Pramāṇa · Search · About · API

Mantrapada 29: atha catvāriṃśaḥ paṭalaḥ

Mantrapāda 29

Language
Sanskrit

Contents

atha catvāriṃśaḥ paṭalaḥ

29.1

dhyānānāṃ calacittatvānmantrāṇāṃ sādhanasya ca
vaiṣamyaṃ cādhikā(rī?rā)ṇāmauṣadhaiḥ sādhyamiṣyate

29.2

daṃśakāhestu sandehaṃ karañjatavaci bhakṣite
madhure tu phaṇī tikte rājilo ghorṇasaṅkaṭau

29.3

kākāṇḍā(ntā?ntaḥ) kṣipeddhiṅgu gharme śuṣkaṃ gulīkṛtam
mūtreṇa nasi nikṣipya phaṇidaṣṭaḥ sukhī bhavet

29.4

mātṛghātīrajo hiṅguścchundayuṃdare sthitaḥ
sādhāraścūrṇitaḥ śuṣko nasyāt phaṇiviṣāpahaḥ

29.5

śuṇṭhīrāmaṭhakāravellilaśunaiḥ svarṇaṃ vacā tumbinī
naktasragvakuḷāsthiśigruphalajaṃ kośātakībījayuk
kṣoṇīpūrvaśirīṣakasya ca śifā syāt sarpagandhā samaṃ
sarvaṃ piṣṭamajāmbhasā kṛtagulī nasyādināhīna jayet

29.6

ṣaḍaṅgīmūlapiṣṭasya nasyālepād viṣaṃ haret
tadāliptakaraḥ krīḍan sarperiha na bādhyate

29.7

godhṛtaṃ loṇamarice hiṅgu mātṛripoḥ karam
piṣṭaṃ śrotrākṣināsāsu siktaṃ phaṇiviṣāpaham

29.8

punarnavaṃ ca vārāhīṃ pītvā kṣīreṇa nirviṣaḥ
śaṅkhatālakacūrṇābhyāmadhoṅgānāṃ ca mārjanāt

29.9

cūrṇayitvā vacāhiṅgumaricāṃstu samoddhṛtān
kāravellirasairnasyaṃ daṣṭamutthāpayet kṣaṇāt

29.10

patrāṇi devadālyāstu sabījābījakauśikā (?)
sauvīrapiṣṭā pānādyaiḥ sadyaḥ phaṇiviṣāpahā

29.11

guñjāvakulabījāni maricaṃ ca nṛvāriṇā
piṣṭvā tannasyapānena naṣṭasaṃjño'pi jīvati

29.12

bhūnāgaṃ naratoyena piṣṭvā pītvā pralepayet
nasyāñjane tathā kṛtvā phaṇināṃ garalaṃ haret

29.13

jananīripuhastaṃ ca rāmaṭhaṃ ca narāmbhasā
pānanasyāñjanairhantyādapi vāsukijaṃ viṣam

29.14

bījaṃ tu vākulaṃ mūtre pānādyairviṣanāśanam
kośātakījātiphale naktamālakarañjayoḥ

29.15

bīje piṣṭvā tu tannasyaṃ sadyo nāgaviṣaṃ jayet
agāradhūmo dārvī ca meghanādo haridrayā

29.16

dadhyājyapeṣitaḥ pīto mukhyāhigaralāpahaḥ
triḥsaptakṛtvaḥ saṃbhāvyaḥ sūryakṣīreṇa nāgaram

29.17

bhakṣitaṃ garalaṃ hanti pānanasyāñjanena ca
hiṅgu trikaṭukaṃ sindhuṃ rasonaṃ cogragandhikām

29.18

snukśreṣṭhakanyāsnuhvarkaśvetārkājāpayassu ca
sambhāvya veṇupātrasthaṃ tena nasyaṃ tathāñjanam

29.19

maitrasthāne ca nihitaṃ daṣṭamutthāpayenmṛtam
katakasyārdrabījaistu saptakṛtvaḥ paṭaccaram

29.20

bhāvayitvāñjayennetre tailenātmodakena vā
nasyaṃ ca kuryāt sadyaḥ syāt phaṇināṃ viṣanāśanam

29.21

niśā kṛṣṇā nāgaraṃ ca maricaṃ gṛhadhūmakam
sindhuvārasya patrāṇi ślakṣṇaṃ piṣṭvā tuṣāmbhasā

