱riṣṭā̍drocayati pā̱ṅktena̱ chanda̍sā | sa mā̍ ruci̱to ro̍caye̱tyāha̍
ā̱śiṣa̍me̱vaitāmāśā̍ste(3)

44.3

(4)roci̱tastvaṃ de̍va gharma de̱veṣva̍sītyā̍ha | roci̱to
hye̍ṣa de̱veṣu̍ | roci̱ṣoyā̱haṃ ma̍nu̱ṣye̍ṣvityā̍ha | roca̍ta
e̱vaiṣa ma̍nu̱ṣye̍ṣu(4) | (5)sa̱mrāḍ gha̱rma ruci̱tastvaṃ de̱veṣvāyu̍ṣmām̐steja̱svī bra̍hmavarca̱sya̍sītyā̍ha | ruci̱to hye̍ṣa
de̱veṣvāyu̍ṣmām̐steja̱svī bra̍hmavarca̱sī | ruci̱to'haṃ ma̍nu̱ṣye̍ṣvāyu̍ṣmām̐ steja̱svī bra̍hmavarca̱sī bhū̍yāsa̱mityā̍ha | ruci̱ta
e̱vaiṣa ma̍nu̱ṣye̍ṣvāyu̍ṣmā̱m̐steja̱svī bra̍hmavarca̱sī bha̍vati(5)
(6)ru̱gasi̱ ruca̱ṃ mayi̍ dhehi̱ mayi̱ rugi̱tyā̍ha | āśiṣa̍me̱vaitāmāśā̍ste(6) || (7)taṃ yade̱tairyaju̍rbhi̱raro̍cayitvā | ru̱cito gha̱rma iti̍ pra̱brūyāt | aro̍cuko'dhva̱ryuḥ
syāt | aro̍cuko yaja̍mānaḥ | atha̱ yade̍name̱tairyaju̍rbhī
roca̱yitvā | ru̱cito gha̱rma iti̱ prāha̍ | rocu̍ko'dhva̱ryurbha̍vati | rocu̍ko yaja̍mānaḥ(7)

44.1-2

pa̱ñcādro̍cayati jā̱tega̍n chanda̍sā(1), sa mā̍ ruci̱to
ro̍caye̱tyāhā̱śiṣa̍me̱vaitāmāśā̍ste(2), śāste̱, aṣṭau
ca̍(3) || anu0 5
atha ṣaṣṭho'nuvākaḥ
(1)śiro̱ vā e̱tadya̱jñasya̍ | yat pra̍va̱rgyaḥ | grī̱vā
u̍pa̱sada̍ḥ | pu̱rastā̍dupa̱sadā̍ṃ pra̱vargya̍ṃ pravṛ̍ṇakti | grī̱vāsve̱va ya̱jñasya̱ śiraḥ prati̍dadhāti(1) | (2)triḥ pravṛ̍ṇakti | traya̍ i̱me lo̱kāḥ | e̱bhya e̱va lo̱kebhyo̍ ya̱jñasya̍
śiro'va̍rundhe(2) | (3)ṣaṭ sampa̍dyante | ṣaḍ vā ṛ̱tava̍ḥ

44.2-2

ṛ̱tubhya̍ e̱va ya̱jñasya̱ śiro'va̍rundhe(3) | (4)dvāda̍śakṛtva̍ḥ pravṛ̍ṇakti | dvāda̍śa̱ māsā̍ḥ saṃvatsa̱raḥ | sa̱ṃvatsa̱rāde̱va ya̱jñasya̱ śiro'va̍rundhe(4) | (5)catu̍rvim̐śatiḥ
sampa̍dyante | catu̍rvim̐śatirardhamā̱sāḥ | a̱rdha̱mā̱sebhya̍ e̱va
ya̱jñasya̱ śiro'va̍rundhe(5) | (6)atho̱ khalu̍ | sa̱kṛde̱va pravṛ̱jyaḥ | eka̱m̐ hi śira̍ḥ(6)

