Pramāṇa · Search · About · API

Asyavamiyasukta (Asyavāmīyasūkta)

अस्यवामीयसूक्त

Language
Sanskrit
Date
1500–300 BCE
Extent
118 passages, 1,821 words
Text
partly digitised
Source
archiveorg · Asya Vamasya Hymn Trans By C Kunhan Raja With Sayan And Atmananda Annotation, 1856 Ganesh And Co Private Ltd,… · Scan of a printed edition hosted by the Internet Archive (archive.org); the ancient text is in the public…

Contents

Text

p1

asya vāmasya palitasya hotustasya bhrātā madhyamo astyaśnaḥ | tṛtīyo bhrātā ghṛtapṛṣṭho asyātrāpaśyaṃ viśpatiṃ saptaputram || 1

p2

sa̱pta yu̍ñjanti̱ ratha̱meka̍cakrama̱ko aśvo̍ vahati sa̱ptanā̍mā | tri̱nābhi̍ ca̱krama̱jara̍mana̱rvaṃ yatre̱mā viśvā̱ bhuva̍nādhi̱ ta̱sthuḥ || 2 || imaṃ rathamadhi ye sapta tasthuḥ saptacakraṃ sapta vahantyaśvāḥ | sapta svasāro abhi saṃ navante yatra gavāṃ nihitā sapta nāma || 3

p3

ko dadarśa prathamaṃ jāyamānamasthanvantaṃ yadanasthā bibharti| bhūmyā asurasṛgātmā kva svit ko vidvāṃsamupaṃ gāt praṣṭumetat || 4

p4

pārkaḥ pṛcchāmi manasāvijānan devānāmenā nihitā padāni | vatse baṃṣkaye'dhi sapta tantūn vi tenire kavaya otavā u || 5

p5

acikitvāñcikituṣaścidatra kavīn pṛcchāmi vidmane na vidvān| vi yastastambha ṣaḍimā rajāṃsyajasya rūpe kimapi svidekam|| 6

p6

iha bravītu ya īṃ mañjavedāsya vāmasya nihitaṃ padaṃ veḥ| śīrṣṇaḥ kṣīraṃ duhrate gāvo asya vaviṃ vasānā udakaṃ padāpuḥ || 7

p7

mātā pitaramṛta ā babhāja dhītyagne manasā saṃ hi jagme | sā bībhatsurgabharasā nividdhā namasvanta idupavākamīyuḥ || 8

p8

yuktā mātā sīddhuri dakṣiṇāyā atiṣṭhadvṛjanīṣvantaḥ| amīmedvatso anu gāmapaśyadviśvarūpyaṃ triṣu yojaneṣu || 9

p9

tisro mātṝstrīn pitṝn bibhradeka ūrdhvastasthau nemava glāpayanti| mantrayante divo amuṣya pṛṣṭhe viśvavidaṃ vācamaviśvaminvām|| 10

p10

dvādaśāraṃ nahi tajjarāya varvarti cakraṃ pari dyāmṛtasya | ā putrā agne mithunāso atra sapta śatāni viṃśatiśca tasthuḥ ||11

p11

pañcāre cakre parivartamāne tasminnā tasthurbhuvanāni viśvā| tasya nākṣastapyate bhūribhāraḥ sanādeva na śīryate sanābhiḥ|| 13

p12

sanemi cakramajaraṃ vi vāvṛta uttānāyāṃ daśa yuktā vahanti | sūryasya cakṣū rajasaityāvṛtaṃ tasminnārpitā bhuvanāni viśvā || 14

p13

nityaḥ pravāheṇa jagadvivartastaṃ dhīrnihanyāddaśayogajanyā | svīyā matiḥ syājjarasāvṛtā yā prāgatra sarvaṃ bhramatāmupaiti || iti

p14

sākaṃjānāṃ saptamāhurekajaṃ ṣaḍihyā ṛṣayo devajā iti | teṣāmiṣṭāni vihitāāni dhāmaśaḥ sthātre rejante vikṛtāni rūpaśaḥ ||15

