Mantrapada 29: atha catvāriṃśaḥ paṭalaḥ
Mantrapāda 29
- Language
- Sanskrit
Contents
- 29.174 — 1 part
atha catvāriṃśaḥ paṭalaḥ
29.1
dhyānānāṃ calacittatvānmantrāṇāṃ sādhanasya ca
vaiṣamyaṃ cādhikā(rī?rā)ṇāmauṣadhaiḥ sādhyamiṣyate
29.2
daṃśakāhestu sandehaṃ karañjatavaci bhakṣite
madhure tu phaṇī tikte rājilo ghorṇasaṅkaṭau
29.3
kākāṇḍā(ntā?ntaḥ) kṣipeddhiṅgu gharme śuṣkaṃ gulīkṛtam
mūtreṇa nasi nikṣipya phaṇidaṣṭaḥ sukhī bhavet
29.4
mātṛghātīrajo hiṅguścchundayuṃdare sthitaḥ
sādhāraścūrṇitaḥ śuṣko nasyāt phaṇiviṣāpahaḥ
29.5
śuṇṭhīrāmaṭhakāravellilaśunaiḥ svarṇaṃ vacā tumbinī
naktasragvakuḷāsthiśigruphalajaṃ kośātakībījayuk
kṣoṇīpūrvaśirīṣakasya ca śifā syāt sarpagandhā samaṃ
sarvaṃ piṣṭamajāmbhasā kṛtagulī nasyādināhīna jayet
29.6
ṣaḍaṅgīmūlapiṣṭasya nasyālepād viṣaṃ haret
tadāliptakaraḥ krīḍan sarperiha na bādhyate
29.7
godhṛtaṃ loṇamarice hiṅgu mātṛripoḥ karam
piṣṭaṃ śrotrākṣināsāsu siktaṃ phaṇiviṣāpaham
29.8
punarnavaṃ ca vārāhīṃ pītvā kṣīreṇa nirviṣaḥ
śaṅkhatālakacūrṇābhyāmadhoṅgānāṃ ca mārjanāt
29.9
cūrṇayitvā vacāhiṅgumaricāṃstu samoddhṛtān
kāravellirasairnasyaṃ daṣṭamutthāpayet kṣaṇāt
29.10
patrāṇi devadālyāstu sabījābījakauśikā (?)
sauvīrapiṣṭā pānādyaiḥ sadyaḥ phaṇiviṣāpahā
29.11
guñjāvakulabījāni maricaṃ ca nṛvāriṇā
piṣṭvā tannasyapānena naṣṭasaṃjño'pi jīvati
29.12
bhūnāgaṃ naratoyena piṣṭvā pītvā pralepayet
nasyāñjane tathā kṛtvā phaṇināṃ garalaṃ haret
29.13
jananīripuhastaṃ ca rāmaṭhaṃ ca narāmbhasā
pānanasyāñjanairhantyādapi vāsukijaṃ viṣam
29.14
bījaṃ tu vākulaṃ mūtre pānādyairviṣanāśanam
kośātakījātiphale naktamālakarañjayoḥ
29.15
bīje piṣṭvā tu tannasyaṃ sadyo nāgaviṣaṃ jayet
agāradhūmo dārvī ca meghanādo haridrayā
29.16
dadhyājyapeṣitaḥ pīto mukhyāhigaralāpahaḥ
triḥsaptakṛtvaḥ saṃbhāvyaḥ sūryakṣīreṇa nāgaram
29.17
bhakṣitaṃ garalaṃ hanti pānanasyāñjanena ca
hiṅgu trikaṭukaṃ sindhuṃ rasonaṃ cogragandhikām
29.18
snukśreṣṭhakanyāsnuhvarkaśvetārkājāpayassu ca
sambhāvya veṇupātrasthaṃ tena nasyaṃ tathāñjanam
29.19
maitrasthāne ca nihitaṃ daṣṭamutthāpayenmṛtam
katakasyārdrabījaistu saptakṛtvaḥ paṭaccaram
29.20
bhāvayitvāñjayennetre tailenātmodakena vā
nasyaṃ ca kuryāt sadyaḥ syāt phaṇināṃ viṣanāśanam
29.21
niśā kṛṣṇā nāgaraṃ ca maricaṃ gṛhadhūmakam
sindhuvārasya patrāṇi ślakṣṇaṃ piṣṭvā tuṣāmbhasā
29.22
ālepanād viṣaṃ hanti raktāsrāvaśca tiṣṭhati
haridrāgṛhadhūmaṃ ca meghanādaṃ ghṛtaṃ dadhi
29.23
pītaṃ phaṇiviṣaṃ hanyāt takreṇāpyahijaṃ viṣam
ahigandhā mukhe kṣiptā liptā sasaviṣaṃ jayet
29.24
iti phaṇicikitsā
plavasanetra ! ulkāmukha ! viṣadahana ! viṣabhojana ! vajrahasta ! hana huṃ
muṣṭibandhena viṣaṃ yaralava pakṣi huṃ phaṭ pho ṭhaṭha
yadaṅgaṃ maṇḍalīdaṣṭaṃ dhyātvā maṇḍalivigraham
svayaṃ varāhahastaṃ ca khādan jāpyād viṣaṃ haret
29.25
sānantaṃ daṇḍikhaṃ śaktiratnapakṣaidehā aravimaravimattavān ṭhaṭha (?)
