Mantrapada 18: athaikonatriṃśaḥ paṭalaḥ
Mantrapāda 18
- Language
- Sanskrit
Contents
- 18.101 — 1 part
athaikonatriṃśaḥ paṭalaḥ
18.1
vāmadormadhyamaḥ sādyī sadaṇḍastārapūrvakaḥ
sasargaśca bhṛgustyarṇaḥ prokto mṛtyuñjayo manuḥ
18.2
ṛṣiḥ kaholaśchando'sya daivī gāyatramucyate
viniyogo mṛtyujaye daivaṃ mṛtyuñjayaḥ śivaḥ
18.3
bindūntāvasya madhyāntyau ṣaḍaṅgānyeyataḥ svaraiḥ
bījāni trīṇi karayorjyeṣṭhādyaṅguliparvasu
18.4
kaniṣṭhādiṣu cāṅgāni talayorastramantrataḥ
pādādikaṃ tu guhyāntaṃ prathamārṇa tu vinyaset
18.5
guhyādikaṃ tu kaṇṭhāntaṃ dvitīyaṃ bījamapyatha
tṛtīyamapi kaṇṭhādimūrdhāntaṃ vinidhāya tu
18.6
hṛdādisvāvakāśeṣu ṣaḍaṅgānyapi dinyaset
lakṣatrayaṃ puraścaryājapastasmād daśāṃśataḥ
18.7
chinnāḥ kṣīrājyamadhvāktā juhoti caturaṅgulāḥ
dhyāyan mṛtyuñjayaṃ svaikyaṃ yajāṃścitrādike japet
18.8
pāyāt pāṇḍarapuṇḍarīkapadayorūrdhvādharotphullayormadhye
saṃpuṭacandramaṇḍalagatto vo'ṣṭābdabālākṛtiḥ
svāsīnaḥ śaramòkṣikākṣivalaye śūlaṃ dadhat ṣaḍbhujo
dakṣe'nyatra sudhākapālakalaśau mudrāṃ ca mṛtyuñjayaḥ
18.9
śvetākalpo lasanmuktāhārihāravibhūṣaṇaḥ
triṇetro dhṛtabālendurjaṭāmakuṭabhūṣaṇaḥ
18.10
ūrdhvādhaścandrabimbasthakalājālāmṛtāmbubhiḥ
ścyotatsudhāmbudhārābhiḥ plāvyamānaḥ samantataḥ
18.11
karṇikāstyāntabījaṃ syāt tayormadhyendubimbayoḥ
cintayed vāruṇaṃ bījaṃ tasmāccyotatsudhāmbubhiḥ
18.12
plāvyamānaṃ smaran svaikyaṃ mṛtyuñjayaśivaṃ smaret
praṇavaṃ padmayornāle dvitīyārṇaṃ dalāni ca
18.13
anulomavilomasya manormadhye svanāma ca
prayojanaṃ cāpyuccārya japediṣṭārthasiddhaye
18.14
tathaiva home svāhāntaṃ hutveṣṭaṃ labhate phalam
chinnābhirmadhuraktābhirhutvā mṛtyuṃ nivartayet
18.15
dūrvābhirāyuṣe tadvadārogyaṃ pāyasena ca
kāśmaryasamidhāṃ homaḥ sarvarogaharo bhavet
18.16
tilājyapāyasacchinnāhomānnaśyatyupadravaḥ
pāyasakṣīrasiddhārthahavanājjayamāpnuyāt
18.17
stambhanaṃ busarājībhirdveṣaṃ nimbasamiddalaiḥ
vaibhītakaistathoccāṭaṃ māraṇaṃ viṣavṛkṣajaiḥ
18.18
rājītailaviṣonmiśraiḥ kṣudreṣu havanaṃ matam
kṣīrājyamadhusiktaṃ syāt śāntikeṣvapi pauṣṭike
18.19
vaśyāya loṇamadhuraiḥ śriyai kamalarūpāyasaiḥ
juhuyāt koṭijāpyena sarvān kāmānavāpnuyāt
18.20
pūjāṃ ca kuryācchaivoktakramāt proktaśivāsane
svāṅgairdvāreśalokaiśairastraiścāvaraṇaiḥ kramāt
18.21
citrādimūrtī hṛdaye sūryabimbe'tha vā jale
