Pramāṇa · Search · About · API

Mantrapada 34: atha pañcacatvāriṃśaḥ paṭalaḥ

Mantrapāda 34

Language
Sanskrit

atha pañcacatvāriṃśaḥ paṭalaḥ

34.1

athāmayānāṃ bhaiṣajyaṃ likhyate pūrvasaṃskṛtam
nakṣatratithivāreṣu duṣṭāduṣṭeṣu yā rujaḥ

34.3

sādhyāsādhyāstu vijñeyā bhiṣagbhirvātha mantribhiḥ
sarpendravāyuyamarudraśatoḍupūrvā bhaumāsitārkadinavighnaguhā navamyā
nakṣatravāratithayaḥ kathitā niṣiddhā rogodbhave phalati naiṣu cikitsātādyam
kṛttikāyāṃ rujotpattau pañcarātrāvadhirbhavet

34.4

taddevatāmirdadhyannaṃ tasmai tanmantrataḥ kṣipet
tattannakṣatradevāya balirdravyairyathoditaiḥ

34.5

tārādyena svanāmnā tu namontaṃ prakṣiped balim
rohiṇyāmapi pañcāhād vyādhermokṣaḥ prajāpatiḥ

34.6

devatāsmai pradātavyo gandhamālyaudanairbaliḥ
mṛgaśīrṣe tathā vyādhiraṣṭarātraṃ pravartate

34.7

somāya mudgamāṣābhyāmannena ca baliṃ haret
ārdrāyāṃ daśarātraṃ tu rudrārthaṃ pāyasaṃ baliḥ

34.8

punarvasāvaṣṭarātraṃ vyādhistaddevatāditiḥ
payonnaṃ raktagandhasragājyayuktaṃ baliṃ haret

34.9

puṣye pañcadinaṃ vyādhirdevatāsya bṛhaspatiḥ
gandhamālyaiśca gandhānnaṃ baliṃ tasmai tu nikṣipet

34.10

āśleṣā sarpadevatyā tasyāṃ vyādhistu mṛtyudaḥ
tathāpi homadānādyairbhikṣānnena(?) baliṃ haret

34.11

maghā pitryāṣṭarātraṃ tu tilamiśrānnato baliḥ
pūrvāyāstvaryamā daivaṃ gandhamālyānnato baliḥ

34.12

saptāhamuttare vyādhirbaliḥ prāgvad bhagāya tu
haste savitṛdevatye saptāhād vā trisaptabhiḥ

34.13

vyādhermokṣo haviṣyānnaṃ gandhamālyayutaṃ baliḥ
citrā tu tvaṣṭṛdevatyā sājyānnaiḥ ṣaḍdinaṃ baliḥ

34.14

pañcapañcadinaiḥ svātau vyādhimokṣo'tha vā mṛtiḥ
śuqlānnagandhamālyaistu vāyave prakṣiped balim

34.15

viśākhāsūnaviṃśatyā tvindrāgnyoḥ pūrvavad baliḥ
maitre pakṣād ghṛtānnādyaṃ baliḥ syād rogamuktaye

34.16

jyeṣṭhāyāmardhamāsād vā mokṣaḥ prāyeṇa vā mṛtiḥ
dānādyaistu haviṣyānnaṃ balimindrāya dāpayet

34.17

mūlāyāṃ vā navāhaubhiḥ prāgvannirṛtaye baliḥ
pūrvāṣāḍhe'ṣṭadivasairmāsairmokṣo'tha vā mṛtiḥ

34.18

āpo vai devatāstābhyo dhānādyaiḥ kṛsaraṃ baliḥ
vaiśvadeve saptarātrānmokṣaḥ syāt pāyasaṃ baliḥ

34.19

vaiṣṇave vatsarānmokṣo gandhamālyānnato baliḥ
māsāṃstrayodaśa vyādhirdhaniṣṭhāsu na muñcati

34.20

vasubhyo devatābhyastu ghṛtamudgaudanairbaliḥ
śatabhe pakṣato mokṣo mṛtirvā dānahomataḥ

34.21

devatejyāṃ jale shay baliṃ dadyāt tu pāyasam
pūrvabhādrapade mokṣo nāsti daivamajaikapāt

34.22

dānādyairdhātakīpuṣpai raktānnena baliṃ haret
aṣṭāviṃśatyahorātrairuttarābhādrabhe rujāḥ

34.23

mokṣastu gandhamālyānnaiḥ syādahirbudh naye baliḥ
māsānmokṣastu revatyāṃ pūṣṇe gandhādibhirbaliḥ

34.24

aśvinyāṃ pañcaviṃśāhādaśvinyorbalirodanam
bharaṇī yamadevatyā tasyāṃ jīvati vā navā

34.25

tathāpi homadānādyairgandhānnādyairbaliṃ haret
aniṣṭavāranakṣatratithiyogo mṛtipradaḥ