44.3-2

(7)a̱gni̱ṣṭo̱me pravṛ̍ṇakti | e̱tāvā̱n vai ya̱jñaḥ | yāvā̍nagniṣṭo̱maḥ | yāvā̍ne̱va ya̱jñaḥ | tasya̱ śira̱ḥ prati̍dadhāti(7) | (8)nokthye̍ pravṛ̍ñjyāt | pra̱jā vai pa̱śava̍ u̱kthāni̍
yadu̱kthye̍ pravṛ̱ñjyāt | pra̱jāṃ pa̱śūna̍sya nirda̍het(8)
(9)vi̱śva̱jiti̍ sa̱rvapṛ̍ṣṭhe pravṛ̍ṇakti

44.4

pṛ̱ṣṭhāni̱ vā acyu̍taṃ cyāvayanti | pṛ̱ṣṭhaire̱vāsmā̱ acyu̍taṃ cyāva̱yitvā'va̍rundhe(9) | (10)apa̍śyaṃ go̱pāmityā̍ha | prā̱ṇo vai go̱pāḥ | prā̱ṇame̱va pra̱jāsu̍ vi̱ryāta̍yati(10) | (11)apa̍śyaṃ go̱pāmityā̍ha | a̱sau vā ā̍di̱tyo go̱pāḥ | sa hīmāḥ pra̱jā go̱pāyati̍ | tame̱va
pra̱jānā̍ṃ go̱ptāra̍ṃ kurute(11) | (12)ani̍padyamāna̱mityā̍ha

44.5

na hye̍ṣa ni̱padya̍te(12) | (13)ā ca̱ parā̍ ca pa̱thibhi̱ścara̍nta̱mityā̍ha | ā ca̱ hye̍ṣa parā̍ ca pa̱thibhi̱ścara̍ti(13) | (14)sa sa̱dhrīcīḥ sa viṣū̍cī̱rvasā̍na i̱tyā̍ha | sa̱dhrīcī̍śca̱ hye̍ṣa viṣū̍cīśca̱ vasā̍naḥ pra̱jā
a̱bhivi̱paśya̍ti(14) | (15)ā̱varī̍vartti̱ bhuva̍neṣva̱ntarityā̍ha | ā hye̍ṣa varī̍vartti̱ bhuva̍neṣva̱ntaḥ(15) | (16)ṛ̱caṃ prācīrmadhu̍mādhvī̱bhyāṃ madhu̍mādhvī̱bhyāmityā̍ha | vā̱sa̱ntikāve̱vāsmā̍ ṛ̱tū ka̍lpayati(16) | (17)sa̱ma̱gnira̱gninā̍
gatetyā̍ha

44.6

graiṣmāvevāsmā ṛtū kalpayati^{(17)}| ^{(18)}samagniragninā gatetyāha| agnihyevaiṣo'gninā saṅgacchate^{(18)}
^{(19)}svāhā samagnistapa̍sā gatetyāha| pūrvamevāditaṃ
uttareṇābhigṛ̍ṇāti^{(19)}| ^{(20)}dharttā divo vibhāsi raja̍saḥ
pṛthivyā ityāha| vārṣikāvevāsmā ṛtū kalpayati
^{(20)}| ^{(21)}hṛde tvā mana̍se tvetyāha| śāradāvevāsmā
ṛtū kalpayati^{(21)}

44.7

^{(22)}divi deveṣu hotrā yacchetyāha| hotrābhirevemān lokānsanda̍dhāti^{(22)}| ^{(23)}viśvā̍sāṃ bhuvāṃ pat
ityāha| haimantikāvevāsmā ṛtū kalpayati^{(23)}
^{(24)}devaśrustvaṃ deva gharma devān pāhītyāha| śaiśirāvevāsmā ṛtū kalpayati^{(24)}| ^{(25)}tapojāṃ vāca̍masme niyaccha de̱vāyuva̱mityāha| yā vai medhyā vāk| sā
tapojā| tāmevāvarundhe^{(25)}