japan khādaṃśca tāmbūlaṃ maṇḍalīnāṃ viṣaṃ haret
adhomukhaṃ daṃśakāhiṃ vaman dhūmaviṣaṃ smaran
29.26
daṣṭāṅgamardanācchophādvelasya tu vināśanam
tadviṣī śvetatolābhyāṃ mūrdhādyaṃ bhakṣitaṃ smaret
29.27
maṇḍaliviṣaṃ naśyati
mūtraviṣṭambhane'dhastaunnābherlepyā vṛṣasya viṭ
taṇḍulādbhiḥ samaṃ bhekavasālepādapi sravet
29.28
bṛhatkadalikāmūlaṃ viṇmūtrastambhane'mbhasā
nābheradhaḥ samālipya sarvaṃ sravati tatkṣaṇāt
29.29
maṇḍalikṣvelahañjanyaṃ pānaṃ ca lavaṇāmbhasām
strīstanye vākulaṃ bījaṃ nasi dattaṃ tu mohahṛt
29.30
śatāvaryakṣavārāhivegāmūlāni peṣayet
purāṇameṣītakreṇa tallepo ghoṇasāpahaḥ
29.31
saindhavaṃ nālikerājyaṃ liptaṃ maṇḍalijaṃ haret
guñjānīlyostathā mūlaṃ nasyādyairmaṇḍalīṃ jayet
29.32
cūrṇaṃ bhṛṅgī ca tāmbūlaṃ dadhi loṇaṃ ca peṣitam
yogadvayaṃ pṛthagliptaṃ viṣaṃ maṇḍalijaṃ haret
29.33
kṛṣṇājamodākārpāsatilāpūpā garāpahāḥ
mayūrapiñcha(maiḥścai)ṇatvakkolaviḍdhūpato haret
29.34
ajāmbhasā potriśakṛdālepo ghoṇasāpahaḥ
vajravalliṃ ca tanmūlaṃ gokṣīreṇa tu peṣayet
29.35
satailaṃ pāyayet tena maṇḍalīnāṃ viṣaṃ haret
kṣīreṇa snuhimūlaṃ ca jalenārkaśiphā tathā
29.36
yogadvayaṃ pṛthak pītaṃ maṇḍalīnāṃ viṣāpaham
mūlaṃ punarnavasyāpi girikarṇīdvayasya ca
29.37
śuktena nasyapānābhyāmañjanena ca taddharet
kaṭutrayaṃ dadhi kṣaudraṃ navanītaṃ ca saindhavam
29.38
pibenmaṇḍalijaṃ kṣvelavegaṃ raktaṃ ca nāśayet
triphalā ca trikaṭukaṃ saindhavaṃ madhumāhiṣe
29.39
takre piṣṭaṃ praliptaṃ cennaśyenmaṇḍalināṃ viṣam
snuggavyapayasoḥ prasthe kuṣṭhacandanakalkake
29.40
ghṛtaṃ pakvaṃ hared gavyaṃ seqānmaṇḍalijaṃ viṣam
phalatrayaniśāyaṣṭitrivṛtkalkaṃ ghṛtaṃ pacet
29.41
snukkṣīraśiṣṭagavyāḍhyaṃ brahmīrasacaturguṇam
tadālepanapānādyairmaṇḍalīnāṃ viṣāpaham
29.42
dvimukhāṅghriṃ hataṃ mṛtsāveṣṭitaṃ ciraśoṣitam
mṛdbhūtaṃ sāsthi saṃcūrṇya taccūrṇenāmbhasā saha
29.43
maṇḍalīnāṃ kṣatālepādviṣaṃ sadyo vināśayet
guñjāmūlaṃ kāñcikena maṇḍalīnāṃ viṣaṃ haret
29.44
nīlīmūlaṃ ghoṇasānāṃ viṣaghnaṃ pānalepataḥ
iti maṇḍalicikitsā
hīṃ huṃ phaṭ ṭhaṭha | hūṃ huṃ phaṭ ṭhaṭha | jhauṃ huṃ phaṭ ṭhaṭha
mantrāstrayo rājilānāṃ japena viṣanāśanāḥ
29.45
kāntārakāravellyāstu śiphāṃ dugdhena pāyayet
mūtreṇa śāribāyāśca pānādyai rājilāpahaḥ
29.46
varṣābhūścirmaṭavacāḥ kāñcikena pibed viṣam
hanyād rājimatāṃ nasyāt tailaṃ ca gṛhadhūmayuk
29.47
kaṇā kṣaudraṃ ca sindhūtthaṃ pītaṃ gomayavāriṇā