34.26

abhīṣṭavāratithimiriṣṭabhe virajodgamaḥ
devadvijejyāhomādyairjīvenmantrajapādibhiḥ

34.27

jvarabhedāstvaṣṭabhidā vātāt pittāt kaphādapi
sannipātād vātapittād vātaśleṣmavimiśraṇāt

34.28

śleṣmapittāccābhighātādityukto'ṣṭavidho jvaraḥ
jṛmbhikāśītakampāśca kaṭūrvādiśirorujā

34.29

tiktāsyatā tṛṣā kāso netrāśrūṇi ca vātike
dāhamūrcchāpralāpāśca chardyatīsārakabhramāḥ

34.30

āṃtardāho jvarastṛṣṇā paittikajvaralakṣaṇam
śītodgamaśca viṣṭambhaḥ staimityaṃ madhurāsyatā

34.31

hallāsamohau śītaṃ ca kaphajvaraguṇāstvamī
asaṅgatapralāpitvaṃ tṛṇmūrcchākūjanabhramāḥ

34.32

pittāsravamanaṃ jihvākārkaśyaṃ sannipātike
śirorugvamanaṃ dāho mohaḥ kaṇṭhasya śuṣkatā

34.33

jṛmbharomāñcatodāśca sendhīnāṃ vātapittaje
kāsapīnasaviḍbandhā bhramasandhiśirorujāḥ

34.34

vamanaṃ śleṣmaṇo jāḍyaṃ liṅgāni śleṣmavātaje
stambho'jñānāṃ tathā svedo vamanaṃ śleṣmapittayoḥ

34.35

tiktāsyatā ca liṅgāni kaphapittajvarasya vai
arthaputrādināśād vā mantradevādithāpataḥ

34.36

ajīrṇādathavā kṣudrādabhighātajvaro bhavet
sa eva vātasaṃśleṣādanyo vā viṣamajvaraḥ

34.37

sa sarvadā vā rātrau vā divā vā viṣamajvaraḥ
kālātipātenāvārg vā niyamo nāsya vidyate

34.38

ekāhno nityaniyamād dvaihiko niyamāntaraḥ
dinadvayamatītyāyaṃ jvaraścāturthiko(?) mataḥ

34.39

viṣamajvara evaibhirnāmābhiḥ pṛthagīritaḥ
vātikādyāścikitsābhirdānairdevadvijārcanāt

34.40

mantrayantrajapairhomairgacchanti viṣamajvarāḥ
śītajvarā vaiṣṇavāḥ syuruṣṇā māheśvarajvarāḥ

34.41

teṣāmādau tu rogāṇāṃ dānairmantraistathā hutaiḥ
balibhirdevatejyābhiḥ pratīkāro vidhīyate

34.42

ugraṃ trinetraṃ bhasitāvadātaṃ bhasmāyudhaṃ vāmavarapradānam
ātāmramālyādikamekadaṃṣṭraṃ dhyāyejjvaraṃ piṅgajaṭākirīṭam

34.43

oṃ larvajvaṣapūṭāśa namaḥ
asyāṅgāni svayaṃ pañca devatā ca jvaraḥ svayam
paṅktiśchando munirvyāsaḥ kuryāccānena tarpaṇam

34.44

oṃ jvaraṃ tarpayāmi | oṃ śītajvaraṃ tarpayāmi | oṃ vātajvaraṃ tarpayāmi | oṃ pittajvaraṃ tarpayāmi | oṃ śleṣmajvaraṃ tarpayāmi | oṃ sannipātajvaraṃ
tarpayāmi | oṃ śirorogajvaraṃ tarpayāmi | oṃ mahājvaraṃ tarpayāmi | oṃ sarvajvaraṃ tarpayāmi | oṃ sarvajvarapārṣadāṃstarpayāmi
ikṣumūle padmapīṭhe dhyātvā santaṃ jvaraṃ vibhum
lājasaktuvimiśrādbhiḥ sandhyārātriṣu tarpayet

34.45

kṣiptavā śūlabaliṃ caiva tarpaṇāmbhaśca pātragam
āmramūle tu visṛjet tridinajvaraśāntaye

34.46

oṃ hṛdayānte bhagavate triyaiūsāśāṃ pratihatāya huṃ^6 phaṭ khe kṣa | piśācamadhyā viśa huṃ phaṭ ṭhaṭha
prasthānnapiṇḍaṃ kāṃsye tu nidhāyājyadadhiplutam
tasmin mantreṇa śūlākhyaṃmāvāhyeṣṭā śataṃ japet

34.47

dīpikātritayaṃ piṇḍe śūlākāraṃ tu vinyaset
tena nīrājayet sādhyaṃ rogakṣudragrahāpaham

34.48

navaṃ śarāvamāpūrya raktodenāḍhakocitam
tanmadhye piṣṭaje dīpe jvālayed dvādaśāṅgule

34.49

dhyātvā kapālaṃ taṃ ceṣṭvā japitvāṣṭaśataṃ manum
oṃ
hṛd brahma pārśvabhūbījo dīrgho vāyurviṣaṃ ca hā

