Dashashantayah 2
Daśaśāntayaḥ 2
- Language
- Sanskrit
2.2
sidhyanti kāryāṇi cikīrṣitāni
yasmin prasanne punaraprasanne
vihanyate tanvapi tanyamānaṃ
tasmai dvipāsyāya namaḥ parasmai
2.3
saṃsāragrīṣmatāpairniruṣitavapuṣāṃ śyāmalāmbhodapālī
nānāyoniṣvabhīkṣṇabhramaṇadutapadāṃ kalpasālapratolī
ajñānadhvāntamandīkṛtanayanarucāṃ jñānadīpipraṇālī
saiṣā'dhyāstāṃ purastānnṛharipadanakha prasphurajjyotirālī
2.4
bhaje'haṃ śrīvidyāmayavapuṣamīśaṃ paraśivaṃ
bhaje ca śrīvidyāṃ paraśivamayīmaindavakalām
2.5
ubhābhyāṃ yābhyāṃ sajjanakajananīkaṃ tribhuvanaṃ
yadīyāpāṅgābhyāṃ sphurati paramaṃ dhāma sudhiyām
2.6
vyākhyānaṃ śāntimantreṣu yadakāri purā mayā
uktānuktaduruktārthān samīkartuṃ prayatyate
2.7
upasargopaśāntyartha - mātmaśuddhyarthameva ca
kacitphalaviśeṣārthaṃ pauṣkalyārthaṃ ca karmaṇām
2.8
kriyate śāntipāṭho'ya-madhītyādiṣu karmasu
viśuddhabodhasiddhirhi yatīnāṃ jāyate yataḥ
2.9
ramate viṣayeṣveva ṣaṭśāstrajño'pi kākavat
nirvīryatvāddhiya iti prathitaṃ lokavedayoḥ
2.10
vidyayā śraddhayā copaniṣadā ca karoti yat
tadvīryavattaraṃ kāryaṃ bhavatīti śrutirjagau
2.11
phalaṃ cet sādhanaṃ tarhi phalaṃ syādvīryavattaram
bhaved yatastu parama-phalasampattirañjasā
2.12
adhītiraṅgapauṣkalye jāyate vīryavattarā
jñānaṃ ca tatphalaṃ tasmāt saṃbhavedvīryavattaram
2.13
advaitasiddhirbhavati dvaitamithyātvasiddhitaḥ
siddhirjñānaṃ savīryaṃ cet syādbhogaviratirnṛṇām
2.14
bhāṣye'vagatiparyantaṃ jñānaṃ saṃpādyamīritam
taccā'parādhavigamātsarvajñātmamunirjagau
2.15
sā bhogavāsanā kiṃ vā syād dvaitadṛḍhabhāvanā
mithyātvajñānadārḍhyena sādhakānāṃ nivartate
2.16
vīryavattaramithyātvadhīstādṛk śravaṇāditaḥ
śraddhādisahitācchānti-pāṭhādisahitāttathā
2.17
tattvamasyādivākyairdhīḥ sākṣātkārātmikā bhavet
sā cāparādhavigame puṃsāṃ mokṣāya kalpate
2.18
ye tvāhuḥ śrāvaṇājñānaṃ parokṣaṃ prathamaṃ bhavet
sākṣātkārastu tasmātsyānmananadhyānasaṃyutāt
2.19
tatrāpi śravaṇaṃ śraddhāśāntipāṭhādisaṃyutam
vīryavattaramante hi sākṣātkāraprayojakam
2.20
śruteḥ sāpekṣataivaṃ syāt prāmāṇyaṃ paratastadā
maivaṃ jñānā''parokṣye hi bhavatyetatprayojakam
2.21
mānaṃ śāntividhistvatra muktikopaniṣatkṛtaḥ
liṅādyabhāve'pyāmikṣā vaiśvadevītivad bhavet
2.22
nididhyāsanataḥ sākṣātkṛtiṃ vācaspatirjagau
tatra sākṣātkṛtau nāsti śāntipāṭhaprayojanam
2.23
śāntipāṭhī nididhyāse-diti naivekṣyate vidhiḥ
nididhyāsoḥ śāntipāṭha-śiṣṭācāro'pi nekṣyate
2.24