29.22

ālepanād viṣaṃ hanti raktāsrāvaśca tiṣṭhati
haridrāgṛhadhūmaṃ ca meghanādaṃ ghṛtaṃ dadhi

29.23

pītaṃ phaṇiviṣaṃ hanyāt takreṇāpyahijaṃ viṣam
ahigandhā mukhe kṣiptā liptā sasaviṣaṃ jayet

29.24

iti phaṇicikitsā
plavasanetra ! ulkāmukha ! viṣadahana ! viṣabhojana ! vajrahasta ! hana huṃ
muṣṭibandhena viṣaṃ yaralava pakṣi huṃ phaṭ pho ṭhaṭha
yadaṅgaṃ maṇḍalīdaṣṭaṃ dhyātvā maṇḍalivigraham
svayaṃ varāhahastaṃ ca khādan jāpyād viṣaṃ haret

29.25

sānantaṃ daṇḍikhaṃ śaktiratnapakṣaidehā aravimaravimattavān ṭhaṭha (?)
japan khādaṃśca tāmbūlaṃ maṇḍalīnāṃ viṣaṃ haret
adhomukhaṃ daṃśakāhiṃ vaman dhūmaviṣaṃ smaran

29.26

daṣṭāṅgamardanācchophādvelasya tu vināśanam
tadviṣī śvetatolābhyāṃ mūrdhādyaṃ bhakṣitaṃ smaret

29.27

maṇḍaliviṣaṃ naśyati
mūtraviṣṭambhane'dhastaunnābherlepyā vṛṣasya viṭ
taṇḍulādbhiḥ samaṃ bhekavasālepādapi sravet

29.28

bṛhatkadalikāmūlaṃ viṇmūtrastambhane'mbhasā
nābheradhaḥ samālipya sarvaṃ sravati tatkṣaṇāt

29.29

maṇḍalikṣvelahañjanyaṃ pānaṃ ca lavaṇāmbhasām
strīstanye vākulaṃ bījaṃ nasi dattaṃ tu mohahṛt

29.30

śatāvaryakṣavārāhivegāmūlāni peṣayet
purāṇameṣītakreṇa tallepo ghoṇasāpahaḥ

29.31

saindhavaṃ nālikerājyaṃ liptaṃ maṇḍalijaṃ haret
guñjānīlyostathā mūlaṃ nasyādyairmaṇḍalīṃ jayet

29.32

cūrṇaṃ bhṛṅgī ca tāmbūlaṃ dadhi loṇaṃ ca peṣitam
yogadvayaṃ pṛthagliptaṃ viṣaṃ maṇḍalijaṃ haret

29.33

kṛṣṇājamodākārpāsatilāpūpā garāpahāḥ
mayūrapiñcha(maiḥścai)ṇatvakkolaviḍdhūpato haret

29.34

ajāmbhasā potriśakṛdālepo ghoṇasāpahaḥ
vajravalliṃ ca tanmūlaṃ gokṣīreṇa tu peṣayet

29.35

satailaṃ pāyayet tena maṇḍalīnāṃ viṣaṃ haret
kṣīreṇa snuhimūlaṃ ca jalenārkaśiphā tathā

29.36

yogadvayaṃ pṛthak pītaṃ maṇḍalīnāṃ viṣāpaham
mūlaṃ punarnavasyāpi girikarṇīdvayasya ca

29.37

śuktena nasyapānābhyāmañjanena ca taddharet
kaṭutrayaṃ dadhi kṣaudraṃ navanītaṃ ca saindhavam

29.38

pibenmaṇḍalijaṃ kṣvelavegaṃ raktaṃ ca nāśayet
triphalā ca trikaṭukaṃ saindhavaṃ madhumāhiṣe

29.39

takre piṣṭaṃ praliptaṃ cennaśyenmaṇḍalināṃ viṣam
snuggavyapayasoḥ prasthe kuṣṭhacandanakalkake

29.40

ghṛtaṃ pakvaṃ hared gavyaṃ seqānmaṇḍalijaṃ viṣam
phalatrayaniśāyaṣṭitrivṛtkalkaṃ ghṛtaṃ pacet

29.41

snukkṣīraśiṣṭagavyāḍhyaṃ brahmīrasacaturguṇam
tadālepanapānādyairmaṇḍalīnāṃ viṣāpaham

29.42

dvimukhāṅghriṃ hataṃ mṛtsāveṣṭitaṃ ciraśoṣitam
mṛdbhūtaṃ sāsthi saṃcūrṇya taccūrṇenāmbhasā saha