34.50

mudrā ya preṃ kṣa pālaya huṃ phaṭ ṭhaṭha
anena sādhyaṃ nīrājya sthāpayet taccatuṣpathe
kuberādyena mantreṇa proktāṅgaiḥ kṣīrasecitaiḥ

34.51

āmraparṇairdaśaśatairjuhuyājjvaraśāntaye
oṃ
kuberaṃ te mukhaṃ rudraṃ nandīmānandimāvaha

34.52

jvaraṃ mṛtyuṃ bhayaṃ ghoraṃ jvaraṃ nāśayate jvaram̐m
oṃ svāhā | kuberādimantraḥ
ikṣormūle śvetapadme niviṣṭaḥ padmaṃ bibhracchūlaṭaṅkau kapālam
śuklākalpaḥ sa triṇetraḥ kṛśāṅgo bhūtiśvetaḥ satkapardo jvaraḥ syāt

34.53

evaṃvidhaṃ maheśvarajvaraṃ dhvātveṣṭvāmuṃ mantraṃ japet | tāraṃ ca hṛdbhagavate ṣudrāśa
rudrajvaira kṛtāntarūpāya hrāṃ hrīṃ hūṃ phaṭ
rudro'sya devatāṅgāni svarṇerjātivibhājitaiḥ

34.54

śuddho niśi japellakṣaṃ jvaraṃ dhyātvā tu sidhyati
sādhyaṃ kṣīrārṇave padme candramaṇḍalamadhyagam

34.55

anvārabhya japed dhyātvā jvaramokṣo bhaviṣyati
oṃ bhasmā (rśuṃḍhāśa ? yudhāya) vidmahe | ekadaṃṣṭrāya dhīmahe | tanno jvaraḥ
pracodayāt | iyaṃ jvaragāyatrī
anayā japitaṃ bhasma vikirejjvaraśāntaye

34.56

namo dharatnatra śāśaṃ hṛdayamāvartayiṣyāmi | bho bho jvara śṛṇu hana garda
charda sarvvajvara caṭa vajrapāṇirājñāpayati | śiro muñca kaṇṭhaṃ muñca uro muñca
hṛdayaṃ muñca udaraṃ muñca kaṭiṃ muñca jaṅghe muñca pādau muñca caṇḍapāṇirājñāpayati
huṃ phaṭ ṭhaṭha
buddhādhidaivato mantro hyasya prakṛtijāpataḥ
pṛthag gulguludāhena jvaro naśyati dhūpataḥ

34.57

vṛtte svarāvṛte kumbho bhūgṛhe jvarahā dhṛtaḥ
sādhyanāmayuktaḥ
yo'sau sarasvatītāre aputro brāhmaṇo mṛtaḥ

34.58

tasmai tilodakaṃ dadyānmucyedekāhiko jvaraḥ
prātarañjalinānena sakuśena tilodakaiḥ

34.59

saraktapuṣpaṃ santarpya niryātyaikāhiko jvaraḥ
sasarkaṭaveśmotthamṛdā śaucāvaśiṣṭayā

34.60

kuryāt trivāsaraṃ puṇḍramekāntaravināśanam
prācīnā vasurekhāḥ syuḥ ṣaḍrekhāścāpyudaṅmukhāḥ

34.61

bāhyaviṃśatikoṣṭhe'ntyarājiṣvantarbhuvo'kṣaram
sādhyanāmāvaśiṣṭeṣu rekhāgreṣu triśūlayuk

34.62

yantraṃ likhitvā saṃpūjya pañcavarṇodanairbalim
badhyeccāturthikaścaiva jvarābhāsaśca naśyati

34.6-2

tārāmiyuktaṃ pārśvabhramadhyahṛnnābhisandhiṣu
vinyasya sādhyaṃ śārdūlaṃ smṛtvā spṛṣṭvā ca tattvacaḥ

34.64

triṣkṛtvastu harecchukramavarmāṅgaṃ ca taṃ smaret
jvarāgamanavāreṣu cāturthyajvaraśāntaye

34.65

dakṣiṇodaṅmukhaṃ lekhyaṃ ṣaṭkoṇaṃ madhyatārakam
tārasya pārśvayormāsaṃ koṇeṣvagniṃ ca tadvahiḥ

34.66

koṇasandhiṣvaṅkuśān ṣaḍ likhitvābhyarcya tārakam
pāśāṅkuśau ca prajapet sarvajvaraharaṃ dhṛtam

34.67

hṛdayānte bhagavate rudrrāśabandha jvara huṃ phaṭ ṭhaṭha
anena saptakṛtvastu śikhābandhājjvarakṣayaḥ
jvaro baddho bhavati
tintriṇīveṣṭitaṃ cūḍāphalaṃ śirasi dhārayet

34.68

cāturthikaṃ harenno ced bhṛṅgaguñjābhrakaiḥ samaiḥ
satailaṃ dhūpayed vastracchannaṃ naśyati sa jvaraḥ