p15

striyaḥ satīstām̐ u me puṃsa āhuḥ paśyadakṣaṇvānna vi cetadandhaḥ| kaviryaḥ putraḥ sa īmā ciketa yastā vijānāt sa pituṣpitāsat||16

p16

avaḥ pareṇa para enāvareṇa padā vatsaṃ bibhratī gaurudaṃsthāt | sā kadrīcī kaṃ svidardhaṃ parāgāt kaṃ svit sūte nahi yūthe antaḥ || 17

p17

avaḥ pareṇa pitaraṃ yo asyānuveda para enāvareṇa| kavīyamānaḥ ka iha pra vocadevaṃ manaḥ kuto adhi prajātam || 18

p18

ye arvāñcastām̐ u parāca āhurye parāñcastām̐ u arvāca āhuḥ | indraśca yā cakrathuḥ somaṃ tāni dhurā na yuktā rajaso vahanti ||19

p19

19. oṃ iti-oṃ iti—iti padapāṭhaḥ

p20

dvā suparṇā sayujā sakhāyā samānaṃ vṛkṣaṃ pari ṣasvajāte| tayoranyaḥ pippalaṃ svādvattyanaśnannanyo abhi cākaśīti || 20

p21

samānaṃ vṛkṣaṃ pari ṣasvajāte

p22

20. suparṇā-sayujā-sakhāyā iti—iti padapāṭhaḥ

p23

yatrā suparṇā amṛtasya bhāgamanimeṣaṃ vidathābhisvaranti | ino viśvasya bhuvanasya gopāḥ sa mā dhīraḥ pākamatrā viveśa ||21

p24

yasmin vṛkṣe madhvadaḥ suparṇā niviśante sevante cādhi viśvai| tasyedāhuḥ pippalaṃ svādvagre tannonnaśadyaḥ pitaraṃ na ved|| 22

p25

yasmin sthitā aihikapāralokaṃ bhogaṃ bhajante suvate kṛtīśca | yuktāśca tasyaiva kṛte na bhogā yo veda neśaṃ na hi tasya muktiḥ || iti

p26

yadgāyatre adhiṃ gāyatramāhitaṃ traiṣṭubhādvā traiṣṭubhaṃ niratakṣata | yadvā jagajjagatyāhitaṃ padaṃ ya ittadviduste amṛtatvamānaśuḥ || 23

p27

gāyatreṇa prati mimīte arkamarkeṇa sāma traiṣṭubhena vākam | vākena vākaṃ dvipadā catuṣpadākṣareṇa mimate sapta vāṇīḥ || 24 || gāyatreṇa

p28

24. dvipadā-catuḥpadā—iti padapāṭhaḥ

p29

jagatā sindhuṃ divyastabhāyadrathantare sūryaṃ paryapaśyat | gāyatrasya samidhastisra āhustato mahnā pra ririce mahitvā || 29

p30

ahaṃgraheṇa saguṇabrahmaṇaḥ sevakān narān| saguṇabrahmasaṃjñā ye brahmāste svakaṃ padam|| brahmalokākhyamānāpya nandayanti yathāyatham| layakāle tu taiḥ sārdhaṃ mucyante bhāvitātmabhiḥ

p31

brahmaṇā saha te sarve saṃprāpte pratisañcare| parasyānte yatātmānaḥ praviśanti paraṃ padam

p32

vidyākarmasvanuṣṭhānaistoṣiteśvaracoditāḥ| adhikāraṃ samāpryaitat praviśanti paraṃ padam

p33

yo jāgataṃ veda sa sindhulokaṃ rathantarajñaḥ parisūryadarśī| brahmādayastān svapadaṃ nayanti te taiḥ sahānte'jhanuvate nijaṃ svam