29.43

maṇḍalīnāṃ kṣatālepādviṣaṃ sadyo vināśayet
guñjāmūlaṃ kāñcikena maṇḍalīnāṃ viṣaṃ haret

29.44

nīlīmūlaṃ ghoṇasānāṃ viṣaghnaṃ pānalepataḥ
iti maṇḍalicikitsā
hīṃ huṃ phaṭ ṭhaṭha | hūṃ huṃ phaṭ ṭhaṭha | jhauṃ huṃ phaṭ ṭhaṭha
mantrāstrayo rājilānāṃ japena viṣanāśanāḥ

29.45

kāntārakāravellyāstu śiphāṃ dugdhena pāyayet
mūtreṇa śāribāyāśca pānādyai rājilāpahaḥ

29.46

varṣābhūścirmaṭavacāḥ kāñcikena pibed viṣam
hanyād rājimatāṃ nasyāt tailaṃ ca gṛhadhūmayuk

29.47

kaṇā kṣaudraṃ ca sindhūtthaṃ pītaṃ gomayavāriṇā
rājilānāṃ garaharaṃ guhyametadudāhṛtam

29.48

gośakṛdrasasindhūtthaṃ kaṇājyakṣaudrapānataḥ
rājilānāṃ viṣaṃ hanyācchetapuṅkhaśikhā tathā

29.50

satailadroṇapuṣpāmbunasyaṃ rājiviṣāpaham
satailatintiṇīpakkanasyaṃ rājiviṣaṃ haret

29.50-2

ṭaṅkaṇaṃ saindhavaṃ vyoṣaṃ naramūtreṇa peṣitam
pralipya rājilādīnāṃ kṣudrāṇāṃ ca viṣaṃ haret

29.51

nandyāvartaśiphāpānanasyaṃ rājiviṣāpaham
iti rājilacikitsā
agnikottamakanye dve piṣṭvā hastena tadrasaiḥ

29.52

sarvāṅgābhyañjanaṃ hanyād rājikāmaṇḍalīviṣam
madhūkajaṃ yat piṇyākaṃ taiguraṃ ca nṛmūtrayuk

29.53

ghrāṇasthaṃ rājilānāṃ ca maṇḍalīnāṃ viṣaṃ haret
piśācodumbaradalairgirikarṇīśiphā samam

29.54

gavyājyapiṣṭā nasyādyaiḥ phaṇirājiviṣaṃ haret
tvakcūrṇamarkamūlasya śītāmbhololitaṃ pibet

29.55

phaṇighoṇasayoścāpi viṣaṃ cāśvārijaṃ haret
ṭaṅkaṇaślakṣṇacūrṇaṃ tu svacchāmbhololitaṃ pibet

29.56

nasyaṃ ca lepanaṃ kuryāt sarvāhiviṣanāśanam
punarnavarase piṣṭvā rāmaṭhaṃ nasi yojitam

29.57

mārkavaṃ kākamācīṃ ca vahnikaṃ kaṭugandhinīm
piṣṭvā stanyena nasyen sakalāhiviṣāpaham

29.58

cūrṇaṃ ca navanītaṃ ca snuhīmūlaṃ ca rāmaṭham
rambhāmūlaṃ tathāgastyaṃ śiśumūtreṇa peṣitam

29.59

campakatvagrasairnasyaṃ sakalāhiviṣāpaham
unmattāmbhaḥ salavaṇaṃ nasyālepāñjanārpitam

29.60

tāmbūlīsalilaṃ vāpi samastāhiviṣaṃ haret
tumbinībakakūṣmāṇḍaśairīṣairjātijāni ca

29.61

bījānẏātmodakaiḥ piṣṭvā nasyādyaiḥ sarvasarpajit
samūlaṃ meghanādaṃ ca vegānīlīśiphāyutam

29.62

ghṛtena pītvā garala tridhaṃ ca vināśayet
ajāspṛśyā tathājyena pītā sarvaviṣāpahā

29.63

punarnavāmbhaḥ sahiṅgu nasyāt sarvaviṣāpaham
aṅkolapāṭhānirguṇḍīparṇaistulyaṃ rasonakam

29.64

tadvat katakavegāsthi punarnavaśiphāsamam
cūrṇitaṃ lāṅgalīmūlaṃ dhūpāvetau viṣāpahau

29.65

sandhyayoraparāhne vā dhūpayennānyadā kvacit
piṣṭaṃ punarnavāmūlaṃ kṛṣṇāmbhasi tat pivet