34.69

takre ghṛte vā pibatu vandākaṃ bilvasaṃbhavam
viṣamajvaranāśāya dānādīnapi kārayet

34.70

prācīnodīcyarekhābhirnavabhirviṃṣakoṣṭhake
rekhāgratattvaśūle tu koṣṭheṣu vṛttiṣu kṣitau

34.71

hāranīrapriyābhānusaṅkhyeeṣu kramaśo likhet
vāyvādyarṇān kṛṣṇaraktapītaśuklrān sabindukān

34.72

dṛṣṭvā japitvā tasmiṃstu śayīta jvaraśāntaye
āruṇyāvidarbhaṃ khaṃ kumbhe likhenmadhye tu taddhaliḥ

34.73

sārkāśāṣṭadalāmbhojaṃ bāhye triṃśaddalāmbujam
kodyaiḥ śāntākṣarairyuktaṃ tadvāhye jalamaṇḍalam

34.74

yantraṃ sañjīvanamidaṃ sarvarakṣojvarāpaham
mṛtyuñjayapuṭasthaṃ syānnāmajīvavidarbhitam

34.75

antyovṛtaṃ tato vṛttamācchādyāṣṭadaleṣvapi
mṛtyuñjayapuṭaṃ bāhye ṣoḍaśacchadanāmbuje

34.76

mṛtyuñjayapuṭeṣvāruṇyā bāhye'bjaṃ rāgaipatrakam
kādyāḥ sadalagāḥ sāntā bahiḥ śaktyā vṛtaṃ tamaḥ

34.77

mābījena tridhāveṣṭya yantraṃ mṛtyuñjayāhvayam
viśvarogagrahārtīnāṃ śamanaṃ śirasā dhṛtam

34.78

caturaśrasya koṇeṣu tāraṃ śaktiśca madhyagā
śaktau nāma ca tad yantraṃ jvarābhāsavināśanam

34.79

śaktau nāma likhed bāhye vasupatrāmbujasya tu
kesareṣu svarān kādivargān saptadaleṣvapi

34.80

aṣṭame'ntyadvayaṃ bāhye tridhā pāśena veṣṭayet
aṅkuśena nirudhyedaṃ yantraṃ sarvārthasādhakam

34.81

jvareṣvāsaptamādahno na cikitsā vidhīyate
yāvaddhalaṃ tūpavasenniṣiddhau gorasaudanau

34.82

peyāṃ nirannāṃ pibatu viśvāparpaṭasādhitām
śreṣṭhaḥ pañcaśiphākvāthaḥ pācanīyo marujjvare

34.83

amṛtāpippalīmūlaśuṇṭhīkvāthastu paittike
bṛhatyau varttiyugmaṃ ca śuṇṭhībhūnimbhagokṣuraiḥ

34.84

kaphajvare kaṣāyastu pātavyaḥ pippalīyutaḥ
chinnāgokṣuramustābhirbṛhattyau kaṇṭakārikā

34.85

viśvāhrīberakatphalāparpaṭakakvāthapānataḥ
vātajvaraḥ sāṅgakampaḥ sadya eva vyapohati

34.86

bilvādipañcaviśvābhirvikṣvācchinnābdaduḥspṛśāḥ
praśastau vātike kvāthau kampāṅgavyathane jvare

34.87

chinnāviśvāpañcamūlapippalīmūlakaiḥ śṛtam
sarvāṅgasandhyasthiśirastode vātajvaraṃ pibet

34.88

kustumburudvibhāgābhyāṃ bhāgaṃ viśvāśṛtaṃ jalam
dāhamohau tridoṣotthān pītaṃ hanyājjvarān kṣaṇāt

34.89

mustāparpaṭaduḥsparśāpāthośīrāmbubhiḥ śṛtaḥ
pittajvarāpaho yogaḥ kiñciccharkarayā yutaḥ

34.90

tiktāṃ saśarkarāṃ toye pibet pittajvarāpahām
viśvośīragulūcyambupāṭhāduḥsparśadhānyakaiḥ

34.91

kvāthaḥ pittajvare peyo bhramatṛṣṇāvighātanut
kustumbururdevadārunāgaraṃ bṛhatīdvayam

34.93

kathitaṃ pācakaṃ peyaṃ prathamajvaranāśanam
vāśāviśvābdamaricaiḥ kvāthaḥ śleṣmajvarāpahaḥ
vilaṅgaviśvābilvābdasuradāruśrutaṃ tu vā
niśābdastriphalā tiktā paṭolīpicumandakau

34.94

devadāruḥ kaṇṭakārīpippalīmūlakaiḥ śrutaḥ
ḍuṇḍukadvayasaṃyuktaḥ sannipātajvarāpahaḥ

34.95

tiktāśleṣmābdamaricabhūnimbāriṣṭavatsakaiḥ
chinnāpaṭolapāṭhābhiḥ kvāthaḥ sarvajvarāpahaḥ

