Mantrapada 5: atha ekonaviṃśaḥ paṭalaḥ
Mantrapāda 5
- Language
- Sanskrit
atha ekonaviṃśaḥ paṭalaḥ
5.1
atra gaṇavṛttamātrāvṛttacchandovṛttānāṃ lakṣyalakṣaṇodāharaṇabhūtāḥ ślokā
likhyante
sā jayati jagatyambā lakṣmīḥ karuṇākaṭākṣaparipatanāt
rakṣatyabhimatavibhavairyā janamāryā svapoṣyāmiva
5.2
āryā
dhānyāni gohiraṇyaṃ kṣetraṃ rājyaṃ ca vibhavaturagagajān
svīrakṣānyapi puṣyati yatpadakamalasmṛtirloke
5.3
prāgvat
vānto vahnyārūḍho yojitavāmākṣibindunādāḍhyaḥ
manuruditaḥ khalu lakṣmyā yo japapathyāśu siddhayai syāt
5.4
pathyā
śaktyādyantapuṭasthaḥ śrīhṛtsaṃjñastu mantrarājo'yam
dhyānena gurumukhāttaḥ phalado gāthāsamo'nyasyāt
5.5
pathyāgāthā
viṣṇurnāma muniḥ syācchandastvāgataṃ tathā daivam
lakṣmīrhi bhuvanavandyā kathitāsyāṅgāni vakṣyāmi
5.6
prāgvat
oṃ lakṣmyai hṛdayāya namaḥ | oṃ śriyai śirase ṭhaṭha | oṃ devejuṣṭāyai
śikhāyai vaṣaṭ | oṃ māyāyai kavacāya hum | oṃ śrīṃ huṃ phaṭ astrāya
phaṭ | oṃ haṃ saḥ | anena daśadigbandhaḥ
dīkṣāṃ prāpya tu vidyāṃ gṛhṇīyāt phālgune tu phalgunyām
iṣṭe'pi tithimuhūrte nijajanmarkṣādipathye'hi
5.7
mukhapathyā
uttarapadasaṃsthe'rke snātaḥ sitagandhamālyanavavasanaḥ
āryāmapi gajavadanaṃ deśikamiṣṭvā manuṃ japatu
5.8
iyamapyāryā
prāg japatu nadītīre bilve ca girau mukundaśivagṛhayoḥ
lakṣaṃ pṛthagatha kathitaṃ dhyānavidhānena tāṃ yajatu
5.9
bhūsarasijamadhyastho meruḥ pṛthukarṇikāsya bhavati tathā
paryantakanakaśekharān kesarajālān vibhāvayatu
5.10
tasya tu kamalasyāsau saṃviśya tu madhyadeśamatiruciram
ṛjvāyatatanuruccaiḥ saṃyatacittaḥ svayaṃ bhavati
5.11
padmaṃ sahasrapatraṃ nābhervāk tu mihiraśataruciram
dhyāyet tārakakarṇikamatra tadaruṇaṃ tu śaktyartham
5.12
hṛtpadme'ṣṭadalākhye smaret tu mābījamārdrakanakanibham
daśaśatapatramathābjaṃ bhrūmadhye śaktibījamapi
5.13
mūrddhanyabje śatapatre sabindukumbhaṃ ca ṭāntamatidhavalam
smartuṃ sudhāplavavarṣāvavāg (?) vaktrāmbujaṃ tadapi
5.14
prathamakamale tu śakti ghaṇṭāsvanatulitaruciraravamadhurām
japatu manasaiva hṛddaryagapaṅkajasauṣumnamārgāntam
5.16
ete tvāryāviśeṣāḥ
hṛtpadme śrībījaṃ dīpanibhaṃ śaktinādasammiśram
upari tato'pi ca pathyāṃ prāpya suṣumnāṃ vrajed bindum || iyamapi pathyā
bhrūmadhyānmūrddhābjaṃ brahmapathe śaktinādasambhitnām
gaganaśaśāṅkasarojaṃ tāṃ gamayeccetanāṃ lakṣmīm
5.17
caitanyātmānandāṃ brahmapathodho hṛdabjamānītām
paramasudhāmṛtapūraiḥ plāvitamūrtiṃ hṛdi dhyāyet
5.18