rājilānāṃ garaharaṃ guhyametadudāhṛtam
29.48
gośakṛdrasasindhūtthaṃ kaṇājyakṣaudrapānataḥ
rājilānāṃ viṣaṃ hanyācchetapuṅkhaśikhā tathā
29.50
satailadroṇapuṣpāmbunasyaṃ rājiviṣāpaham
satailatintiṇīpakkanasyaṃ rājiviṣaṃ haret
29.50-2
ṭaṅkaṇaṃ saindhavaṃ vyoṣaṃ naramūtreṇa peṣitam
pralipya rājilādīnāṃ kṣudrāṇāṃ ca viṣaṃ haret
29.51
nandyāvartaśiphāpānanasyaṃ rājiviṣāpaham
iti rājilacikitsā
agnikottamakanye dve piṣṭvā hastena tadrasaiḥ
29.52
sarvāṅgābhyañjanaṃ hanyād rājikāmaṇḍalīviṣam
madhūkajaṃ yat piṇyākaṃ taiguraṃ ca nṛmūtrayuk
29.53
ghrāṇasthaṃ rājilānāṃ ca maṇḍalīnāṃ viṣaṃ haret
piśācodumbaradalairgirikarṇīśiphā samam
29.54
gavyājyapiṣṭā nasyādyaiḥ phaṇirājiviṣaṃ haret
tvakcūrṇamarkamūlasya śītāmbhololitaṃ pibet
29.55
phaṇighoṇasayoścāpi viṣaṃ cāśvārijaṃ haret
ṭaṅkaṇaślakṣṇacūrṇaṃ tu svacchāmbhololitaṃ pibet
29.56
nasyaṃ ca lepanaṃ kuryāt sarvāhiviṣanāśanam
punarnavarase piṣṭvā rāmaṭhaṃ nasi yojitam
29.57
mārkavaṃ kākamācīṃ ca vahnikaṃ kaṭugandhinīm
piṣṭvā stanyena nasyen sakalāhiviṣāpaham
29.58
cūrṇaṃ ca navanītaṃ ca snuhīmūlaṃ ca rāmaṭham
rambhāmūlaṃ tathāgastyaṃ śiśumūtreṇa peṣitam
29.59
campakatvagrasairnasyaṃ sakalāhiviṣāpaham
unmattāmbhaḥ salavaṇaṃ nasyālepāñjanārpitam
29.60
tāmbūlīsalilaṃ vāpi samastāhiviṣaṃ haret
tumbinībakakūṣmāṇḍaśairīṣairjātijāni ca
29.61
bījānẏātmodakaiḥ piṣṭvā nasyādyaiḥ sarvasarpajit
samūlaṃ meghanādaṃ ca vegānīlīśiphāyutam
29.62
ghṛtena pītvā garala tridhaṃ ca vināśayet
ajāspṛśyā tathājyena pītā sarvaviṣāpahā
29.63
punarnavāmbhaḥ sahiṅgu nasyāt sarvaviṣāpaham
aṅkolapāṭhānirguṇḍīparṇaistulyaṃ rasonakam
29.64
tadvat katakavegāsthi punarnavaśiphāsamam
cūrṇitaṃ lāṅgalīmūlaṃ dhūpāvetau viṣāpahau
29.65
sandhyayoraparāhne vā dhūpayennānyadā kvacit
piṣṭaṃ punarnavāmūlaṃ kṛṣṇāmbhasi tat pivet
29.66
lepāñjane ca kurvīta sarvasarpaviṣāpaham
ṛkṣadantakṛtaṃ tārkṣyamūrtimāvāhya tajjapet
29.67
tad yo dhārayate tasya sarpabādhā na vidyate
iti sarpāhicikitsā
tāraśuktāmipuṃmantro vṛścikaśvelanāśanaḥ
29.68
tāmbūlīsaṭilaṃ hiṅgu kāṃsye hastena peṣayet
lepādaliviṣaṃ hanti lālākarṇamalaṃ tathā
29.69
saindhavaṃ hiṅgu ca śilā viśvā gomayavāriṇā
vṛścikaghnā ca śairīṣaṃ bījaṃ kṛṣṇā ca lepanāt
29.70
arkakṣīreṇa pālāśabījaṃ piṣṭaṃ pralepayet
karañjapatraṃ hastena piṣṭvā baddhaṃ ca taddharet
29.71