34.96

śvāsāturo nipatito nātiśītoṣṇavān jvarī
bhrāntadṛṣṭiḥ pralāpī cāpyabhinyāsāturo naraḥ

34.97

sindhūtthahastipippalyau madhukāsthivacoṣaṇaiḥ
pānanasyāñjanairhanyādabhinyāsaṃ tu sandhyayoḥ

34.98

vyāghrīmṛṇālabhūnimbabhorgīduḥsparśasādhitaḥ
kaṣāyo hantyabhinyāsaṃ vyoṣogrāmārgikaiḥ śrutaḥ

34.99

dhātrīkustumburucchinnācandanaiḥ kathitaṃ jalam
sitākṣaudrayutaṃ peyaṃ kaphavātajvarāpaham

34.100

hikkāśvāsakāsagalagrahaśoṣapramohāṃśca harati
chinnāpathyānāgarāśaistrihvekaistu śrutaṃ jalam
saguḷaṃ vāyusaṅgaṃ ca jvarājīrṇe ca nāśayet

34.101

chinnāpaṭolatriphalāghanairnimbaśalākayā
dhānyākaiśca samaiḥ kvāthaḥ sarvajvaravināśanaḥ

34.102

vāśā devadrumo dhātrī pathyāvartī ca nāgaram
sitāmadhuyutaḥ kvātho jvaraṃ cāturthikaṃ haret

34.103

gule badaramātre tu kṣiptvaikaṃ mavakuṇaṃ graset
jvaraścāturthikaścāpi dvaihikaśca vinaśyati

34.104

sahadevāṃ vacopetāṃ dhūpayed viṣamajvare
kapilājayasahādhūpānnāśayed viṣamajvaram

34.105

chinnānidigdhikāviśvākvāthaṃ kṛṣṇānvitaṃ pibet
pīnasārditakaśvāsārucyajīrṇajvarān haret

34.106

chinnākaṣāye tatkalke siddhamājyaṃ jvaraṃ jayet
bhūvimbasya tribhirbhāgai rekhe prāguttarāyate

34.107

madhye pañcadalābje'ntye nāmayuktākṣibāhyataḥ
bimbād bahiścaturdikṣu śrīkaṇṭhaṃ cāntarāśriyu

34.108

sākṣamantyaṃ citāmaṣyā likhitvākaistadarcayet
baliṃ ca dattvā sandhyāyāṃ kalayecchvāsaśāntaye

34.109

kinnarakiṃpuruṣagaruḍagandharvayakṣarākṣasaniḥśvāsopadravaṃ hara pitṛpiśācāya ṭhaṭha
bhūgṛhāvasthavajrasya madhye nāma likhenmanum
vajrasya parito'bhyarcya ghṛtaṃ śvāsavināśanam

34.110

muktocchiṣṭānnamunā dadyācchvāsahṛdaśnataḥ
kṛṣṇārambhāphalaṃ mūtre gavāṃ saṃśrutya bhakṣayet

34.111

śvāsavān bhārgikāṃ yaṣṭiṃ kṣaudre līḍhvā tu taṃ haret
kusumaṃ sātaparṇe tu mastunā śvāsahṛt pibet

34.112

viśvāpathyābdacūrṇaṃ tu gulena gulukīkṛtam
dhārayed vadane tīkṣṇakāsaśvāsaharaṃ param

34.113

viśvākṛṣṇāniśa|vyoṣacūrṇaṃ taile gulānvitam
prātaḥ prārtalihet sadyaḥ kāsaśvāsaharam

34.114

viścailāgairikāvyoṣacūrṇaṃ madhvājyamiśritam
lihecchvāsaharaṃ prātaḥ paṭasya bacanaṃ yathā

34.115

kṛṣṇā pathyā śrṛṅgiverarājā karkaṭaśrṛṅgikā
sāñjanā madhunā līḍhāḥ pañcahikāharāḥ smṛtāḥ

34.116

hiṅgu karkaṭaśṛṅgyelā gairikaṃ maricaṃ madhu
śvāsahikkāharaṃ lehānmalayendravaco yathā

34.117

madhvājye śālalaṃ bhasma hikkāśvāsavināśanam
kṛṣṇā viśvā sitā dhātrī picchabhūtirmadhuplutā̍

34.118

hikkāṃ harati kṛṣṇābdakharjūraṃ madhunā tathā
vai vediṣu bandha hā ta śabhātaśa niruddha pūrṇamaṇi ṭhaṭha
kaṇṭhe bhūmaṇḍalaṃ smṛtvā tena toyaṃ japan pibet

34.119

utpalaṃ candanaṃ lodhraṃ kesaraṃ madhukaṃ madhu
pittacchardiharaṃ līḍhamatha trikaṭu saindhavam

34.120

sūkṣmailā triphalā kṣaudre śleṣmacchardiharāḥ smṛtāḥ
cāturjāte ca pippalyaścāśralaṇḍaraso madhu