29.66

lepāñjane ca kurvīta sarvasarpaviṣāpaham
ṛkṣadantakṛtaṃ tārkṣyamūrtimāvāhya tajjapet

29.67

tad yo dhārayate tasya sarpabādhā na vidyate
iti sarpāhicikitsā
tāraśuktāmipuṃmantro vṛścikaśvelanāśanaḥ

29.68

tāmbūlīsaṭilaṃ hiṅgu kāṃsye hastena peṣayet
lepādaliviṣaṃ hanti lālākarṇamalaṃ tathā

29.69

saindhavaṃ hiṅgu ca śilā viśvā gomayavāriṇā
vṛścikaghnā ca śairīṣaṃ bījaṃ kṛṣṇā ca lepanāt

29.70

arkakṣīreṇa pālāśabījaṃ piṣṭaṃ pralepayet
karañjapatraṃ hastena piṣṭvā baddhaṃ ca taddharet

29.71

tāmbūlaṃ māricaṃ vārttaṃ karañjosthyaśvamārakam
ālepanaṃ ca pānaṃ ca hanyād vṛścikajaṃ viṣam

29.72

śirīṣapuṣpamañjiṣṭhācandanaṃ ca niśādvayam
kuṣṭhaṃ ca kumudaṃ dve dve lepenāliviṣāpahe

29.73

pārāvatapurīṣaṃ ca nāgaraṃ sindhutālake
bījapūrarase piṣṭaṃ praliptaṃ vṛścikārtijit

29.74

dhṛtasyāṣṭāṃśasindhūtthakoṣṇalepo'litodajit
barbarasyopanāhaṃ ca tatpatrāmardanaṃ tathā

29.75

puṣye punarnavāmūlaṃ vidhivat sūddhṛtaṃ pibet
vṛścikānāṃ viṣaṃ tasya śarīre nādhirohati

29.76

karañjaśairīṣabīje kuṅkumaṃ ca manaḥśilā
samā gulīkṛtāstoye vṛścikānāṃ viṣāpahāḥ

29.77

iti vṛścikacikitsā
kālakarṇadvayopeto vahnipatnyantako manuḥ
pūgatrayaṃ tu sacchidraṃ sasatāmbūlayojitam

29.78

vilikhya teṣu tajjāpād bhakṣaṇādākhujaṃ haret
ghe kṣetreṭapurī ca ekavilajagarudrajaṭapiṅgala phu hara viṣaṃ hara saṃhara phu
adhogranthyarkakusumaṃ dvātriṃśadabhimantritam

29.79

nigiredākhavaviṣe dantāspṛṣṭaṃ nave haret
kapitthapatramūlaṃ canyāghātasya śiphāṃ niśām

29.80

gomūtrapiṣṭāṃ tu pibet sarvākhuviṣanāśanam
āragvadhadalairdhūpaḥ sājyaṃ tatpatrabhakṣaṇam

29.81

kārpāsatoyaṃ tailena pītaṃ cākhuviṣaṃ haret
kāntā śirīṣakusumaiḥ kustumburu niśādvayam

29.82

samaṃ gomūtrapiṣṭaṃ tatpānādākhuviṣaṃ haret
tāpicchamūlapiṣṭaṃ vā cavyaṃ vā kāñjike pibet

29.83

kṛṣṇarambhāphalaṃ kṛṣṇā sasitaṃ payasātha vā
rambhāphalanivāsāntaḥ sasamaṃ kaṇamāśayet(1)

29.84

ete yogāstu catvāraḥ pṛthagākhuviṣāpahāḥ
naivamālāvāmaparṇasasapiṣṭaṃ tu vā pibet

29.85

mārjāramaladhūrdhūradhūpo ḍuṇḍubhacarmayuk
hantyākhugaralaṃ vācāt tridalāṃ gulasaṃyutām

29.86

tuṇḍīśiphākvāthajale pācitvā vaudanaṃ caret
madhvājyayuktāṃ mustāṃ vā lihedākhuviṣāpaham

29.87

kāñcikena tu punnāgabījaṃ prātaḥ pibet tataḥ
tailasiktāśviraṃ tiṣṭhed gharme tvākhuviṣī naraḥ

29.88

purātanāṃstu kukṣisyān vamedākhuśiśūnapi
peṣayitvārkadugdhena muṣṭikodravataṇḍulān