paunaḥpunyenenāṃ mūlagaśaktiṃ suvāpathaṃ nītvā
hṛdayamathāpi ca nītāmūrdhvagatiṃ hṛdgatāṃ nityām
5.19
itthaṃ prokte yoge niṣkalasaṃjñe yadi sthiraṃ cittam
japati ca tanmanaskā cet paśyati sarvaṃ sa sarvajñaḥ
5.20
śāstrāṇyasyābhāntiṃ ca dhānyadhanaiśvaryasaṃpado'pi syuḥ
vaśayati cākhilalokaṃ śrīhṛdayasyaivamabhyāsāt
5.21
atra hi sakaladhyānaṃ vakṣye bahirantaraṅgayajanayutam
gandhādibāhyavibhavairmānasasiddhaistu tairapi ca
5.22
āryeyam
kṣīrāmbhoghermadhyasthamaṇḍapaṃ padmavanaparastīrṇam
mukhavipulārthāstrāvairnidhibhirdhyāyecca hairaṇyam
5.23
mukhavipulā
vaidūryasancitatalaṃ cārucaturdvāratoraṇopetam
yaṃ śobhayanti dūtyo'pi ruciravadanā jaghanavipulāḥ
5.25
jaghanavipulā
mauktikamaratakamaṇibhiḥ stambhāścitrā vitānakāni tathā
koṇāni tasya catvāri sphaṭikamaṇibhiściratnaparyantam|| aparā jaghanavipulā
saugandhikaculavanagandhapārijātādipuṣpareṇuvahāḥ
vānti sma mandamalayādrimārutāḥ sukhamahāvipulāḥ
5.26
mahāvipulā
ghanasārakālasaurairhimbāmbukāśmīracandanopahitaiḥ
paṅkaiḥ parimalitāntā dhūpaiśca diśo'tra mukhacapalāḥ
5.27
mukhacapalā
atha maṇḍapasya madhye smaret tu māhendramaṇḍalaṃ divyam
tanmadhye pīṭhapadmaṃ yathā svabhābhirmahācapalā
5.28
mahācapalā
madhuraṃ vīṇāraṇitaṃ sānakaparṇavā nadanti cāpyasmin
pathyā gītirajasraṃ samatālamitākṣaraṃ mṛdaṅgamapi
5.29
pathyāgītiḥ
śrutimadhurā vipulā gītiḥ kinnarajā tathaiva madhupānām
kalakaṇṭhakokilānāṃ svanena sahitaṃ vibhāvyate yatra
5.30
vipulāgītiḥ
śaktiṃ śeṣamathāvanipīṭhe padmaṃ ca saṃsmaratu
analaravīndrādhipatayo vidhiviṣṇuśivopagītārthāḥ
5.31
upagītiḥ
padmāṣṭapatraśaktīḥ kāntiḥ puṣṭidyutidhṛtikīrtimatīḥ (?)
tuṣṭiśca śāntirāsāmāryā gītāḥ svanāmatau hṛdayāt
5.32
āryāgītiḥ
prācyāṃ tu vāsudevaḥ patre saṅkarṣaṇo'tha yāmye bhavati
vāruṇyāṃ pradyumno hyaniruddhākhyaśca vittanāthe'bhihitaḥ
5.33
te śaṅkhacakrahastāḥ pītāmbaradivyamālyagandhābharaṇāḥ
nīlasitāruṇapiṅgāḥ prabhayā śrīvatsavakṣasaḥ kaustubhinaḥ
5.34
airāvato'tha kumudo vāmanasaṃjño'tha sārvabhaumo'pi gajaḥ
koṇadaleṣu sitāṅgāḥ sāmṛtakalaśāśca te caturdantayutāḥ
5.35
ṛddhiḥ sarasvatī syāt svastiḥ prītiḥ kṣamā ratiḥ siddhirucī
dūtyo'ṣṭadikṣu kathitā mālyāmbaragandhabhūṣaṇavyajanakarāḥ
5.36
atha bhuvaneśān kramaśaḥ sāyudhaparivāravāhanān śakramukhān
pañcamyāṃ yajatu vṛttau prāgevāṅgāni kesarāgreṣu yajet
5.37
dvāre valākinīṃ prāg dūtīṃ vanamālikāhvayāṃ yāmyagatām
