Pramāṇa · Search · About · API

Ashtottarashatopanishad 16

Aṣṭottaraśatopaniṣad 16

Language
Sanskrit

16.1

pañcamo'dhyāyaḥ
dve akṣare brahmapare tvanante vidyā'vidye nihite yatra gūḍhe
kṣaraṃ tvavidyā hyamṛtaṃ tu vidyā vidyā'vidye īśate yastu so'nyaḥ

16.2

yo yoniṃ yonimadhitiṣṭhatyeko viśvāni rūpāṇi yonīṃśca sarvāḥ
ṛṣiṃ prasūtaṃ kapilaṃ yastamagre jñānairbibharti jāyamānaṃ ca paśyet

16.3

ekaikaṃ jālaṃ bahudhā vikurvannasminkṣetre saṃharatyeṣa devaḥ
bhūyaḥ sṛṣṭvā patayastatheśaḥ sarvādhipatyaṃ kurute mahātmā

16.4

sarvā diśa ūrdhvamadhaśca tiryakprakāśayanbhrājate yadvanaḍvān
evaṃ sa devo bhagavānvareṇyo yonisvabhāvānadhitiṣṭhatyekaḥ

16.5

yacca svabhāvaṃ pacati viśvayoniḥ pācyāṃśca sarvānpariṇāmayedyaḥ
sarvametadviśvamadhitiṣṭhatyeko guṇāṃśca sarvānviniyojayedyaḥ

16.6

tadvedaguhyopaniṣatsu gūḍhaṃ tadbrahmā vedate brahmayonim
ye pūrvaṃ devā ṛṣayaśca tadviduste tanmayā amṛtā vai babhūvuḥ

16.7

guṇānvayo yaḥ phalakarmakartā kṛtasya tasyaiva sa copabhoktā
sa viśvarūpastriguṇastrivartmā prāṇādhipaḥ saṃcarati svakarmabhiḥ

16.8

aṅguṣṭhamātro ravitulyarūpaḥ saṅkalpāhaṅkārasamanvito yaḥ
buddherguṇenātmaguṇena caiva ārāgramātro hyavaro'pi dṛṣṭaḥ

16.9

bālāgraśatabhāgasya śatadhā kalpitasya ca
bhāgo jīvaḥ sa vijñeyaḥ sa cānantyāya kalpate

16.10

naiva strī na pumāneṣa na caivāyaṃ napuṃsakaḥ
yadyaccharīramādatte tena tena sa yujyate

16.11

saṃkalpanasparśanadṛṣṭimohairgrāsāmbuvṛṣṭyā cātmavivṛddhijanma
karmānugānyanukrameṇa dehī sthāneṣu rūpāṇyabhisamprapadyate

16.12

sthūlāni sūkṣmāṇi bahūni caiva rūpāṇi dehī svaguṇairbibharti
kriyāguṇairātmaguṇaiśca teṣāṃ saṃyogaheturaparo'pi dṛṣṭaḥ

Commentaries (2)

Linked texts (7)