29.89

kṛtvāpūpaṃ tu tajjagdhvā vamenmūṣikajaṃ viṣam
śirīṣapatrakvāthāmbho yavāgūṃ sa punaḥ pibet

29.90

purāṇākhuviṣārtasya śiroruṅmalasañcayāt
chardī kuṣṭhādi śophāśca kukṣiśūlajvarādikam

29.91

yadi syāt tacchamāyāsāau kuryāduktavirecanam
tuṇḍīvahiśikhā vajrītoye vikṛtibhāvitam

29.92

kramukaṃ sahatāmbūlaṃ bhakṣayet tadvirecanam
sāġarairaṇḍabījaṃ yat tāmbūlaṃ ca viṣāpaham

29.93

kapitthāṅkolyoḥ patre śirīṣatvagbhirarkajaiḥ
puṣpaiḥ kathitatoyena viriktaṃ snāpayet tu tam

29.94

bindugnivāmakarṇābdhamājeśamamṛtasravam
kṣīre vāpsvauṣadhe nyastaṃ pītamākhuviṣāpaham

29.95

jhaṇṭhīśo bāhuyugalaraktāṇe phuranena tu
śarkarā daśādikśikṣā vṛṣavakranibandhanāḥ

29.96

vastre'higrastavadanaṃ likhitvākhumimaṃ manum
vilikhet parito nyasyed vṛṣānuccāṭayed gṛhāt

29.97

budhāśleṣe dhanurlagne kīlaṃ saptāṅgulāyatam
baimītakaṃ vā nikhaned vilomaṃ vṛṣanāśanam

29.98

khanecchatabhiṣarkṣe vā dhanuṣyāragvadhodbhavam
śuṣkaṃ ḍuṇḍubhapucchaṃ tu sarpiṣā jvālayet tadā

29.99

vajrīkarañjamadhukadvikośātakibījayuk
nirguṇḍimūlaṃ ca niśe pañcajāmūtrapeṣite

29.100

sauvīrapiṣṭā gulikā nyastā gehe vṛṣān haret
pītā sarvākhuviṣahṛcchāyāśuṣkā gulī bhavet

29.101

śvetārkapāṭalīmūladevadāruniśādvayaiḥ
kalkībhūtaiḥ sagomūtraiḥ sarpiḥ siddhaṃ vṛṣārtihṛt

29.102

raktārkaṃ laśunaṃ caiva baddhamākhuviṣāpaham
ityākhuviṣacikitsā
lūtikāḥ kṛ(ti?mi)bhedāḥ syuścatasraḥ khe caranti tāḥ

29.103

aṣṭau bhūmau carantyāsāmasādhyāḥ khe caranti yāḥ
ekā darśanato hanti spṛṣṭānyā chāyayā parā

29.104

itarā caiva gandhena tasmād vyomni śayīta na
bhojanaṃ ca na kurvīta niśāsu vyomnyanāvṛte

29.105

khaṃ sāgnibindu hṛllekhāviyadabhracardhibindu‌mat
viparti karṇikāntaṃ ca śuklaṃ varmāstrake manuḥ

29.106

ruṣakṣapakṣviṣādityo vahniṣu namo'stu te rudrāya̍ rudrāgriṣu doṣakṣayāya phaṭ
mantrāstrayo'pi lūtaghnā japādyaistu pṛthak pṛthak
durgāsūryendudevatyāḥ sahasrābhyāsasādhitāḥ

29.107

mahākharjūrakusumaṃ maricaṃ tulasīyutam
sauvīrapiṣṭaṃ lepādyaiḥ sarvalūtagaraṃ haret

29.108

candanośīrategarapāṭalīkuṣṭhapadmakaiḥ
hrīberaśailenirguṇḍīśārivābhistu kāñcike

29.109

piṣṭvā pralepanādyaiḥ sarvalūtāviṣaṃ haret
vacādoṣālśunakānyarthamardhaṃ ca rāmaṭham

29.110

viśvā tadardhaṃ mūtreṇa lepādyairlūtanāśanam
vandhyākarkoṭakīmūlaṃ lūtaghnaṃ taṇḍulodake

29.111

vegāmūlaṃ tathāmbhobhiḥ sāṅgatāmbūlavāri ca
lūtāvraṇe niṣṭhīvitamiti yāvat
jyotiṣmatyāśca bījāni maricaṃ badarītvacā

29.112

kṣīre piṣṭvā pralepādyaiḥ sarvalūtāviṣaṃ haret
agastīpatratulasīrasalepaśca lūtajit