34.121

lājāsitāyutaṃ lehyaṃ sarvacchardivināśanam
śuṇṭhīphalatrayaṃ lājā lodhrāṅkolāñjanatvacaḥ

34.122

chardighnā madhunā līḍhāḥ pṛthak pādoditāstu vā(?)
cāpase brahmapye latyahāḍiṇi na bhaviṣyasi | devi te virūpe avatara
kāmaṃ kāmiṣṭha phu ṭhaṭha
anena mantritāmbhobhiḥ snānapānāni kāmilāḥ

34.123

maṇḍūkaparṇīsvarasaṃ dhātrīrātrimadhuplutam
dhāroṣṇapayasā pītaṃ nāśayet pañca kāmilāḥ

34.124

mahiṣīmalatoyena samānaṃ mahiṣīdadhi
kiñcid yavānīcūrṇaṃ tu śamayet pañca kāmilāḥ

34.125

prātarnāgabalātoyaṃ mahiṣītakramiśritam
mathitvā taddhanaṃ tyaktvā pītaṃ tat kāmilāṃ haret

34.126

raktāpāmārgaśiphayā takre nāgabalāṃ pibet
śṛṅgāmbhasā śiro'bhyajya jighreccāpyajjaṭāṃ sadā

34.127

kāmilā gacchati .
chinnāmadhūkatriphalānimbaiḥ kvāthaṃ madhuplutam
pītaṃ tatkāmilāṃ hanyādanamlalavaṇāśanāt

34.128

lavaṇāmlaṃ ca gharmoṣṇaṃ varjayet kāmilāturaḥ
śilājatu paśormūtraiḥ kumbhakāmilakāharam

34.129

yadā cikitsā na kṛtā kāmilā pāṇḍurogatām
prayāti tatpratīkāraḥ kiñcidatra pradṛśyate

34.130

tiktā phalatrayaṃ vāśā chinnā bhūnimbanimbayuk
kvātho madhupluto hanti pāṇḍurogaṃ ca kāmilām

34.131

viśvādīpyakasindhūtthabhṛṅgapathyāśca citrakam
bhūkadambaṃ ca takreṇa pāyayet pāṇḍurogahṛt

34.132

punarnavaśiphāpathyābhṛṅganāgaradīpyakāḥ
balātibalacitraṃ ca badarī candanaṃ samāḥ

34.133

tairbhāvitaṃ samaṃ kiṭṭamāyasaṃ mathite pibet
anamlalavaṇaṃ prāśnan pañca pāṇḍugadān haret

34.134

viśvābalābhṛṅgatilacitrakiṭṭāni vā pibet
bhṛṅgāṇi tilatakrāṇi pibed vā pāṇḍurogajit

34.135

bandhūkavāśāchinnānāṃ kaṣāyo madhunā jayet
raktapittaṃ samadhu vā chinnayā sādhitaṃ jalam

34.136

samūlamutpalaṃ drākṣā kadalī padmakesaram
vaṭaprarohaśṛṅgāṇi kāśmarīsārayaṣṭayaḥ

34.137

eteṣāṃ samabhāgānāṃ kvāthaṃ samadhuśarkaram
nidrotthitaḥ pibet kālyaṃ raktapittaṃ vinaśyati

34.148

pramehaśca
prācīnaṃ cāpyudīcīnaṃ likhed rekhādvayaṃ dvayam
rekhāgreṣvaṣṭa vajrāṇi madhye tāraṃ ca tadbahiḥ

34.149

tāraṃ tatkoṣṭhake lekhyamevaṃ hastatale'rpitam
darśitaṃ cāmṛtadhyānācchirorogaṃ vināśayet

34.150

tārabhāntau vinā tvasmin cakre koṣṭhacatuṣṭaye
koṣṭheṣu yāntasārdhenduṃ sūryagraheviṣaṃ likhet

34.151

madhye supāśaṃ krodhīśaṃ cakrasya parito manum
anantaṃ ca ṇikāraṃ ca vīpsitau tau pinākinam

34.152

someśaṃ dviguṇaṃ dīrgha ṇikāraṃ cāpi vīpsayet
ṭhaṭha ṇemi ṭhaṭhānto'yaṃ mantro lekhyaḥ pradakṣiṇam

34.153

iṣṭvā dattvā baliṃ baddhaṃ śirorogaṃ vināśayet
vātācchiroruṅ nātyuṣṇot pittādatyuṣṇakopanātū

34.154

kaphād gurutvaṃ śirasastat sarvaṃ sannipātike
sūryāvartaśirorogaḥ pūrvāhne cātivardhate

34.155

kṣayaṃ yātyaparāhne tu kaphavātabhavastu saḥ
ardhāvabhedaḥ śīṣṇo'rdhe śaṅkhakaḥ śaṅkhavedanaḥ