upacārairyathāśakti yajaṃstatsiddhimaśnute
18.22
bhṛgukhaṃ śuklamabhisthaṃ tato jvalanamṛtyubhiḥ
nāśanāyāmijāyānto manvarṇo manuruddhṛtaḥ
18.23
mṛtyujitsaṃjñito'syāpi ṛṣyādyaṃ pūrvacoditam
dakṣiṇāsyo japedenaṃ sandhyayormṛtyuśāntaye
18.24
kathitatryarṇamantrādimimaṃ saptadaśākṣaram
japet tu sādhanārthaṃ ca viniyogaiśca pūrvavat
18.26
dhyānaṃ ca pūrvavat tatra viśeṣastūpadiśyate
dhavalakamalacandradvandvamadhyopaviṣṭaṃ hariṇaparaśupāṇiṃ sākṣamālākapālam
amṛtakiraṇacūḍaṃ pāṇḍarākalpavarṇaṃ sravadamṛtajalārdraṃ naumi mṛtyuñjayeśam
mṛtyuñjayādhikāraḥ
mantrastryambakaḥ śrauto mṛtasañjīvanaṃ smṛtam
18.27
ṛṣirvāsiṣṭho bhagavān bhārgavaśceti kecana
chando'nuṣṭub devatā syād rudrastryambapūrvakaḥ
18.28
ṣaḍaṅgāni svayaṃ rāmavedāṣṭānavapañcakaiḥ
tribhiścāpi nijairvarṇaiḥ pādāṅgulyagrasandhiṣu
18.29
pādasandhidvaye jānvorguhye mūle tathodare
pṛṣṭhe ca hṛdaye kaṇṭhe bāhvoḥ sandhyaṅgulīṣvapi
18.30
vaktraghrāṇākṣikarṇabhrūyugaleṣvapi mūrdhani
dvātriṃśadvarṇavinyāsaṃ bindvantaṃ pṛthagācaret
18.31
śirobhrūnetravadanakaṇṭhahṛnnābhiṣu kramāt
guhyorujānupādeṣu padānyekādaśa nyaset
18.32
dhyānaṃ ca —
āsīnaḥ puṇḍarīke dadhadamṛtamayaṃ pūrṇakumbhaṃ nijāṅke
pāṇibhyāṃ pustakākṣasrajamapi sudhayā pūrṇakumbhau sitāṅgam
kumbhābhyāṃ saudhavarṣairdhṛtaśaśikale mūrdhni siñcan kapardī
śuklākalpo'ṣṭabāhuḥ prahasitavadano rakṣatāt tryambako vaḥ
18.33
athāṣṭāvaraṇā pūjā kartavyā tryambakasya tu
śivāsane tu śaivokte nijāṅgaiḥ prathamāvṛtiḥ
18.34
kṣamāvahiyajamānārkajalavāyvindupuṣkaraiḥ
aṣṭābhirmūrtibhiḥ śambhordvitīyāvaraṇaṃ smṛtam
18.35
tṛtīyādyāstu ṣaṣṭhyantā vṛtayo'ṣṭābhiraṣṭabhiḥ
aṣṭābhiścāṣṭabhirjñeyā remādyaṣṭādiśaktibhiḥ
18.36
raimā rātriḥ prabhā jyotsnā pūrṇāṃṣā pūraṇī sudhā
tṛtīyāvaraṇe cātha viśvā vidyucca pāṇḍarā
18.37
prahvā sārā ca sandhyā ca śivā caiva niśāṣṭamī
ārdrā prajñā parā medhā kāntiḥ śāntirdhṛtiḥ smṛtiḥ
18.38
ityaṣṭau śaktayaḥ proktāḥ pañcamāvaraṇasya tu
paromā pāvanī padmā śāntā moghā jayāmalā
18.39
śaktayo'ṣṭāviti proktāḥ ṣa(ṣṭhā?ṣṭhā)varaṇagocarāḥ
indrādyairdaśalokeśaiḥ saptamī tu vṛtirbhavet
18.40
aṣṭamī ca hi vajrādyaiḥ karṇikāyāṃ śivaḥ svayam
kiñjalkamadhyeṣvaṅgāni kesarāgreṣvaṣṭamūrtayaḥ
18.41
dalagā mūlamadhyāgratadagreṣu ca śaktayaḥ
ebhirāvaraṇaiḥ śambhu(rmu?ru) pahāroditakramāt
18.42