29.113

kadambanīlītulasīlāṅgalyālepanaṃ tathā
ciñcāvandākagokṣīrapānaṃ lūtādināśanam

29.114

tatkalkapakvatailaṃ ca lūtikāvraṇanāśanam
aṅkolaguñjānirguṇḍīpatraṃ viśvā niśādvayam

29.115

kathitaṃ sakarāñjāsthijalaṃ sekena lūtajit
iti lūtacikitsā
dara vara kari cchinda khaḍgena chedaya śūlena bhinda cakreṇa dāraya huṃ phaṭ ṭhaṭha
gardabhādiviṣāṇāṃ tu manureṣa vināśakṛt

29.116

mustośīrābjamāṃsībhiḥ śreṣṭhāpadmakacandanaiḥ
ajādugdhena pānādyaṃ gardabhādiviṣāpaham

29.117

ādiśabdena. mārjāravānaramakaragrāhanakulāśvādayo vivakṣitāḥ
vacālodhrāśvagandhāḥ snukkṣīre hayaviṣāpahāḥ
indravallīṃ niśāṃ puṅkhāṃ (?) jīrṇaṃ parṇaṃ ca pānasam

29.118

droṇasvarasatailābhyāṃ kiñciccūrṇayutaṃ pivet
gardabhaśvaviṣaghnaṃ syāt pānanasyavilepanaiḥ

29.119

kapitthabilvakārkāṇāṃ bījāni maricaṃ niśe
piṣṭvā pānādikaṃ sadyo gṛhagauliviṣaṃ haret

29.120

karañjaśigrukāpitthabījaṃ gaulīviṣe hitam
niśājyaśāribālepo jalūkānāṃ viṣāpahaḥ

29.121

vyoṣaiḥ śirīṣapañcāṅgaṃ hanyācchatapadīviṣam
dīptatailaṃ śatapadīdaṃśasyopari pātayet

29.122

śirīṣabījasnukkṣīre maṇḍūkaviṣanāśane
svaraso hiṅgusaṃyuktastarkārībhṛṅgarājayoḥ

29.123

pānālepananasyaistu mārjāraviṣanāśanaḥ
niśābhṛṅgāśvagandhānāṃ lepādotorviṣaṃ haret

29.124

pītaṃ śirīṣapañcāṅgaṃ liptaṃ vānaradaṃśajit
tṛtīyakandaṃ vegāyā nīlikā taṇḍulīyakam

29.125

kṣīreṇa piṣṭvā lepādyairnaradaṣṭaviṣaṃ haret
lodhraṃ lavaṇahiṅgubhyāṃ sarṣapaiḥ śuktapeṣitam

29.126

ālepayet piveccāpi matsyadaṃśaviṣāpaham
śamīnyagrodhanimbānāṃ kalkakvāthaṃ pivedapi

29.127

tatpiṣṭalepānmartyānāṃ nakhadantaviṣaṃ haret
gṛhadhūmatrikaṭukasaindhavaiḥ śuktapeṣitaiḥ

29.128

lepapānādinā hanyād godhādaṃśakṛtaṃ viṣam
saloṇataptatailaṃ tu secayenmakṣikāviṣe

29.129

kapitthasya kapālena pralepo makṣikāpahaḥ
vegānīlikayoḥ patraiḥ samūlaṃ taṇḍulīya kam

29.130

piṣṭvā pralepanaṃ kuryāccatuṣpādikṣināśanam
gṛhadhūmaṃ samaricaṃ vacāṃ rātriṃ ca kāñjike

29.131

piṣṭvā pralepapānādyaiḥ sarvakīṭaviṣāpaham
śigrukākādanīmūlaṃ samūlaṃ taṇḍulīyakam

29.132

piṣṭvā kṣīreṇa lepādyaiḥ kīṭānāṃ viṣanāśanam
kaṭutumbiniśādevadāḷībījāni lāṅgalīm

29.133

piṣṭvā śuktena tallepāt sarvakīṭaviṣaṃ haret
śvetāparājitāmūlaṃ patrapuṣpaṃ ca nāgaram

29.134

vyoṣaṃ ca kāñjike piṣṭaṃ syāt kṣudraviṣanāśanam
hṛdayānte bhagavate viṣṇave sarvavīpsitam

29.135

vaseti ca sa varmātre ṭhayugmaṃ sarvakīṭajit
mātṛkāpadmamadhyasthamantyamaubinduvahviyuk