paścād bibhīṣikākhyāmuttarataḥ śāṅkarīṃ yajed dvāri tathā
5.38
khaḍgaṃ ca vetrayaṣṭiṃ tatra dadhatyastu vāmanāstāḥ sudṛśaḥ
svābharaṇālāṅkārāḥ śyāmalaśuklātiśoṇamadhupiṅgarucaḥ
5.39
dharmārthakāmamokṣāḥ koṇacatuṣkeṣu divyamālyābharaṇāḥ
dhyeyāḥ puruṣākārāḥ sarve svārthābhirūpaguṇaveṣadharāḥ
5.40
āvāhayedathaināṃ khāmburuhendoḥ śriyaṃ prabhājālamayīm
hṛdaye vā bahirabje
“oṃ ehyehi devi ! kamale ! jaganmātarjagatpateḥ
vakṣaḥsthalādihaiva tvaṃ bhaktasya mama vṛddhaye
5.41
gṛhāṇa pūjāṃ prakṛtāṃ yathāvibhavabhāvitām |”
mantreṇānena saṃpuṭaṃ vidhinā
5.42
mūlāṅgapūritārdhyastenātmasthānasādhanāvokṣaṇataḥ
śodhyaṃ syāt plutamantraiśced beraṃ puṣpaśobhanataḥ snāpanataḥ
5.43
hṛdayenārghyaṃ dadyāt pādyācamanamagnato'ṅgamanumūlajapāt
snānaṃ vasanābharaṇe gandhādīn pañca cāpi hṛnmūlayutam
5.44
ghṛtapāyasaṃ tu sasitaṃ naivedyaṃ śuddhamodanaṃ ghṛtamilitam
svāduphalairupadaṃśairvṛtasiddhairmodakaistathā madhurarasaiḥ
5.45
śītalasambu sagandhaṃ dattvā hastā Kramer sekto mukhavāsam
juhuyāccāgnau vidhivaddhutvābhimukhaṃ tathāṅgamūlājyahutaiḥ
5.46
jātyutpalāni tulasī vāsantī mallikā ca kubjākhyasahāḥ
nandyāvartakadamanakamaruvakamāllūranāgapunnāgaśīphāḥ
5.47
vanyāni vā sugandhairyuktā puṣpāṇi yāni śuklāni tathā
tyaktvā droṇaṃ lakṣmyāḥ prītau prabhavati cetthamāryāgītiḥ
5.48
[etā āryāgītayaḥ
ajamajaramamaramekaṃ bhaktyā viṣṇuṃ praṇamya tu śrīviṣayām
āryāgītāṃ tanuyāditi pathyāmārcanāṃ caturvargāptyai
5.49
[pathyāryāgītiḥ
śriyamāptumicchuriha cet sa sādhako japatu satatamapi manasi manum
vipulāṃ tyajan viṣayasaṅgatiṃ dhiyā bhājanaṃ bhavati kamalāyāḥ
5.50
[vipulāryāgītiḥ
sitavastrapuṣpagandhastu nityahomī ca mantrajapayajanaparaḥ
dharmeṇa yo'rthavān satyadhīrbhavet padamakhilavibhavasaṃprāpteḥ
5.51
[vipulācapalāryāgītiḥ
iti gaṇavṛttādhikāraḥ
kṣīrāktaiścaiṣa sidhyati kṣipraṃ bhaktiviśeṣasevayā
rājñāṃ nyagrodhapiṇḍanaivaitālīyamudīritaṃ toṣayet
5.52
vaitālīyam
dhavalāmbaragandhabhūṣitaḥ kṛtapuṇyāhaviśeṣamaṅgale
bhavane kṛtaviprabhojane sitamabjaṃ vilikhet sapīṭhakam
5.53
kamale vinidhāya pāvakaṃ caturaśre'pyatha vahnikuṇḍake
prakṛtāgnimukhe'tha tadghṛdi śriyamāvāhya juhotu sādhanaiḥ
5.55
prāgvat
śrīsūktajapaṃ ca tatra kuryuropacchandasikī dvijā viśiṣṭaiḥ
vedāṃścaturastathā japeyuḥ sarve te'tra kamaṇḍaluṃ dadhānāḥ || aupacchandasikam
bilvaiḥ kamalaiśca śuklapuṣpairlājaiḥ sākṣatagandhadhūpadīpaiḥ