p34

upa hvaye sudughāṃ dhenumetāṃ suhastau godhuguta dohadenām| śreṣṭhaṃ savaṃ savitā sāviṣanno'bhīddho gharmastadu ṣu pra vocam|| 26

p35

26. sudughāṃ suhasto godhuk abhiśrīddhaḥ oṃ iti—iti yadapāṭhaḥ

p36

hiṅkṛṇvatī vaṃsupatnī vasūnāṃ vatsamicchantī manasābhyāgāt | duhāmaśvibhyāṃ payo aghnyeyaṃ sā vardhatāṃ mahate saubhagāya || 27

p37

gauramīmedanu vatsaṃ miṣantaṃ mūrdhānaṃ hiṅṅkṛṇonmātavā u | sṛkvāṇaṃ gharmamabhi vāvaśānā mimāti māyuṃ payate payobhiḥ || 28

p38

samādhāvaparokṣātmavijñānānubhavo bhavet | samādhividdhiḥ prārabdhetarakarmākarā iti || rādhā— vākyaiḥ saṃvādya sacchāstrāṇyabhyasan svaparokṣadhīḥ | vartate'bhyāsakāle tu tyajan karma sadā tvayam || mumukṣurmokṣakāmī ca svakriyaughaṃ sakṛt tyajet | sādhanālpamahattvena mumukṣustāratamyataḥ || iti | kalpastu— nārūḍhe vidhirasti saṃvidadhike karmāvakāśojjhite loke cānubhavī pravartakatayā śrutyā prathāṃ prāpitaḥ | abhyāsī nigamoditeṣu ramate tvabhyāsakālaṃ vinā mokṣecchurvihitāḥ kriyāḥ prakurute kāmyāṃ niṣiddhāṃ vinā || iti || ayaṃ sa śiṅkte yena gaurabhīvṛtā mirmāti māyuṃ dhvasanāvadhiṃ śritā | sā cittibhirna hi cakāra martyaṃ vidyudbhavantī patiṃ vatrimauhata || 29

p39

tamū akṛṇvan tredhā bhuve kam

p40

29. abhi'vṛ̍tā-ci̱ttibhi̍ḥ-vi̱'dyut—iti padapāṭhaḥ

p41

anacchaye turagātu jīvamejaddhruvaṃ madhya ā pastyānām | jīvo mṛtasya carati svadhābhiramartyo martyenā sayoniḥ || 30

p42

svadhābhiḥ carati

p43

30. turaṅgātu-saṅyoniḥ—iti padapāṭhaḥ

p44

apaśyaṃ gopāmanipadyamānamā ca parā ca pathibhiścarantam | sa sadhrīcīḥ sa viṣūcīrvasāna ā varīvarti bhuvaneṣvantaḥ || 31

p45

īśo gururjīva udīrito'ntaryāmī ca sākṣī paramātmabhedāḥ| bodhopadeṣṭā bhuvaneṣu gantā sa codako vedaka eṣa ekaḥ|| iti

p46

ya īṃ cakāra na so asya veda ya īṃ dadarśa hiruginnu tasmāt| sa māturyonā parivīto antarbahuprajā nirṛtimā viveśa|| 32

p47

dyaurme pitā janitā nābhiratra bandhurme mātā pṛthivī mahīyam| uttānayoścamvo ryonirantarā pitā duhiturgarbhamādhāt || 33

p48

pṛcchāmi tvā paramantaṃ pṛthivyāḥ pṛcchāmi yatra bhuvanasya nābhiḥ| pṛcchāmi tvā vṛṣṇo aśvasya retaḥ pṛcchāmi vācaḥ paramaṃ vyoma||34

p49

iyaṃ vediḥ paro antaḥ pṛthivyā ayaṃ yajño bhuvanasya nābhiḥ| ayaṃ somo vṛṣṇo aśvasya reto brahvāyaṃ vācaḥ paramaṃ vyoma || 35