29.136

alarkāṭibhaṭeśakṣarāja me śaraṇādhipa alarkadaṣṭametanme nirviṣaṃ kuru mā
cirāya ṭhaṭha
daṣṭaṃ śvānaṃ svamātmānaṃ siṃhaṃ madhye ca sāgaram
kṣubdhaṃ dhyātvā dvayorbhītyā dhāvantaṃ daṣṭakukkuram

29.137

niścitya mantraṃ tu japet kukkurāṇāṃ viṣāpaham
yaṣṭikustumburuvyoṣasvaguptābījakuṣṭhayuk

29.138

priyaṅgavaścaikabhāgāḥ karṇikāraṃ dvibhāgikam
payogulānvitaṃ pītamalarkagaralāpaham

29.139

kośātakīkuṭacayorbījānyarkaśiphārasaḥ
jātyāḥ kṣīrānvitaṃ pītaṃ sadyaḥ śvaviṣanāśanam

29.140

yaṣṭivyoṣagulakṣīraṃ pītaṃ ca viṣanāśanam
kustumburu svayaṃguptātha rātriḥ kaṭumāgadhī

29.141

karṇikārāsanagulaṃ kṣīre daṣṭaḥ śunā pibet
śukte karañjasarvāṅgakvāthe snātvātape sthitaḥ

29.142

mattaśvadaṣṭo matto'pi sadyo nirviṣatāmiyāt
aṅkolonmattabījāni nāgaraṃ māgadhīsamam

29.143

kṛṣṇarambhāphalonmiśramalarkaviṣanāśanam
rambhāyāḥ kāravallayāśca nīlyā mūlaṃ ca tatsamam

29.144

ajākṣīreṇa pānādyaiḥ sṛgālaviṣanāśanam
apāmārgasya patrāṇi tilānyapi ca peṣayet

29.145

kāñjikena pralepādyairjambukasya viṣaṃ haret
bhṛṅgarājaṃ ca nīlīṃ ca nirguṇḍīmaśvagandhikām

29.146

ajākṣīreṇa lepādyairhanyānnakulajaṃ viṣam
nīlīmūlaṃ kṣīrapiṣṭaṃ pānādyairnakulaṃ haret

29.147

savyoṣakiṃśukaśiphā tailakṣīravilohitā
pipīlikāviṣaṃ hanyāt pānālepanayojitā

29.148

niśāvyoṣe śuktapiṣṭe pipīlikaviṣāpahe
punarnavavacāhiṅgumaricāḥ śuktapeṣitāḥ

29.149

pānālepādibhirhanyurviṣaṃ bhramaradaṃśajam
śigrumūlaṃ haridre dve samūlaṃ taṇḍulīya kam

29.150

piṣṭvā pralepayet sadyo vañjulāviṣanāśanam
ṣaḍbindoḥ payasā nasyaṃ kṣaudrājyaṃ vā samaṃ pibet

29.151

hṛdantānte bhagavate jaṣudāśapavendraṣū bhāṣaparvataśikhararūpāya saṃhara
mocaya cālaya nirviṣaṃ viṣamamṛtamahārasasadṛśamimaṃ bhakṣāpayāmi ṭhaṭha | amalapakṣi kṣipa hara ṭhaṭha
tārkṣyātmānena manunā sthāvarāṇāṃ viṣaṃ haret
vismayāya svayaṃ vādyādanyaṃ vāpyāṃśayet tu tat

29.152

sthāvare tu viṣe bhukte vāntaṃ śītāmbusecitam
madhvājyamasamaṃ pītvā kuryāt samyag virecanam

29.153

niśādvayaṃ ca sindhūtthaṃ sājyakṣaudraṃ tu vā pibet
sitākṣaudrayutaṃ tāmracūrṇaṃ svarṇaṃ tu(vā) lihet

29.154

kāraskaraviṣaṃ hanti jambūpallavajo rasaḥ
rambhāpuṣparasaṃ tadvat kapitthacchadanāmbu ca

29.155

phaṇītakasya śuṇṭhyambupānācchinnāraso'pi ca
snuhisnukcūtapuṣpāṇi śṛṅgikhelaharāṇi ca

29.156

cūrṇasya tailakabalamaṅgārasya niśārasaḥ
kadalīpuṣpakāsamrau strīdattauṣadhināśanau

29.157

bhallātaṃ brahmavṛkṣāmbu gavyaṃ ca dadhisambhavam
daśadhautaṃ viliptaṃ tad viṣaṃ praśamayed vraṇam

