Pramāṇa · Search · About · API

Ashtottarashatopanishad 145

Aṣṭottaraśatopaniṣad 145

Language
Sanskrit

145.1

tadvat parabrahmaṇaḥ sarvātmakasya sākāranirākārabhedavirodho nāstyeva
vividhavicitrānantaśakteḥ parabrahmaṇaḥ svarūpajñānena virodho na vidyate
tadabhāve satyanantavirodho vibhāti

145.1-2

2
atha ca rāmakṛṣṇādyavatāreṣvapyadvaitaparamānandalakṣaṇaparabrahmaṇaḥ paramatattva-paramavibhavānusandhānaṃ svīyatvena śrūyate sarvatra| sarvaparipūrṇasyādvaitaparamānandalakṣaṇaparabrahmaṇastu kiṃ vaktavyam| anyathā sarvaparipūrṇasya parabrahmaṇaḥ paramārthataḥ sākāraṃ vinā kevalanirākāratvaṃ yadyabhimataṃ tarhi kevalanirākārasya gaganasyeva parabrahmaṇo'pi jaḍatvamāpādyate| tasmātparaṃbrahmaṇaḥ paramārthataḥ sākāranirākārau svabhāvasiddhau

145.1-3

3
tathāvidhasyādvaitaparamānandalakṣaṇasyādinārāyaṇasyonmeṣanimeṣābhyāṃ mūlāvidyodayasthitilayā jāyante| kadācidātmārāmasyākhilaparipūrṇasyādinārāyaṇasya svecchānusāreṇonmeṣo jāyate| tasmātparabrahmaṇo'dhaḥstanapāde sarvakāraṇe mūlakāraṇāvyaktāvirbhāvo bhavati| avyaktānmūlā''virbhāvo mūlāvidyā''virbhāvaśca| tasmādeva sacchabdavācyaṃ brahmāvidyāśabalaṃ bhavati| tato mahat| mahato'haṅkāraḥ| ahaṃkārāt pañcatanmātrāṇi| pañcatanmātrebhyaḥ pañcamahābhūtāni| pañcamahābhūtebhyo brahmaikapādaṃ vyāptamekamavidyā'ṇḍaṃ jāyate

145.15

4
tatra tattvato guṇātītaśuddhasattvamayo līlāgṛhītaniratiśayānandalakṣaṇo
māyopādhiko nārāyaṇa āsīt| sa eva nityaparipūrṇaḥ pādavibhūtivaikuṇṭhanārāyaṇaḥ| sa cānantakoṭibrahmāṇḍānāmudayasthitilayādyakhilakāryakāraṇajālaparamakāraṇabhūto mahāmāyā'tītasturīyaḥ parameśvaro
jayati| tasmāt sthūlavirāṭsvarūpo jāyate| sa sarvakāraṇamūlaṃ virāṭsvarūpo bhavati| sa cānantaśīrṣā puruṣa anantākṣipāṇipādo bhavati
anantaśravaṇaḥ sarvamāvṛtya tiṣṭhati| sarvavyāpako bhavati| saguṇanirguṇasvarūpo bhavati| jñānabalaiśvaryaśaktitejaḥsvarūpo bhavati| vividhavicitrānantajagadākāro bhavati| niratiśayānandamayānantaparamavibhūtisamaṣṭyā viśvākāro bhavati| niratiśayaniraṅkuśasarvajñasarvaśaktisarvaniyantṛtvādyanantakalyāṇaguṇākāro bhavati| vācāmagocarānantadivyatejorāśyākāro bhavati| samastāvidyā'ṇḍavyāpako bhavati| sa cānantamahāmāyāvilāsānāmadhiṣṭhānaviśeṣaniratiśayādvaitaparamānandalakṣaṇaparabrahmavilāsavigraho bhavati

145.16

asyaikaikaromakūpāntareṣvanantakoṭibrahmāṇḍāni sthāvarāṇi ca jāyante
teṣvaṇḍeṣu sarveṣvekaikanārāyaṇāvatāro jāyate| nārāyaṇāddhiraṇyagarbho
jāyate| nārāyaṇādaṇḍavirāṭsvarūpo jāyate| nārāyaṇādakhilalokasraṣṭaprajāpatayo jāyante | nārāyaṇādekādaśarudrāśca jāyante | nārāyaṇādakhilalokāśca jāyante | nārāyaṇādindro jāyate | nārāyaṇāt sarve devāśca
jāyante | nārāyaṇādvādaśādityāḥ sarve vasavaḥ sarve ṛṣayaḥ sarvāṇi
bhūtāni sarvāṇi chandāṃsi nārāyaṇādeva samutpadyante | nārāyaṇāt
pravartante | nārāyaṇe pralīyante | atha nityo'kṣaraḥ paramaḥ svarāṭ | brahmā
nārāyaṇaḥ | śivaśca nārāyaṇaḥ | śakraśca nārāyaṇaḥ | diśaśca nārāyaṇaḥ
vidiśaśca nārāyaṇaḥ | kālaśca nārāyaṇaḥ | karmākhilaṃ ca nārāyaṇaḥ
mūrtāmūrte ca nārāyaṇaḥ | kāraṇātmakaṃ sarvaṃ kāryātmakaṃ sakalaṃ nārāyaṇaḥ
tadubhayavilakṣaṇo nārāyaṇaḥ | paraṃjyotiḥ svaprakāśamayo brahmānandamayo
nityo nirvikalpo nirañjano nirākhyātaḥ śuddho deva eko nārāyaṇo na
dvitīyo'sti kaścit | na samo nādhika ityasaṃśayam

145.17

paramārthato ya evaṃ veda sakalabandhāṃśchittvā mṛtyuṃ tīrtvā sa mukto bhavati sa
mukto bhavati | ya evaṃ viditvā sadā tamupāste puruṣaḥ sa nārāyaṇo bhavati
sa nārāyaṇo bhavatītyupaniṣat

Commentaries (2)

Linked texts (3)