pūjyaḥ syāddhṛdaye citre liṅge vā sphāṭike śubhe
kalaśe'pyevamāvāhya sampūjya vidhivacchivam
18.43
sāmayyā dīkṣitaṃ vipraṃ śiṣyaṃ tenābhiṣicya tu
tasmai mantraṃ jalopetaṃ dadyāt so'pi ca sādhayet
18.44
nityaṃ sampūjayecchambhuṃ vratyāśī vijitendriyaḥ
brahmacaryaparaḥ pūrvaṃ japellakṣamananyadhīḥ
18.45
bailvāḥ pālāśakhadiranyagrodhasamidhastilāḥ
siddhārthapāyasakṣīradadhidūrvāḥ pṛthak kramāt
18.46
daśa dravyāṇi tairaṣṭāvaṣṭottarasahasrakam
āvāhitaśive hutvā śaktyā viprāṃstu bhojayet
18.47
ayutaṃ vedaviduṣāṃ sahasraṃ śatameva vā
guruṃ cārādhayecchaktyā hiraṇyavasanādibhiḥ
18.48
tataḥ siddho'sya mantro'yaṃ sarvakāmaprado bhavet
yena śukraḥ purā devairnihatān yudhi dānavān
18.49
mantreṇa jīvayāmāsa kaṃcamaṅgirasaḥ sutam
yena vajrāsthideho'bhūd dadhīco manunāmunā
18.50
tena traiyambakenāsti nāsādhyaṃ bhuvanatraye
bilvānāmayutairlakṣmīṃ palāśairbrahmavarcasam
18.51
edhobhiḥ khādiraiḥ puṣṭiṃ dhanadhānyaṃ vaṭodbhavaiḥ
atha mṛtyuñjayaṃ cāghakṣayaṃ kṛṣṇatilairhutaiḥ
18.52
śatrukṣayaṃ ca siddhārthaiḥ pāyasenāyuṣe śriye
kṣīreṇa kṣudrarogādiśāntirlakṣmīkaraṃ tathā
18.53
dūrvābhirāyurārogyaṃ dadhnā cānnena sampadam
pratimāsaṃ janmadine dūrvābhiḥ pāyasena ca
18.54
viṃśatiṃ ca śataṃ hutvā dīrghamāyuravāpnuyāt
kāśmaryaiḥ pāyasenāyuḥ syāt sarvatra ghṛtaṃ plutam
18.55
nābhidaghnajale sthitvā pratyahaṃ cāyuṣe japet
saptābhimantritaṃ nityamannaṃ kṣīraṃ tathauṣadham
18.56
trisandhyaṃ salilaṃ ca syāt pītamāyurvivardhanam
pāyasaṃ vātha dadhyānnaṃ hutaṃ parvasu puṣṭidam
18.57
kanyāṃ tu labhate lājairlājaiḥ kanyāsya dīyate
nyagrodhapippalaplakṣaiḥ kramādaudumbarairapi
18.58
brāhmaṇādyān vaśe kuryāt kṣīrājyamadhusecitaiḥ
tilasiddhārthadūrvānnairādraryāmāyuṣe hutaiḥ
18.59
janmarkṣe juhuyādājyaṃ kṛsaraṃ gulapāyasam
śeṣeṇa bhojayed viprān vaśayed devatāmapi
18.60
sā cāsyeṣṭaṃ varaṃ dadyāt kiṃ punarmānavo bhuvi
śamīsamidbhissārdrāyāṃ sahasraṃ pāyasena vā
18.61
hutvā tadbhasmanā phāle tripuṇḍraṃ sarvavaśyadam
payasāragvadhairhutvā niśāyāṃ vaśayed dhruvam
18.62
tadvat kṛṣṇacaturdaśyāṃ hutvāpāmārgapāyasaiḥ
tadbhasmapuṇḍraṃ śirasi kṣiptaṃ tu vaśayet striyam
18.63
tailāīṃkhādirairdveṣamuccāṭaṃ ca vibhītakaiḥ
vetasairlabhate vṛṣṭiṃ mārayed viṣavṛkṣajaiḥ
18.64
nāmāṅkitaistu sarvatra samidbhiḥ kṣudrakarmasu
juhuyānnāmakarmārddhaṃ mantrānte viniyojayet