p50

saptārdhagarbhā bhuvanasya reto viṣṇostiṣṭhanti pradiśā vidharmaṇi| te dhītibhirmanasā te vipaścitaḥ paribhuvaḥ pari bhavanti viśvataḥ || 36 || na vi jānāmi yadivedamasmi niṇyaḥ saṃnaddho manasā carāmi | yadā māgan prathamajā ṛtasyādidvāco aśnuve bhāgamasyāḥ || 37

p51

apāṅ prāṅeti svadhayā gṛbhīto'martyo martyenā sayoniḥ| tā śaśvantā viṣūcīnā viyantā ni ḷnyaṃ cikyurna ni cikyuranyam||38

p52

ṛco akṣare parame vyoman yasmin devā adhi viśve niṣeduḥ | yastanna veda kimṛcā kariṣyati ya ittadvidusta ime samāsate || 39

p53

sūyavasādbhagavatī hi bhūyā atho vayaṃ bhagavantaḥ syāma | addhitṛṇamadhye viśvadānīṃ piba śuddhamudakamācarantī || 40

p54

gaurīrmimāya salilāni takṣatyekapadī dvipadī sā catuṣpadī| aṣṭāpadī navapadī babhūvuṣīṃ sahasrākṣarā parame vyoman|| 41

p55

tasyāḥ samudrā adhi vi kṣaranti tena jīvanti pradiśaścatasraḥ| tataḥ kṣaratyakṣaraṃ tadviśvamupaṃ jīvati|| 42

p56

śakmayaṃ dhūmamārādapaśyaṃ viṣūvatā para enāvareṇa | ukṣāṇaṃ pṛśnimapacanta vīrāstāni dharmāṇi prathamānyāsan || 43

p57

43. śakkaḍamayaṃm-viṣuḍavatā-iti padapāṭhaḥ

p58

trayaḥ keśina ṛtuthā vi cakṣate saṃvatsare vapata ekaṃ eṣām| viśvameko abhi caṣṭe śacībhirdhrājirekasya dadśe na rūpam || 44

p59

catvāri vāk parimitā padāni tāni vidurbrāhmaṇā ye manīṣiṇaḥ| guhā trīṇi nihitā neṅgayanti turīyaṃ vāco manuṣyā vadanti || 49

p60

indraṃ mitraṃ varuṇamagnimāhuratho divyaḥ sa suparṇo garutmān| ekaṃ sadviprā bahudhā vadantyagniṃ yamaṃ mātariśvānamāhuḥ|| 46

p61

kṛṣṇaṃ niyānaṃ harayaḥ suparṇā apo vasānā divamutpatanti | ta āvarvṛtrantsadanādṛtasyādidghṛtenaṃ pṛthivī vyudyate || 47

p62

yaste stanaḥ śaśayo yo mayobhūryena viśvā puṣyasi vāryāṇi| yo ratnadhā vasuvidyaḥ sudatraḥ sarasvati tamiha dhātave kaḥ || 49

p63

49. mayaḥ'bhūḥ-ratnadhāḥ-vasuvit-sudatraḥ kariti kaḥ—iti padapāṭhaḥ

p64

yajñena yajñamayajanta devāstāni dharmāṇi prathamānyāsan | te ha nākaṃ mahimānaḥ sacanta yatra pūrve sādhyāḥ santi devāḥ ||50

p65

samānametadudakamuccaityava cāhabhiḥ | bhūmiṃ parjanyā jinvanti divaṃ jinvantyagnayaḥ || 51

p66

divyaṃ suparṇaṃ vāyasaṃ bṛhantamapāṃ garbhaṃ darśatamoṣadhīnām | abhīpato vṛṣṭibhistarpayantaṃ sarasvantamavase johavīmi || 52