tāmbūlaṃ māricaṃ vārttaṃ karañjosthyaśvamārakam
ālepanaṃ ca pānaṃ ca hanyād vṛścikajaṃ viṣam
29.72
śirīṣapuṣpamañjiṣṭhācandanaṃ ca niśādvayam
kuṣṭhaṃ ca kumudaṃ dve dve lepenāliviṣāpahe
29.73
pārāvatapurīṣaṃ ca nāgaraṃ sindhutālake
bījapūrarase piṣṭaṃ praliptaṃ vṛścikārtijit
29.74
dhṛtasyāṣṭāṃśasindhūtthakoṣṇalepo'litodajit
barbarasyopanāhaṃ ca tatpatrāmardanaṃ tathā
29.75
puṣye punarnavāmūlaṃ vidhivat sūddhṛtaṃ pibet
vṛścikānāṃ viṣaṃ tasya śarīre nādhirohati
29.76
karañjaśairīṣabīje kuṅkumaṃ ca manaḥśilā
samā gulīkṛtāstoye vṛścikānāṃ viṣāpahāḥ
29.77
iti vṛścikacikitsā
kālakarṇadvayopeto vahnipatnyantako manuḥ
pūgatrayaṃ tu sacchidraṃ sasatāmbūlayojitam
29.78
vilikhya teṣu tajjāpād bhakṣaṇādākhujaṃ haret
ghe kṣetreṭapurī ca ekavilajagarudrajaṭapiṅgala phu hara viṣaṃ hara saṃhara phu
adhogranthyarkakusumaṃ dvātriṃśadabhimantritam
29.79
nigiredākhavaviṣe dantāspṛṣṭaṃ nave haret
kapitthapatramūlaṃ canyāghātasya śiphāṃ niśām
29.80
gomūtrapiṣṭāṃ tu pibet sarvākhuviṣanāśanam
āragvadhadalairdhūpaḥ sājyaṃ tatpatrabhakṣaṇam
29.81
kārpāsatoyaṃ tailena pītaṃ cākhuviṣaṃ haret
kāntā śirīṣakusumaiḥ kustumburu niśādvayam
29.82
samaṃ gomūtrapiṣṭaṃ tatpānādākhuviṣaṃ haret
tāpicchamūlapiṣṭaṃ vā cavyaṃ vā kāñjike pibet
29.83
kṛṣṇarambhāphalaṃ kṛṣṇā sasitaṃ payasātha vā
rambhāphalanivāsāntaḥ sasamaṃ kaṇamāśayet(1)
29.84
ete yogāstu catvāraḥ pṛthagākhuviṣāpahāḥ
naivamālāvāmaparṇasasapiṣṭaṃ tu vā pibet
29.85
mārjāramaladhūrdhūradhūpo ḍuṇḍubhacarmayuk
hantyākhugaralaṃ vācāt tridalāṃ gulasaṃyutām
29.86
tuṇḍīśiphākvāthajale pācitvā vaudanaṃ caret
madhvājyayuktāṃ mustāṃ vā lihedākhuviṣāpaham
29.87
kāñcikena tu punnāgabījaṃ prātaḥ pibet tataḥ
tailasiktāśviraṃ tiṣṭhed gharme tvākhuviṣī naraḥ
29.88
purātanāṃstu kukṣisyān vamedākhuśiśūnapi
peṣayitvārkadugdhena muṣṭikodravataṇḍulān
29.89
kṛtvāpūpaṃ tu tajjagdhvā vamenmūṣikajaṃ viṣam
śirīṣapatrakvāthāmbho yavāgūṃ sa punaḥ pibet
29.90
purāṇākhuviṣārtasya śiroruṅmalasañcayāt
chardī kuṣṭhādi śophāśca kukṣiśūlajvarādikam
29.91
yadi syāt tacchamāyāsāau kuryāduktavirecanam
tuṇḍīvahiśikhā vajrītoye vikṛtibhāvitam
29.92
kramukaṃ sahatāmbūlaṃ bhakṣayet tadvirecanam
sāġarairaṇḍabījaṃ yat tāmbūlaṃ ca viṣāpaham
29.93
kapitthāṅkolyoḥ patre śirīṣatvagbhirarkajaiḥ
puṣpaiḥ kathitatoyena viriktaṃ snāpayet tu tam