34.156

tau ca vārtāśrayau
kulatthamāṣamudgāṃstu pibedājyena vātike
śiroroge śaṅkhake ca limpedājyena tatrayam

34.148-2

dhātrīvacāmalayajaṃ ca balārbalājakarpūrayaṣṭihiriveramuśīrakaṃ ca
sarvaṃ samaṃ dṛṣadi taṇḍulatoyāpiṣṭaṃ limpecchirasyakhilaśīrṣarujāṃ śamārtham
ciñcāphalaṃ purāṇaṃ tu śarkarānāgarānvitam
taṇḍulāmbuyutaṃ nasyānnaśyedeva śirorujā

34.149-2

dūrvāmūlaniśośīrayaṣṭīmadhukacandanaiḥ
nandyāvartāṅkurasamaiḥ piṣṭvā toyena tadrasaḥ

34.150-2

saśarkaraḥ prakṣiptastu sūryāvartavināśanaḥ
sindhūtthaṃ nāgaraṃ kuṣṭhaṃ kārpāsasya śiphā tathā

34.151-2

sājyaṃ koṣṇaṃ śirorogān hanyādeva hi nasyataḥ
kūṣmāṇḍairaṇḍayormūle piṣṭvā śuktena lepayet

34.152-2

pāribhadratvacaṃ vāpi śirorogapraśāntaye
niśāmaricaviśvānāṃ cūrṇavartyaḥ pṛthak pṛthak

34.153-2

dhūpanasyopayuktāstu śirorogavināśanāḥ
yatrāgatāsi bhadraṃ te taṃ vindhyaṃ gaccha suvrate

34.154-2

dṛkpuṣpaihṛdayaḥ prokto mantrastoyādisekataḥ
likhitvā bhūgṛhe rekhāḥ sāṣṭiśvarakasaṃyutāḥ

34.155-2

lambayitvāpareṇeha dṛṣṭāstāḥ kukṣitāpahāḥ
upānat(?)pāṭhayoḥ pānānna jāyeta masūrikā

34.156-2

hiriberakajīvantīchinnā vāśā ca śāribā
dārvīcandananimbāmva triphalośīratoyadaiḥ

34.157

kvāthaḥ samākṣikagulo masūrikanivāraṇaḥ
paṭolanimbayoḥ kvāthaṃ pibed yadi saśarkaram

34.158

masūrikodgamāt pūrvaṃ notpadyante masūrikāḥ
mahiṣīmalajaṃ vāri sacandanarasaṃ pibet

34.159

dhātrīśalkaphalaprasthaṃ nṛtoye divasoṣitam
niṣpīḍya pītaṃ yadyasya notpadyante masūrikāḥ

34.160

sindhūtthapathyāviśvākhyāḥ samaṃ piṣṭvoṣṇavāriṇā
pibedānāhaviṣṭambhāvāmadoṣaṃ ca nāśayet

34.161

pathyādīpyakasindhūtthakaṇāviśvāni mastunā
takreṇa kathitaṃ prātaḥ pibedagnipradīpanam

34.162

pathyākaṇādīprasindhūn ṣaṭcaturdvyekabhāgikān
takreṇa kathitān prātaḥ pibatāmaruciḥ kutaḥ

34.163

agnipradīpanaṃ ca
droṇamūlasamaṃ viśvā saindhavaṃ takrapācitam
krodhāgniṃ janayet prātaḥ pītaṃ cārucināśanam

34.164

hiṅgusindhukaṇāviśvāstvekaikaṃ dviguṇābhayā
uṣṇodakena pītāḥ syurnṛṇāṃ saṃsanadīpanāḥ

34.165

gulūcīṃ saindhavaṃ pathyāṃ nāgaraṃ ca samāṃśakam
mathite kathitaṃ pītaṃ kāyāgnibalavardhanam

34.166

bhallātabhārgailaghumūlapathyāṃ caivāgnirājīmaricaṃ yavānīm
sindhūtthadīvyaiḥ kathitaṃ kaduṣṇaṃ vāyorvikāraṃ ca kaphaṃ ca hanyāt

34.167

sitāsindhūtthakṛṣṇākhyāḥ samāṃśāḥ ślakṣṇacūrṇitāḥ
sukoṣṇasalile pītāḥ sadyo hṛdrogaśāntidāḥ

34.168

vārāhīcitravāśābhistaṇḍulaistailasādhitaḥ
apūpo bhakṣitaḥ sadyo hṛdrogaśamanapradaḥ

34.169

duḥsparśanāgarabalākaṣāyaḥ saindhavottaraḥ
pārśvaśūlaṃ ca hṛdrogamudāvartaṃ ca nāśayet

34.170

kvāthaḥ sapippalīcūrṇaḥ pippalīmūlaviśvayoḥ
pītaḥ sarvagrahaṇiṃkāṃ haredagniṃ ca dīpayet

34.171

rajanyau maricaṃ kuṣṭhaṃ śuṇṭhi coṣṇodake pibet
saṃhared grahaṇīḥ sarvā dṛṣṭidoṣādikaṃ tathā