dvaitamithyātvadhīkāri-śravaṇe'pi na tattathā
anumānādapi dvaitamithyātvaṃ bodhyate budhaiḥ
2.25
dvaitaṃ sarvaṃ bhavenmithyā dṛśyatvācchuktirūpyavat
ityatrānumitau kiṃnu śāntipāṭhaḥ kariṣyati
2.26
na cānumityā mithyātva-sākṣāttvaṃ neti bhaṇyatām
tat kiṃ śravaṇato mithyā-sākṣāttvaṃ manyate bhavān
2.27
yadyevaṃ brahmasākṣāttvaṃ śravaṇāt kiṃ na manyatām
tasmānmithyātvabodhe na śāntipāṭhaḥ prayojakaḥ
2.28
atrocyate vedapuṇyaṃ vedādhyayanajanmavat
tadanāskandanāyādā-vante śāntiḥ prapaṭhyate
2.29
śāntiśca veda eveti tat puṇyaṃ ca bhavet pṛthak
kuryād vedotthamithyātva-bodhaṃ tad vīryavattaram
2.30
tādṛṅ mithyātvabodhena vairāgyādi dṛḍhaṃ bhavet
mananādyudbhavaṃ jñānamapi syāt susthiraṃ tataḥ
2.31
vairāgyaṃ ca mumukṣutvaṃ tīvraṃ yasya tu vidyate
tasyaiva hyarthavantaḥ syuḥ phalavantaḥ śamādayaḥ
2.32
ātmadarśanamevaiṣāṃ śamādīnāṃ phalaṃ matam
śānto dānta iti śrutyāṃ tathaiva phalakīrtanāt
2.33
syādedādhyayanād dṛṣṭaṃ phalaṃ nanvarthabodhanam
dṛṣṭe phale saṃbhavati nādṛṣṭaparikalpanā
2.34
maivaṃ svargādi na phalamadṛṣṭaṃ dṛṣṭasaṃbhave
puṇyaṃ punarbhavatyeva niyamādṛṣṭavarṇanāt
2.35
puṇyapāpe adṛṣṭe stā-mapūrvapadasaṃjñite
bandhyaṃ tṛtīyaṃ naivedaṃ niyamādṛṣṭaśabditam
2.36
tadyuktārthāvabodhaśca svīkṛto vīryavattaraḥ
tato viśeṣavairāgyaprabhṛtiḥ syātphale paṭuḥ
2.37
vedapāṭhotthapuṇyaṃ vā vedapuṇyamudīryatām
manunā yasya nirdeśo gāyatrījapināṃ kṛtaḥ
2.38
etadakṣarametāṃ ca japan vyāhṛtipūrvikām
sandhyayorvedavidvipro vedapuṇyena yujyate
2.39
vedādipāṭhamātrasyāpyasti puṇyaṃ mahāphalam
puṇyakāmaiḥ śiṣṭajanaistadācaraṇadarśanāt
2.40
arthajñaḥ sakalaṃ bhadramaśnute vedapāṭhakṛt
itiśruterarthabodha-yukto'dhikaphalapradaḥ
2.41
sthāṇuryaṃ bhārahāraḥ kilābhūdadhītya vedaṃ na vijānāti yo'rtham
yo'rthajña it sakalaṃ bhadramaśnute nākameti jñānavidhūtapāpmā
tenobhau karma kuruto yaścārthaṃ veda yaśca na
vidyayā kurute yaddhi taddhi syādvīryavattaram
2.42
vedapāṭho'pi karmaiva jñātvā'jñātvāpi vā'rthataḥ
ubhayaṃ vīryavat kintu jñātārthaṃ vīryavattaram
2.43
śraddhayā copaniṣadā kṛtaṃ syādvīryavattaram
tatropaniṣadetyasya yogenetyāha bhāṣyakṛt
2.44
dhyānayogavadanyāṅgayogo'pyatra vivakṣitaḥ
tathā ca śāntipāṭhādiyogaḥ prakṛta iṣyatām
2.45
aṅgādhikyāt phalādhikyaṃ pūjādāvavalokyate
śāntipāṭhāṅgayukśrutyā viśiṣṭāvagatistathā
2.46
vācaspatimate copaniṣadadhyayanaṃ dhruvam
tatraiva śāntipāṭhasya sārthakyaṃ naiva vāryate