29.94
bindugnivāmakarṇābdhamājeśamamṛtasravam
kṣīre vāpsvauṣadhe nyastaṃ pītamākhuviṣāpaham
29.95
jhaṇṭhīśo bāhuyugalaraktāṇe phuranena tu
śarkarā daśādikśikṣā vṛṣavakranibandhanāḥ
29.96
vastre'higrastavadanaṃ likhitvākhumimaṃ manum
vilikhet parito nyasyed vṛṣānuccāṭayed gṛhāt
29.97
budhāśleṣe dhanurlagne kīlaṃ saptāṅgulāyatam
baimītakaṃ vā nikhaned vilomaṃ vṛṣanāśanam
29.98
khanecchatabhiṣarkṣe vā dhanuṣyāragvadhodbhavam
śuṣkaṃ ḍuṇḍubhapucchaṃ tu sarpiṣā jvālayet tadā
29.99
vajrīkarañjamadhukadvikośātakibījayuk
nirguṇḍimūlaṃ ca niśe pañcajāmūtrapeṣite
29.100
sauvīrapiṣṭā gulikā nyastā gehe vṛṣān haret
pītā sarvākhuviṣahṛcchāyāśuṣkā gulī bhavet
29.101
śvetārkapāṭalīmūladevadāruniśādvayaiḥ
kalkībhūtaiḥ sagomūtraiḥ sarpiḥ siddhaṃ vṛṣārtihṛt
29.102
raktārkaṃ laśunaṃ caiva baddhamākhuviṣāpaham
ityākhuviṣacikitsā
lūtikāḥ kṛ(ti?mi)bhedāḥ syuścatasraḥ khe caranti tāḥ
29.103
aṣṭau bhūmau carantyāsāmasādhyāḥ khe caranti yāḥ
ekā darśanato hanti spṛṣṭānyā chāyayā parā
29.104
itarā caiva gandhena tasmād vyomni śayīta na
bhojanaṃ ca na kurvīta niśāsu vyomnyanāvṛte
29.105
khaṃ sāgnibindu hṛllekhāviyadabhracardhibindumat
viparti karṇikāntaṃ ca śuklaṃ varmāstrake manuḥ
29.106
ruṣakṣapakṣviṣādityo vahniṣu namo'stu te rudrāya̍ rudrāgriṣu doṣakṣayāya phaṭ
mantrāstrayo'pi lūtaghnā japādyaistu pṛthak pṛthak
durgāsūryendudevatyāḥ sahasrābhyāsasādhitāḥ
29.107
mahākharjūrakusumaṃ maricaṃ tulasīyutam
sauvīrapiṣṭaṃ lepādyaiḥ sarvalūtagaraṃ haret
29.108
candanośīrategarapāṭalīkuṣṭhapadmakaiḥ
hrīberaśailenirguṇḍīśārivābhistu kāñcike
29.109
piṣṭvā pralepanādyaiḥ sarvalūtāviṣaṃ haret
vacādoṣālśunakānyarthamardhaṃ ca rāmaṭham
29.110
viśvā tadardhaṃ mūtreṇa lepādyairlūtanāśanam
vandhyākarkoṭakīmūlaṃ lūtaghnaṃ taṇḍulodake
29.111
vegāmūlaṃ tathāmbhobhiḥ sāṅgatāmbūlavāri ca
lūtāvraṇe niṣṭhīvitamiti yāvat
jyotiṣmatyāśca bījāni maricaṃ badarītvacā
29.112
kṣīre piṣṭvā pralepādyaiḥ sarvalūtāviṣaṃ haret
agastīpatratulasīrasalepaśca lūtajit
29.113
kadambanīlītulasīlāṅgalyālepanaṃ tathā
ciñcāvandākagokṣīrapānaṃ lūtādināśanam
29.114
tatkalkapakvatailaṃ ca lūtikāvraṇanāśanam
aṅkolaguñjānirguṇḍīpatraṃ viśvā niśādvayam
29.115
kathitaṃ sakarāñjāsthijalaṃ sekena lūtajit
iti lūtacikitsā
dara vara kari cchinda khaḍgena chedaya śūlena bhinda cakreṇa dāraya huṃ phaṭ ṭhaṭha