44.7.p1

26)garbho de̱vānā̱mityā̍ha | garbho hye̍ṣa de̱vānā̍ṃ(26

44.7.p2

(27)pi̱tā ma̍tī̱nāmityā̍ha | pra̱jā vai ma̱taya̍ḥ | tāsā̍me̱ṣa e̱va pi̱tā | yat pra̍va̱rgya̍ḥ | tasmā̍de̱vamā̍ha(27)

44.7.p3

28)pati̍ḥ pra̱jānā̱mityā̍ha | pati̱rhye̍ṣa pra̱jānā̍ṃ(28

44.8

(29)ma̱tiḥ ka̍vī̱nāmityā̍ha

44.9

ma̱tirhye̍ṣa ka̍vī̱nāṃ(29) | (30)saṃ de̱vo de̱vena̍ savi̱trā'ya̍tiṣṭa̱ sam̐ sūrye̍ṇaroca̱tetyā̍ha | a̱muñcai̱vādi̱tyaṃ
pra̍va̱rgyañca̱ sam̐śā̍sti(30) | (31)āyu̱rdāstvama̍smabhya̍ṃ gharma
varco̱dā a̱sītyā̍ha | ā̱śiṣa̍me̱vaitāmāśā̍ste(31)
(32)pi̱tā no̍'si pi̱tā no̍ bodha̱tyā̍ha | bo̱dhaya̍tye̱vaina̍m(32) | (33)navai̱te'va̍kā̱śā bha̍vanti | patni̍yai daśa̱maḥ
nava̱ vai puru̍ṣe prā̱ṇāḥ

44.10

nābhi̍rdaśa̱mī | prā̱ṇāne̱va yaja̍māne dadhāti | atho̱
daśā̍kṣarā vi̱rāṭ | anna̍ṃ vi̱rāṭ | vi̱rājai̱vānnādya̍mava̍rundhe(33) | (34)ya̱jñasya̱ śiro̍'cchidyata | tadde̱vā hotrā̍bhi̱ḥ pratya̍dadhuḥ | ṛ̱tvijo̍'vekṣante | e̱tā vai hotrā̍ḥ
hotrā̍bhire̱va ya̱jñasya̱ śira̱ḥ prati̍dadhāti(34)

44.11

(35)ru̱ci̱ta̱mave̍kṣante | ru̱ci̱tādvai pra̱jāpa̍tiḥ pra̱jā
a̍sṛjata | pra̱jānā̱m̐ sṛṣṭyai̍(35) | (36)ru̱ci̱ta̱mave̍kṣante
ru̱ci̱tādvai pa̱rjanyo̍ varṣati | varṣu̍kaḥ pa̱rjanyo̍ bhavati
saṃ pra̱jā e̍dhante(36) | (37)ru̱ci̱ta̱mave̍kṣante | ru̱ci̱taṃ vai
bra̍hmavarca̱saṃ | bra̱hma̱va̱rca̱sino̍ bhavanti(37)

44.12

(38)a̱dhī̱ya̱nto've̍kṣante | sarva̱māyu̍ryanti(38) | (39)na
patnyave̍kṣeta | yat patnyave̍kṣe̱ta | prajā̍yeta | pra̱jāṃ tva̍syai
nirha̍het | yannāve̍kṣe̱ta | na prajā̍yeta | nāsyai̍ pra̱jāṃ
nirha̍het | ti̱ra̱skṛtya̱ yaju̍rvācayati || prajā̍yate | nāsyai̍ pra̱jāṃ nirha̍hati(39) | (40)tvaṣṭrī̍matī te sapeyetyā̍ha | sa̱pādbhi pra̱jāḥ prajā̍yante(40)

Linked texts (5)