saṃpūjya tu pāvakaṃ ca lakṣmīmaupacchandasikaṃ labheta sarvam
5.56
prāgvat
bilvaphalairvā sitapadmairarthārthī juhuyād ghṛtamiśraiḥ
āpātalikāmapi lakṣmīṃ cirataramātmakule nidadhāti
5.57
āpātalikā
kumudotpalakubjakairhutaṃ vastralābhamadhikaṃ tanoti tat
paramānnahutena sarpiṣā prācyavṛttimabhiyānti taṃ śriyaḥ
5.58
prācyavṛttiḥ
palāśasamidhāṃ hutād bhavedatimedhā kusumaiśca tadbhavaiḥ
ghṛtena saha daurvahomataściramāyustadudīcyavṛttikam
5.59
udīcyavṛttiḥ
haviṣyasugathārdhavatsaraṃ japet pratidinaṃ śriyaṃ yam̐jan
sa rājyapadavīmiyācchriyaṃ vrajenna yadi cāruhāsinīm
5.61
cāruhāsinī
dhavalataṇḍulaiḥ kṣīramiśritairghṛtamadhuplutaiḥ syāt tathākṣavān
bhagadine saralapuṣpahomataḥ śriyamupaiti bhuvane'parāntikām || aparāntikā
kruddhasya puro japatu svaikyaṃ dhyāyan śāntiṃ vrajatīhāsau
rājñastu puraḥ prajapan mantraṃ mātrāsamakaṃ suhṛdaṃ kuryāt
5.63
mātrāsamakam
vīkṣya japed yaṃ vaśayati taṃ taṃ hi vānavāsikamapi mṛgayūtham
yadi duḥsvapnaṃ harati hi kāhyaṃ snānajapādyaiścarati ca bilvam || vānavāsikam
dausthyaṃ harati tathā viśokaṃ durlaṅghyabhaṅgabhaṅkti doṣān
pīḍāmapi mahatīṃ ripujātāṃ homaḥ sitakamalavyāhṛtaiḥ
5.64
viśokaḥ
yadi vāñchati nṛpasamamaiśvaryaṃ rājyaṃ svayamiha paripā(tupo 1 tuṃ vā)
taddaśaśatadinajapahomābhyāṃ rājyaṃ śriyamapi labhate citrām
5.65
citrā
ṣaṭtriṃśacca śatatrayayuktaṃ bilvaidhāṃsi phalāni dalāni
juhuyād vā vibhaverupacitrāṃ traiṣavaṇaṃ mahatīṃ śriyameyāt
5.66
upacitrā
tatkāleṣu ghṛtānrahutaṃ syāt sakṣīraṃ dvijabhojanayuktam
upacitrāpacitirniśi kāryā vāñchati cennṛpatiradabhraiti
5.67
prāgvat
vidhinā pūritakalaśaṃ spṛṣṭvā mantraṃ japatu ca tadgatalakṣmīm
dṛṣṭvā kṣoṇīpatirabhiṣiktaḥ pādākulakaṃ bhūmisupeyāt
5.68
pādākulakam
dattvā draviṇapaśūnapi hotre bhūṣaṇavasanairvāhanadhānyaiḥ
abhimatadānairapi viprāṃstāniṣṭā nacirāt sādhayatīṣṭam
5.69
prāgvat
kṣīrodatanaye! rājñaḥ prasīdāmbāmikāṅkṣitam
śrīkumbhenābhiṣikto'sau śrīmān bhūyācchataṃ samāḥ
5.71
iti devīṃ vijñāpayet
atha śubhanavagṛhairvilikhitasarasijavinihitanavaghaṭajalamitanavamaṇiḥ
savasanaparimalakusumakamabhiyaja kṛtamanujapahutamudayati savitari || gītyāryā
nṛpavaramapi paramapi naramabhiguṇaparahitasuravaragurunutiratimiha
kṣapanakaparamiti yadi kṛtamatha khalu caladhṛtimapi bhuvi jayamupagamayati
5.73
[caladhṛtirityanye
jayajaya nakhamukhavidalitaditisuta ! jayajaya vimathitajalanidhivarabhave !