gardabhādiviṣāṇāṃ tu manureṣa vināśakṛt
29.116
mustośīrābjamāṃsībhiḥ śreṣṭhāpadmakacandanaiḥ
ajādugdhena pānādyaṃ gardabhādiviṣāpaham
29.117
ādiśabdena. mārjāravānaramakaragrāhanakulāśvādayo vivakṣitāḥ
vacālodhrāśvagandhāḥ snukkṣīre hayaviṣāpahāḥ
indravallīṃ niśāṃ puṅkhāṃ (?) jīrṇaṃ parṇaṃ ca pānasam
29.118
droṇasvarasatailābhyāṃ kiñciccūrṇayutaṃ pivet
gardabhaśvaviṣaghnaṃ syāt pānanasyavilepanaiḥ
29.119
kapitthabilvakārkāṇāṃ bījāni maricaṃ niśe
piṣṭvā pānādikaṃ sadyo gṛhagauliviṣaṃ haret
29.120
karañjaśigrukāpitthabījaṃ gaulīviṣe hitam
niśājyaśāribālepo jalūkānāṃ viṣāpahaḥ
29.121
vyoṣaiḥ śirīṣapañcāṅgaṃ hanyācchatapadīviṣam
dīptatailaṃ śatapadīdaṃśasyopari pātayet
29.122
śirīṣabījasnukkṣīre maṇḍūkaviṣanāśane
svaraso hiṅgusaṃyuktastarkārībhṛṅgarājayoḥ
29.123
pānālepananasyaistu mārjāraviṣanāśanaḥ
niśābhṛṅgāśvagandhānāṃ lepādotorviṣaṃ haret
29.124
pītaṃ śirīṣapañcāṅgaṃ liptaṃ vānaradaṃśajit
tṛtīyakandaṃ vegāyā nīlikā taṇḍulīyakam
29.125
kṣīreṇa piṣṭvā lepādyairnaradaṣṭaviṣaṃ haret
lodhraṃ lavaṇahiṅgubhyāṃ sarṣapaiḥ śuktapeṣitam
29.126
ālepayet piveccāpi matsyadaṃśaviṣāpaham
śamīnyagrodhanimbānāṃ kalkakvāthaṃ pivedapi
29.127
tatpiṣṭalepānmartyānāṃ nakhadantaviṣaṃ haret
gṛhadhūmatrikaṭukasaindhavaiḥ śuktapeṣitaiḥ
29.128
lepapānādinā hanyād godhādaṃśakṛtaṃ viṣam
saloṇataptatailaṃ tu secayenmakṣikāviṣe
29.129
kapitthasya kapālena pralepo makṣikāpahaḥ
vegānīlikayoḥ patraiḥ samūlaṃ taṇḍulīya kam
29.130
piṣṭvā pralepanaṃ kuryāccatuṣpādikṣināśanam
gṛhadhūmaṃ samaricaṃ vacāṃ rātriṃ ca kāñjike
29.131
piṣṭvā pralepapānādyaiḥ sarvakīṭaviṣāpaham
śigrukākādanīmūlaṃ samūlaṃ taṇḍulīyakam
29.132
piṣṭvā kṣīreṇa lepādyaiḥ kīṭānāṃ viṣanāśanam
kaṭutumbiniśādevadāḷībījāni lāṅgalīm
29.133
piṣṭvā śuktena tallepāt sarvakīṭaviṣaṃ haret
śvetāparājitāmūlaṃ patrapuṣpaṃ ca nāgaram
29.134
vyoṣaṃ ca kāñjike piṣṭaṃ syāt kṣudraviṣanāśanam
hṛdayānte bhagavate viṣṇave sarvavīpsitam
29.135
vaseti ca sa varmātre ṭhayugmaṃ sarvakīṭajit
mātṛkāpadmamadhyasthamantyamaubinduvahviyuk
29.136
alarkāṭibhaṭeśakṣarāja me śaraṇādhipa alarkadaṣṭametanme nirviṣaṃ kuru mā
cirāya ṭhaṭha
daṣṭaṃ śvānaṃ svamātmānaṃ siṃhaṃ madhye ca sāgaram
kṣubdhaṃ dhyātvā dvayorbhītyā dhāvantaṃ daṣṭakukkuram
29.137
niścitya mantraṃ tu japet kukkurāṇāṃ viṣāpaham
yaṣṭikustumburuvyoṣasvaguptābījakuṣṭhayuk