18.65
siddhārthaiḥ śarkarābhirvā japitaistrisahasrakam
gṛhagrāmapurādīnāṃ rakṣāyai dikṣu nikṣipet
18.66
rajvāru(?)pakakṛtayā tvaikāhraihikālikam
dinasaṃkhyāgrathitayā haste baddhvā jvaraṃ haret
18.67
janmarkṣeṣvapi saṅkrāntyāṃ kalaśaṃ vidhipūritam
sādhitaṃ japahomābhyāṃ siktaṃ syādāyuṣe śriye
18.68
tathā tenābhiṣiktā strī vandhyā sūte sutaṃ śubham
āyurārogyavijayaśrīsaubhāgyaprado hi saḥ
18.69
kṛṣṇapakṣe caturdaśyāmārdrāyāṃ vāṣṭamī tithau
aviśeṣoditadine prayogo'nena siddhidaḥ
18.70
nadyāṃ samudragāminyāṃ śākamūlaphalāśanaḥ
japedekādilakṣāṇi sa vindedaṇimādikān
18.71
vṛtyāśanastu niṣkāmaḥ parvatāgre yajan śivam
lakṣatrayaṃ japitvā tu mucyate bhavabandhanāt
18.72
bahunātra kimuktena bhajatāṃ manunāmunā
dharmārthakāmamokṣeṣu durlabho nāsti kaścana
18.73
traiyambakādhikāraḥ
gāyatryanuṣṭubhau triṣṭup trayaṃ caikatvamāgatam
trimantraḥ śatavarṇo'yaṃ sūryarudrāmbidaivataiḥ
18.74
viśvāmitro vasiṣṭhaśca mārīcaḥ kaśyapaḥ svayam
ṛṣayo'mī yathāpūrvaṃ chandastat tritayaṃ smṛtam
18.75
svayameva ṣaḍaṅgāni jātiyuktairnijākṣaraiḥ
tatrātijagatīrudravikārāṣṭimrasaṃkhyayā
18.76
dvāviṃśatyā tathā kṛtya ṣaḍaṅgāni yathākramam
lakṣamasya puraścaryā bhaktyā hutvājyapāyasam
18.77
dvijāṃśca bhojayecchaktyā siddhamantrastato bhavet
gāyatryādyaṃ śāntikādau pauṣṭike'nuṣṭubādikam
18.78
gāyatryādyaṃ saurapīṭhe śaive tatratryambakādike
durgāpīṭhe traiṣṭubhādyaṃ vahnipīṭhe'tha vā yajet
18.79
sūryastraiyambakaścādye durgā vā dhyeyadevatā
aṅgairvṛtiḥ syāt prathamā prahlādinyādiśaktibhiḥ
18.80
vṛtitrayaṃ ca vṛtayaścatasrastu ramādibhiḥ
jāgatādyādirekaikā lokairdaśamī vṛtiḥ
18.81
dūrvācchinnāṃghṛtairāyurlakṣmīṃ padmotpalairhutaiḥ
bilvaiḥ śriyaṃ tilaiḥ śāntiṃ pāparogeti (?) vidviṣām
18.82
prātarnityaṃ japed bhaktyā sarvān kāmānavāpnuyāt
gāyatriyādimantrāṇāṃ ye ye kalpāḥ puroditāḥ
18.83
teṣūktā ye'sya sāmānyāḥ prayogaubahuvistarāḥ
śatākṣarādhikāraḥ
tāraṃ namo nābhigakārakaumbhau te dakṣiṇāmūrtipadaṃ caturthyā
mahyaṃ ca medhāṃ prayutaṃ ca yaccha vahnipriyetyākṛtivarṇamantraḥ
18.84
atriśvāntikamakṣyuka caraṇyāntaḥ sadīrgho viṣaṃ
ṣaṣṭhāntaṃ tvetha rephivāmacaraṇaṃ ye tubhyamityakṣaraiḥ
hṛtapūsaṇihāliṇe dhyāne dhātṛṇi ghaṭāṃśaja namorudrāya śambhave
dvātriṃśadgaṇitākṣaro manurayaṃ syād dakṣiṇāmūrtaye