34.172

pāṇyordāho viloṇāmbhaḥpānaṃ cāpi visūcijit
mustośīrakaṇāmūlakalaśīviśvasādhitam

34.173

jambvāmrapallavābhyāṃ ca visūcighnaṃ pibejjalam
kaṭūni pañcalavaṇaṃ kiñcit snuhipayoyutam

34.174

sukoṣṇāmbhasi pītaṃ cejjayod ghorāṃ visūcikām
pathyā piṇḍākhyalavaṇaṃ hiṅgvaśvātiviṣā vacā

34.175

pītāḥ sukhodake hanyuḥ sahamūlā visūcikām
citravatsakaviśvāmburāmaṭhātiviṣāṃ pibet

34.188

hiṅgutrikaṭusindhūtthakuṣṭhogrāśailacūrṇikāḥ
uṣṇodake samaṃ pītāḥ sadyaḥ śūlaṃ haranti hi

34.189

ladhveraṇḍasya patrāpsu hiṅgusaindhavakalkayuk
tailaṃ pacet tannasyena śūlo naśyati tatkṣaṇāt

34.190

kuberākṣiphalaṃ karṣaṃ nāgaraṃ laśunaṃ tathā
tatkvātho hiṅgusindhūtthacūrṇayuk sarvaśūlahā

34.191

hiṅgostu saindhavaṃ tasmāt tailameraṇḍajaṃ kramāt
triguṇaṃ taiḥ samaṃ cāmbho lāśunaṃ sarvaśūlajit

34.192

vilaṅghyasya tu sarvāṅgakvāthaḥ saddhiṅgusaindhavaḥ
pītaḥ syāt sarvaśūlaghno na prakāśyo durātmanām

34.193

nālikeramukhaṃ chittvā mṛdācchādya tu tad dahet
eraṇḍabījaniṣkaṃ tu piṣṭvāloḍya tu tajjale

34.194

soṣṇameva pibet sadyo nipatatyaśmarī kṣaṇāt
raktāpāmārkamūlaṃ tu pītamuṣṇena vāriṇā

34.195

pātayedaśmarīṃ sadyo mūtrakṛcchraṃ tu nāśayet
matsyākṣimūlaṃ takreṇa śarkarāpātanaṃ pibet

34.196

sarpākṣī vanamallikā ca varaṇāpāmārgaśigrudvayībhadrāgokṣurakāśamardasubhagāṃścaitacchadābjaiḥ samaiḥ
tulyaiḥ kṛṣṇakulatthakaiḥ śṛtajalaṃ yannālikerāmbumat
kṛṣṇelāsahitaṃ pibet sahasrarujā bhittvā patedaśmarī

34.197

jambūpravālakalkāḍhyaṃ kṣaudraṃ pītaṃ tu kṛcchrajit
elākṛṣṇāśvadaṃṣṭrābhirmadhūkāreṇupūtikaiḥ

34.198

aśmabhedipṛthakkvāthe śilājatuyutaṃ pacet
tat pibedaśmarīmūtrakṛcchrahṛccharkarāpaham

34.199

nālikerāmbu saguḷaṃ sakustumburu kṛcchrajit
chinnākalkaṃ ca sasitaṃ gavāṃ kṣīreṇa kṛcchrajit

34.200

pāribhadratvaco bhasma sarvāpāmārgajaṃ tathā
eraṇḍatailamāloḍya pibed gulmavināśanam

34.201

kvāthaṃ bilvaśiphāyāstu soṣṇaṃ saindhavayojitam
gulmaśūlaharaṃ pītaṃ kvāthaśca vanaśigrujaḥ

34.202

payasā madhukaṃ drākṣā padmakāṃ candanaṃ madhu
pītaṃ taṇḍulatoyena pittagulmaharaṃ param

34.203

snuhikhaṇḍaṃ tulābhāṇḍe tulyeloṇavimiśritam
vidhāyālipya ca mṛdā karīṣāgnau dahet tataḥ

34.204

śītībhūte tathoddhṛtya kathitaṃ kāñcike pibet
pañca gulmāni naśyanti kāyāgnerdīpanaṃ ca tat

34.205

ciribilvatvacā śuṇṭhīkulatthairāsitaiḥ samaiḥ
kvāthaḥ kaṇāhiṅguyutaḥ śleṣmagulmopaśāntidaḥ

34.206

arjunasya phalaistulyamapāmārgaṃ ca dāhayet
tadbhasmalolitāmbhastu pacet kṛṣṇākulatthakān

34.207

tajjalaṃ trikaṭūnmiśraṃ pañcagulmaharaṃ pibet
samūlaṃ vilvaṅgaṃ ca bhallātabījaṃ paced droṇatoye caturthāvaśeṣam
svakalkena cāpyūṣaṇaiḥ sādhitaṃ tat samakṣaudramiśraṃ harecchūlagulmān

Linked texts (1)