29.138
priyaṅgavaścaikabhāgāḥ karṇikāraṃ dvibhāgikam
payogulānvitaṃ pītamalarkagaralāpaham
29.139
kośātakīkuṭacayorbījānyarkaśiphārasaḥ
jātyāḥ kṣīrānvitaṃ pītaṃ sadyaḥ śvaviṣanāśanam
29.140
yaṣṭivyoṣagulakṣīraṃ pītaṃ ca viṣanāśanam
kustumburu svayaṃguptātha rātriḥ kaṭumāgadhī
29.141
karṇikārāsanagulaṃ kṣīre daṣṭaḥ śunā pibet
śukte karañjasarvāṅgakvāthe snātvātape sthitaḥ
29.142
mattaśvadaṣṭo matto'pi sadyo nirviṣatāmiyāt
aṅkolonmattabījāni nāgaraṃ māgadhīsamam
29.143
kṛṣṇarambhāphalonmiśramalarkaviṣanāśanam
rambhāyāḥ kāravallayāśca nīlyā mūlaṃ ca tatsamam
29.144
ajākṣīreṇa pānādyaiḥ sṛgālaviṣanāśanam
apāmārgasya patrāṇi tilānyapi ca peṣayet
29.145
kāñjikena pralepādyairjambukasya viṣaṃ haret
bhṛṅgarājaṃ ca nīlīṃ ca nirguṇḍīmaśvagandhikām
29.146
ajākṣīreṇa lepādyairhanyānnakulajaṃ viṣam
nīlīmūlaṃ kṣīrapiṣṭaṃ pānādyairnakulaṃ haret
29.147
savyoṣakiṃśukaśiphā tailakṣīravilohitā
pipīlikāviṣaṃ hanyāt pānālepanayojitā
29.148
niśāvyoṣe śuktapiṣṭe pipīlikaviṣāpahe
punarnavavacāhiṅgumaricāḥ śuktapeṣitāḥ
29.149
pānālepādibhirhanyurviṣaṃ bhramaradaṃśajam
śigrumūlaṃ haridre dve samūlaṃ taṇḍulīya kam
29.150
piṣṭvā pralepayet sadyo vañjulāviṣanāśanam
ṣaḍbindoḥ payasā nasyaṃ kṣaudrājyaṃ vā samaṃ pibet
29.151
hṛdantānte bhagavate jaṣudāśapavendraṣū bhāṣaparvataśikhararūpāya saṃhara
mocaya cālaya nirviṣaṃ viṣamamṛtamahārasasadṛśamimaṃ bhakṣāpayāmi ṭhaṭha | amalapakṣi kṣipa hara ṭhaṭha
tārkṣyātmānena manunā sthāvarāṇāṃ viṣaṃ haret
vismayāya svayaṃ vādyādanyaṃ vāpyāṃśayet tu tat
29.152
sthāvare tu viṣe bhukte vāntaṃ śītāmbusecitam
madhvājyamasamaṃ pītvā kuryāt samyag virecanam
29.153
niśādvayaṃ ca sindhūtthaṃ sājyakṣaudraṃ tu vā pibet
sitākṣaudrayutaṃ tāmracūrṇaṃ svarṇaṃ tu(vā) lihet
29.154
kāraskaraviṣaṃ hanti jambūpallavajo rasaḥ
rambhāpuṣparasaṃ tadvat kapitthacchadanāmbu ca
29.155
phaṇītakasya śuṇṭhyambupānācchinnāraso'pi ca
snuhisnukcūtapuṣpāṇi śṛṅgikhelaharāṇi ca
29.156
cūrṇasya tailakabalamaṅgārasya niśārasaḥ
kadalīpuṣpakāsamrau strīdattauṣadhināśanau
29.157
bhallātaṃ brahmavṛkṣāmbu gavyaṃ ca dadhisambhavam
daśadhautaṃ viliptaṃ tad viṣaṃ praśamayed vraṇam
29.158
ajjaṭā caṇakaṃ hanyādārdrakaṃ lāṅgalīviṣam
nīlī lodhrasamā piṣṭā pānādyaiḥ sthāvarāṇi tu
29.159
hanyād viṣāṇi sarvāṇi khāryā gopayasātha vā