29.158

ajjaṭā caṇakaṃ hanyādārdrakaṃ lāṅgalīviṣam
nīlī lodhrasamā piṣṭā pānādyaiḥ sthāvarāṇi tu

29.159

hanyād viṣāṇi sarvāṇi khāryā gopayasātha vā
śirīṣakusumaṃ hanti kodravotthamupadravam

29.160

palāśakūṣmāṇḍaraso madakodravanāśanaḥ
rambhāphalasya maricaṃ pānasasya ca nāgaram

29.161

nālikerasya cūtāmlaṃ varabhṛṅgasya kuṇḍalī
nālīkerāmbujambīraśuktānyatamayojite

29.162

karpūre tadviṣaharo bhṛṅgarājarasaḥ smṛtaḥ
saśuktaśālimūlasyāpyuśīraṃ viṣanāśanam

29.163

nīlikā cāśvagandhā ca pānanasyādiyojitā
niḥśeṣaṃ sthāvaraviṣaṃ saṃharedamṛtaṃ yathā

29.164

samājyakṣaudraviṣajaṃ cakramardastu bhakṣitaḥ
snuhisnubvornārkulīkā nīlāgamaviṣāpahā

29.165

elācandanakuṣṭhagairikakaṇāsauvarcalālodhrakaṃ
māṃsīyaṣṭinatoccaṭā samadhṛtā sañcūrṇya madhvoplutam
līḍhaṃ dūṣiviṣaṃ nihanti purato bimbaṃ kṛśānoḥ puraṃ
jvālāmāli vibhāvayan manujapānnaśyed viṣaṃ sthāvaram

29.166

tāraṃ netraśaśāṅkakhaṇḍahutabhugyuktastu saṃvartakaḥ
śaktirvarma ca phaṭ ca vahnidayitā hanyād viṣaṃ sthāvaram
dūrvācchinnakaṇāpaṭolatagaraiścitrābjacavyāvacāḥ
pānādyaiḥ savilaṅgamastululitā hanyurviṣaṃ kṛtrimam

29.167

bilvālarketamālamūlasahitaṃ hiṅguśca śṛṅgīviṣaṃ
tatkośātakijaṃ ghanaṃ hayaripuṃ pathyā jale nāśayet
bhūpotaṃ ca niśārkajaṃ nṛpaniśātoyaṃ ca cūrṇe hitaṃ
kārpāsaṃ jalaje tu citrakaviṣaṃ padmaṃ tathonmattake

29.168

yadvā viṣāpanayanāya tathāturāṇāṃ rogakṣayārthamathaveṣṭarasāyanārtham
yatrauṣadhagrahaṇamiṣṭamupetya tasya pūrvedyurastasamaye vidadhātu rakṣām

29.169

śuklāmbaradharaḥ kṣālitāṅghripāṇistvathācamet
uttarāśāmukhaścauṣadhīmūlamupalipya tu

29.170

gaṇeśaṃ kṣetrapaṃ ceṣṭvā yavādīn vikiredatha
raktasūtreṇa mūlaṃ tu saṃveṣṭyātha kṛtāñjaliḥ

29.171

dhanvantariṃ tu praṇamet suprabhāṃ brahmanirmitām
śuklāṃ surūpāṃ cārvaṅgīṃ muktādyairapyalaṅkṛtām

29.172

mukhyairābharaṇaistāranāmnā natvā tu tāṃ yajet
oṃ namaḥ sarvoṣadhībhyaḥ| ūrjāvanto bhaviṣyatha| tadvīryaiḥ kṛtsnīkurudhvam| paca hana daha māraya tubhyaṃ namaḥ
ityamuṃ daśavāraṃ tu japtvā cauṣadhiṃ punaḥ

29.173

namaskṛtya prabhāte tu tanmantreṇa praṇamya tu
gṛhṇīyādauṣadhaṃ vīryavat syāduktaphalaṃ punaḥ

29.174

anyathā cauṣadhīvīryaṃ gṛhṇātyeva hi suprabhā
itthaṃ vicārya vidhṛtānyativistṛtāni
tantrāṇi pūrvagurubhirvihitāni samyak
śvelopaśāntisukṛtārthatayā samāsāt
sandarśitaṃ sakalalokahitaṃ vidhānam

29.174.p1

iti śrīmadīśānaśivagurudevapaddhatau siddhāntasāre
nānāvidhaviṣacikitsāpaṭalaścatvāriṃśaḥ

Linked texts (1)