p67

ete'pyanye padārthā munivarakathitā asyavāmīyasūkte saṃsārādrakṣaṇāya śrutipaṭhitavatastārayeyurbhavābdhim || iti | atra vṛddhaśaunakaḥ:— ucathyadīrghatamasau japyete svāvanuttaye | tejasvī brahmavarcasvī divyadhīrduḥsaho muniḥ || aṅgirā brāhmaṇastasmāducathyo mamatāpatiḥ | tasmādadhītavedādīnanujñāto bṛhaspatiḥ || riraṃsurmamatāṃ tāṃ no lebhe gurusurakṣitām | ucathyaḥ kārayan yajñaṃ jagāma priyavarmaṇaḥ || labdhvāvakāśastāṃ rantyumārebhe'tha bṛhaspatiḥ | hṛtkoṇodarasaṃstho'pi munīśaḥ kṣitimāpa saḥ || reto yato'tra saṃkīrṇa nindito gururabravīt | jātyandho bhava duṣṭa tvamityuktvā tapase gataḥ || pitā dadau varaṃ tasmai jñānacakṣuḥ śucirbhava | athopanītamātro'rthaṃ cakre dīrghatamā divā || strīgandhaghāyako yakṣmadāyako'niṣṭyoṣiti | evamādi divājātaṃ rātrau harati sūktata: || udvignairmunibhiḥ so'tha mañjūṣāyāṃ praveśitaḥ | mañjūṣāyāṃ vipāśāyāṃ kṣiptvā nadyāṃ pravāhitaḥ || pratikṣiptāstato'ṅgena gṛhītā syānnṛpeṇa sā | taṃ dīrghatamasaṃ jñātvā dattā bhāryātha ca svayam || ajījanat sutānasya dāsyāmuśiji cātmane | putramutpādya kakṣīvatsaṃjñaṃ godharmamācarat || tato dīrghatamā vṛddhagotamo gotamastataḥ | gautameṣu tadārabhya sūktārthaḥ sphurati sphuṭam || tatkule viśruto viṣṇustato viṣṇuprakāśakaḥ | ātmānandastadutpannastenedaṃ bhāṣyamīritam || tadetadbhāṣyakūpārthapuṇyaughanicayena saḥ | prīyatāṃ sukṛtī svāmī sahajānandakeśavaḥ || namo viṣṇuprakāśāya keśavāya garīyase | rāmāya puṣkarāyāthāpyaucathyāyauśijāya ca || tasya bhrātā madhyamo asty aśnaḥ tṛtīyo bhrātā ghṛtapṛṣṭho asyātrāpaśyam viśpatim saptaputram 1

p68

eko aśvo vahati saptanāmā yatremā viśvā bhuvanādhi tasthuḥ 2

p69

yatra gavām nihitā sapta nāma 3

p70

ko dadarśa prathamam jāyamānam bhūmyā asur asṛg ātmā kva svit ko vidvāṁsam upa gāt praṣṭum etat 4

p71

pākaḥ pṛcchāmi manasāvijānan devānām enā nihitā padāni vatse baṣkaye 'dhi sapta tantūn

p72

acikitvān cikituṣaś cid atra kavīn pṛcchāmi vidmane na vidvān vi yas tastambha ṣaḷ imā rajāṁsy

p73

iha bravītu ya īm aṅga vedāsya vāmasya nihitaṁ padaṁ veḥ śīrṣṇaḥ kṣīram duhrate gāvo asya vavrim vasānā udakam padāpuḥ 7

p74

mātā pitaram ṛta ā babhāja dhīty agre manasā sam hi jagme śā bībhatsur garbharasā nividdhā namasvanta id upavākam īyuḥ 8

p75

yuktā mātāsīd dhuri dakṣiṇāyā atiṣṭhad garbho vṛjanīṣv antaḥ amīmed vatso anu gām apaśyad viśvarūpyam triṣu yojaneṣu 9

p76

tisro mātṝs trīn pitṝn bibhrad eka ūrdhvas tasthau nem ava glāpayanti mantrayante divo amuṣya pṛṣṭhe viśvavidam vācam aviśvaminvām