śirīṣakusumaṃ hanti kodravotthamupadravam
29.160
palāśakūṣmāṇḍaraso madakodravanāśanaḥ
rambhāphalasya maricaṃ pānasasya ca nāgaram
29.161
nālikerasya cūtāmlaṃ varabhṛṅgasya kuṇḍalī
nālīkerāmbujambīraśuktānyatamayojite
29.162
karpūre tadviṣaharo bhṛṅgarājarasaḥ smṛtaḥ
saśuktaśālimūlasyāpyuśīraṃ viṣanāśanam
29.163
nīlikā cāśvagandhā ca pānanasyādiyojitā
niḥśeṣaṃ sthāvaraviṣaṃ saṃharedamṛtaṃ yathā
29.164
samājyakṣaudraviṣajaṃ cakramardastu bhakṣitaḥ
snuhisnubvornārkulīkā nīlāgamaviṣāpahā
29.165
elācandanakuṣṭhagairikakaṇāsauvarcalālodhrakaṃ
māṃsīyaṣṭinatoccaṭā samadhṛtā sañcūrṇya madhvoplutam
līḍhaṃ dūṣiviṣaṃ nihanti purato bimbaṃ kṛśānoḥ puraṃ
jvālāmāli vibhāvayan manujapānnaśyed viṣaṃ sthāvaram
29.166
tāraṃ netraśaśāṅkakhaṇḍahutabhugyuktastu saṃvartakaḥ
śaktirvarma ca phaṭ ca vahnidayitā hanyād viṣaṃ sthāvaram
dūrvācchinnakaṇāpaṭolatagaraiścitrābjacavyāvacāḥ
pānādyaiḥ savilaṅgamastululitā hanyurviṣaṃ kṛtrimam
29.167
bilvālarketamālamūlasahitaṃ hiṅguśca śṛṅgīviṣaṃ
tatkośātakijaṃ ghanaṃ hayaripuṃ pathyā jale nāśayet
bhūpotaṃ ca niśārkajaṃ nṛpaniśātoyaṃ ca cūrṇe hitaṃ
kārpāsaṃ jalaje tu citrakaviṣaṃ padmaṃ tathonmattake
29.168
yadvā viṣāpanayanāya tathāturāṇāṃ rogakṣayārthamathaveṣṭarasāyanārtham
yatrauṣadhagrahaṇamiṣṭamupetya tasya pūrvedyurastasamaye vidadhātu rakṣām
29.169
śuklāmbaradharaḥ kṣālitāṅghripāṇistvathācamet
uttarāśāmukhaścauṣadhīmūlamupalipya tu
29.170
gaṇeśaṃ kṣetrapaṃ ceṣṭvā yavādīn vikiredatha
raktasūtreṇa mūlaṃ tu saṃveṣṭyātha kṛtāñjaliḥ
29.171
dhanvantariṃ tu praṇamet suprabhāṃ brahmanirmitām
śuklāṃ surūpāṃ cārvaṅgīṃ muktādyairapyalaṅkṛtām
29.172
mukhyairābharaṇaistāranāmnā natvā tu tāṃ yajet
oṃ namaḥ sarvoṣadhībhyaḥ| ūrjāvanto bhaviṣyatha| tadvīryaiḥ kṛtsnīkurudhvam| paca hana daha māraya tubhyaṃ namaḥ
ityamuṃ daśavāraṃ tu japtvā cauṣadhiṃ punaḥ
29.173
namaskṛtya prabhāte tu tanmantreṇa praṇamya tu
gṛhṇīyādauṣadhaṃ vīryavat syāduktaphalaṃ punaḥ
29.174
anyathā cauṣadhīvīryaṃ gṛhṇātyeva hi suprabhā
itthaṃ vicārya vidhṛtānyativistṛtāni
tantrāṇi pūrvagurubhirvihitāni samyak
śvelopaśāntisukṛtārthatayā samāsāt
sandarśitaṃ sakalalokahitaṃ vidhānam
29.174.p1
iti śrīmadīśānaśivagurudevapaddhatau siddhāntasāre
nānāvidhaviṣacikitsāpaṭalaścatvāriṃśaḥ
Linked texts (1)
- Īśānaśivagurudevapaddhati — Īśānaśivagurudeva, Sanskrit