tārāntādiniruddhaśaktisahitaḥ ṣaṭtriṃśadvarṇo bhavet
18.85
ṛṣiḥ śuko'nayorjñeyo brahmādyasyeti kecana
18.86
chandogāyatramādyasya parasyānuṣṭubucyate
devatā dakṣiṇāmūrtiḥ sarvajñatvaṃ dvayoḥ phalam
18.87
svārṇaiḥ ṣaḍbhistathā ṣaḍbhirdvābhyāṃ dvābhyāṃ tribhistathā
dvābhyāmapi ṣaḍaṅgāni prathamasya svajātibhiḥ
18.88
ṛtvigvi(?)vasumātaṅgabhūtarāmanijākṣaraiḥ
astrāntaṃ jātiyuktāni dvitīye'ṅgāni kalpayet
18.89
aṅguṣṭhāditalāntaṃ tānyaṅgāni karayornyaset
vyāpakaṃ cāpi mūlena tato dehe'kṣarāṇyapi
18.90
yathā -
śirolalāṭabhrūmadhyadṛkchrotraghrāṇayugmayoḥ
mukhe gale ca bhujayorhṛdi nābhau ca guhyake
18.91
ūrvośca jaṅghayoḥ padbhyāmarṇāndvāviṃśatiṃ nyaset
śirolalāṭadṛkśrotranāsāgaṇḍadvaye mukhe
18.92
sandhyakṣakeṣu bhujayorgalahṛnnābhiṣu kramāt
kaṭyāṃ guhye corujānvornalakaṅṅgulisandhiṣu
18.93
dvātriṃśadakṣaranyāsaṃ kṛtvātha vyāpakaṃ punaḥ
kṛtvā tu tāraśaktibhyāṃ ṣaḍaṅgānyāpi vinyaset
18.94
dvitīyasya —
vedanyagrodhamūle munibhirabhivṛtaṃ gāḍhaparyaṅkabaddhaṃ
śuklākalpaṃ trinetraṃ bhasitasitaruciṃ vyāghracarmāmbarāḍhyam
vyākhyāmudrāṃ ca ṭaṅkaṃ hariṇamṛjubhuje jānurūruḍhe kusumbhaṃ
bibhrāṇaṃ jāṭajūṭāhitaśiśikalaṃ dakṣiṇāmūrtimīḍe
18.95
idaṃ dhyānaṃ dvitīyānuṣṭubhaḥ
anvāsīnaṃ munīndraiḥ kanakapaṭamadhobadbaparyaṅkabadbaṃ
vyākhyārthe bhūtigauraṃ caladamaranadīcandracañcatkapardam
tryakṣaṃ rudrākṣamālotpalakalitakaraṃ jānurūḍhaikabāhuṃ
kṛttiṃ citrāṃ vasānaṃ praṇamata satataṃ dakṣiṇāmūrtimīśam
18.96
tataḥ surasarinmukhyaḥ sarasvatyāstaṭe sthitaḥ
vratyāśano japellakṣamekaliṅge śivālaye
18.97
dakṣiṇāmūrtimāśritya bhasmoddhūlitavigrahaḥ
juhuyāt taddaśāṃśena kṣīrājyasnapitāṃstilān
18.98
bhittau paṭe vā citrasthaṃ yajed devaṃ śivāsane
ekāvaraṇamārgeṇa śiṣyaistu munibhirvṛtam
18.99
mukhyopacārairarghyādyairmanasā vāpyasaṃbhave
japet pratidinaṃ mantramaṣṭottarasahasrakam
18.100
aśrutānyapi śāstrāṇi vyākaroti karoti ca
japadhyānātiśayataḥ sarvajño jāyate sphuṭam
18.101
mṛtyuñjayaṃ śivamupāsya jayanti mṛtyuṃ sañjīvanaṃ manumupāsya jayanti kālam
mantreṇa dakṣiṇaśivaṃ yajatāṃ mukhābje sārasvataṃ vahati dhāma sarasvatīva
18.101.p1
iti śrīmadīśānaśivagurudevapaddhatau mantrasāre ekonatriṃśaḥ paṭalaḥ
Linked texts (3)
- Īśānaśivagurudevapaddhati — Īśānaśivagurudeva, Sanskrit
- Saradatilaka (ed. Arthur Avalon) — Sanskrit
- Prapañca — Sanskrit