p77

dvādaśāram nahi taj jarāya varvarti cakram pari dyām ṛtasya ā putrā agne mithunāso atra sapta śatāni viṁśatiś ca tasthuḥ 11

p78

pañcapādam pitaram dvādaśākṛtim diva āhuḥ pare ardhe purīṣiṇam saptacakre ṣalara āhur arpitam 12

p79

pañcāre cakre parivartamāne tasminn ā tasthur bhuvanāni viśvā tasya nāksas tapyate bhūribhāraḥ sanād eva na śīryate sanābhiḥ 13

p80

uttānāyām daśa yuktā vahanti sūryasya cakṣū rajasaity āvṛtam tasminn ārpitā bhuvanāni viśvā 14

p81

striyaḥ satīs tān u me puṁsa āhuḥ paśyad akṣaṇvān na vi cetad andhaḥ kavir yaḥ putraḥ sa īm ā ciketa yas tā vijānat sa pituṣ pitāsat 16

p82

avaḥ pareṇa para enāvareṇa padā vatsam bibhratī gaur ud asthāt sā kadrīcī kam svid ardham parāgāt kva svit sūte nahi yūthe antaḥ 17

p83

avaḥ pareṇa pitaram yo asyānuveda para enāvareṇa devam manaḥ kuto adhi prajātam 18

p84

ye arvāñcas tāñ u parāca āhur ye parāñcas tāñ u arvāca āhuḥ indraś ca yā cakrathuḥ soma tāni dhurā na yuktā rajaso vahanti 19

p85

dvā suparṇā sayujā sakhāyā samānam vṛkṣam pari ṣasvajāte tayor anyaḥ pippalam svādv atty anaśnann anyo abhi cākaśīti 20

p86

yatrā suparṇā amṛtasya bhāgam animeṣam vidathābhisvaranti ino viśvasya bhuvanasya gopāḥ sa mā dhīraḥ pākam atrā viveśa 21

p87

amṛtasya—Of immortality. bhāgam—The share. inaḥ—The Lord. viśvasya—Of all. gopāḥ—Protector. saḥ—He. yasmin vṛkṣe madhvadaḥ suparṇā niviśante suvate cādhi viśve tasyed āhuḥ pippalam svādv agre

p88

yad gāyatre adhi gāyatram āhitam traiṣṭubhād vā traiṣṭubham niratakṣata yad vā jagad jagaty āhitam padam

p89

gāyatreṇa prati mimīte arkam arkeṇa sāma traiṣṭubhena vākam vākeṇa vakam dvipadā catuṣpadākṣareṇa mimate sapta vāṇiḥ 24

p90

jagatā sindhum divy astabhāyad rathantare sūryam pary apaśyat gāyatrasya samidhas tisra āhus tato mahnā pra ririce mahitvā 25

p91

upa hvaye sudhughām dhenum etām śreṣṭham savam savitā sāviṣan no 'bhīddho gharmas tad u ṣu pra vocam 26

p92

hiṅkṛṇvatī vasupatnī vasūnām vatsam icchantī manasābhy āgāt duhām aśvibhyām payo aghnyeyam sā vardhatām mahate saubhagāya 27

p93

mūrdhānam hinn akṛnon mātavā u srkvāṇam gharmam abhi vāvaśānā mimāti māyum payate payobhiḥ 28

p94

ayam sa śiṅkte yena gaur abhīvṛtā mimāti māyum dhvasanāv adhi śritā sā cittibhir ni hi cakāra martyam

p95

anac chaye turagātu jīvam jīvo mṛtasya carati svadhābhir amartyo martyenā sayoniḥ 30

p96

apaśyam gopām anipadyamānam ā ca parā ca pathibhiś carantam sa sadhrīcīḥ sa viṣūcīr vasāna ā varīvarti bhuvaneṣv antaḥ 31