jayajaya dhṛtajalabhavavaracaraṇaka! jayajaya sarasijadṛśi kṛtanilayane! || cūlikā
praṇamata madhubhidamaśaraṇaśaraṇadamanupamamatiguṇamagaṇitaguṇamiha
viśvātmānaṃ yantaṃ santaḥ paśyantyantaḥ svātmajyotiḥ
5.75
saumyā
lakṣmīṃ devīṃ padmāvāsāṃ kṣīrāmbhodherjātāṃ vande
abhinavasarasijadalarucipadayugamiha tava bhagavati bhavatu ca mama hṛdi || prāgvat
iti nutimante kṛtvā dhanāni gurave ca vibhavato dattvā
svābhimatamaiśvaryādyaṃ prabhavati nacirādasaṃśayātam
5.76
atha caturaśre gehe cārucaturdvāratoraṇopete
phalakusumādyaiścitre hutavidhiriha sarvaśāntikaraḥ
5.77
svastiśrīsūktābhyāṃ japeccaturdikṣu dhavalakamalasamaiḥ
juhuyād bilvaiḥ saghṛtairmadhyamadivase'rdharātre'pi
5.78
ghṛtamapi taddaśabhāgaṃ haraye hutvā tu bhojayed viprān
jalatarpaṇamapi kuryāt pratidinasaṃ māsamātramitam
5.79
sa bhavati subhagaḥ śrīmāñchamitākhilalokaviplavābādhaḥ
kusumamanenālabdhaṃ gandhaṃ vā yasya dīyate vaśayet
5.80
amṛtagate tvatha vāyau suptajanasyānilaṃ pibet sajapaṃḥ
vaśayaṃti ca svalalāṭe dahanapure śaktibījamaruṇābham
5.81
sahadevīṃ pariśuddhād deśāt saṅgṛhya mantritāṃ bahuśaḥ
śirasi bhuje vā kalayaid raṇavādevaneṣu vijayamīyāt
5.82
sitapakṣe pañcamyāmekādaśyāṃ tathāsite lalanām
vaśayet sajapamupetya nṛpamapi puruṣaṃ tathānyajanam
5.83
likhatu sarojaṃ gandhaiḥ śāktaiḥ kramaśo'ṣṭaṣoḍaśacchadanam
śagadalaṃ bahirasmād vitānasaṃkhyacchadaṃ tato'pi bahiḥ
5.87
[āryāviśeṣāḥ
gaṇacchandomātrācchandovṛttādhikāraḥ
karṇikāmadhye likhet sādhyamaṣṭa taddaleṣu
hṛddhibahirgehayuktaṃ cet samānameva
5.85
samānī
ṣoḍaśacchadeṣvathāsya mūlamantramālikhet
rāmaleṇya taddaleṣu pāśamaṅkuśaṃ krameṇa
5.86
prāgvat
mātṛkākṣaravyadho'ṣṭadaleṣvatha vicintya
mājaparṇatārakāṃśca tadbahiḥ kramālikhet
5.87-2
taddhiraṇyatāmranālaveṣṭitaṃ gulīkṛtaṃ tu
padmapaṭṭatantunā ca hemaveṣṭitaṃ kriyeta
5.88
prāgvat
sarojamaṇḍale'tha tāṃ vicintya pūjitāṃ dhiyā
śriyaṃ sahaiva viṣṇunā prasannabuddhirudvahet
5.89
pramāṇī
lakṣmīkaramāyuṣkarametajjayacakraṃ tviha
rakṣādhanasampatsiddhitutrādivittanaṃ khalu
5.90
vitānam
nikhilārātijayārthaṃ guṇakoṇe'nalakuṇḍe
maṇicitre savijñāne śriyanākāñca tu kṛṣṇāy
5.91
maṇicitrā
śarakhaḍgādibhirastrairbahirāstīrya tu vahnau
juhuyādakṣasamiddhirnavarājīvakṛtenam
5.92
prāgvat
ruṣito'riṃ pratitiṣṭhan ripusaṃjñāpuṭadaṃtastham
manumuccārya hanābhyāṃ kavacākṣāśiyuvatyo
5.92-2
prāgvat
apipiṣṭāyudhapakaiḥ paramānnena ca hutvā
vijayedindra ivārīnapi bhāsāt kimutābdāt
5.93
prāgvat
iti ha śrīhṛdayākhyaḥ kathitaḥ kalpakavṛkṣaḥ
trijagatsāramaṇirvā bhajatāṃ cintitadohaḥ
Linked texts (1)
- Īśānaśivagurudevapaddhati — Īśānaśivagurudeva, Sanskrit