p97

ya īm dadarśa hirug in nu tasmāt

p98

sa mātur yonā parivīto antar bahuprajā nirṛtim ā viveśa

p99

dyaur me pitā janitā nābhir atra bandhur me mātā pṛthivī mahīyam atrā pitā duhitur garbham ādhāt

p100

prcchāmi tvā param antam pṛthivyāḥ prcchāmi yatra bhuvanasya nābhiḥ prcchāmi tvā vṛṣṇo aśvasya retaḥ prcchāmi vācaḥ paramam vyoma 34

p101

iyam vediḥ paro antaḥ pṛthivyā ayam yajño bhuvanasya nābhiḥ ayam somo vṛṣṇo aśvasya reto brahmāyam vācaḥ paramam vyoma 35

p102

saptārdhagarbhā bhuvanasya reto viṣṇos tiṣṭhanti pradiśā vidharmaṇi te dhītibhir manasā te vipaścitaḥ paribhuvaḥ pari bhavanti viśvataḥ 36

p103

niṇyaḥ saṁnaddho manasā carāmi yadā māgan prathamajā ṛtasyād id vāco aśnuve bhāgam asyāḥ 37

p104

apāñ prāñ eti svadhayā gṛbhīto 'martyo martyenā sayoniḥ tā śaśvantā viṣūcīnā viyantā

p105

ṛco akṣare parame vyoman yasmin devā adhi viśve niṣeduḥ

p106

sūyavasād bhagavatī hi bhūyā atho vayam bhagavantaḥ syāma addhi tṛṇam aghnye viśvadānīm piba śuddham udakam ācarantī 40

p107

gaurīr mimāya salilāni takṣaty ekapadī dvipadī sā catuṣpadī aṣṭāpadī navapadī babhūvuṣī sahasrākṣarā parame vyoman 41

p108

tasyāḥ samudrā adhi vi kṣaranti tena jīvanti pradiśas catasraḥ tataḥ kṣaraty akṣaram tad viśvam upa jīvati 42

p109

śakamayam dhūmam ārād apaśyam viṣuvatā para evāvareṇa ukṣāṇam pṛśnim apacanta vīrās tāni dharmāṇi prathamāny āsan 43

p110

trayaḥ keśina ṛtuthā vi cakṣate saṁvatsare vapata eka eṣām viśvam eko abhi caṣṭe śacībhir dhrājir ekasya dadṛśe na rūpam 44

p111

catvāri vāk parimitā padāni tāni vidur brāhmaṇā ye manīṣiṇaḥ guhā trīṇi nihitā neṅgayanti turīyam vāco manuṣyā vadanti 45

p112

indram mitram varuṇam agnim āhur atho divyaḥ sa suparṇo garutmān ekam sad viprā bahudhā vadanty agnim yamam mātariśvānam āhuḥ 46

p113

kṛṣṇam niyānam harayaḥ suparṇā ta ā vavṛtran sadanād ṛtasyād id ghṛtena pṛthivī vy udyate 47

p114

dvādaśa pradhayaś cakram ekam triṇi nabhyāni ka u tat ciketa tasmint sākam triśatā na śaṅkavo 'rpitāḥ ṣaṣṭir na calācalāsaḥ 48

p115

yas te stanaḥ śaśayo yo mayobhūr yena viśvā puṣyasi vāryāṇi yo ratnadhā vasuvid yaḥ sudatraḥ sarasvati tam iha dhātave kaḥ 49

p116

yajñena yajñam ayajanta devās tāni dharmāṇi prathamāny āsan te ha nākam mahimānaḥ sacanta yatra pūrve sādhyāḥ santi devāḥ 50

p117

bhūmim parjanyā jinvanti divam jinvanty agnayaḥ 51

p118

divyam suparṇam vāyasam bṛhantam apām garbham darśatam oṣadhīnām abhīpato vṛṣṭibhis tarpayantam sarasvantam avase johavīmi 52

Commentaries (3)

See also: more in Cosmogonic, Philosophical and Dialogue Hymns