Pramāṇa · Search · About · API

Ashtottarashatopanishad 49

Aṣṭottaraśatopaniṣad 49

Language
Sanskrit

Contents

49.1

ṣaṣṭhaṃ brāhmaṇam
atha bhusuṇḍaḥ kālāgnirudraṃ nāmapañcakasya māhātmyaṃ brūhīti hovāca

49.2

atha vasiṣṭhavaṃśajasya śatabhāryāsametasya dhanañjayasya brāhmaṇasya
jyeṣṭhabhāryāyāḥ putraḥ karuṇa iti nāma | tasya śucismitā bhāryā | asau
karuṇo bhrātṛvairamasahamāno bhavānītaṭasthaṃ nṛsiṃhamagamat | tatra devasamīpe'nyenopāyanārthaṃ samarpitaṃ jambīraphalamajighrat | tadā tatrasthā aśapan pāpa
makṣiko bhava varṣāṇāṃ śatamiti | so'pi śāpamādāya makṣikaḥ san
svaceṣṭitaṃ tasyai nivedya māṃ rakṣeti svabhāryāmavadat | tadā makṣiko'bhavat
tamevaṃ jñātvā jñātayastailamadhye hyamārayan | sā mṛtaṃ patimādāyārundhatīmagamat | bho śucismite śokenālamarundhatyādvāmuṃ jīvayāmyadya
vibhūtimādāyeti | eṣo'gnihotrajaṃ bhasma—
mṛtyuñjayena mantreṇa mṛtajantau tadā'kṣipat
mandavāyustadā jajñe vyajanena śucismite

49.3

udatiṣṭhattadā janturbhasmano'sya prabhāvataḥ
tato varṣaśate pūrṇe jñātireko hyamārayat

49.4

bhasmaiva jīvayāmāsa kāśyā pañca tathā'bhavan
devānapi tathābhūtān māmapyetādṛśaṃ purā

49.5

tasmāttu bhasmanā jantuṃ jīvayāmi tadā(vā)naghe
ityevamuktvā bhagavān dadhīciḥ samajāyata
svarūpaṃ ca tato gatvā svamāśramapadaṃ yayau

49.6

idānīmasya bhasmanaḥ sarvāghabhakṣaṇasāmarthyaṃ vidhatta ityāha| śrīgautamavivāhakāle tāmahalyāṃ dṛṣṭvā sarve devāḥ kāmāturā abhavan | tadā
naṣṭajñānā durvāsasaṃ papracchuḥ | taddoṣaṃ śamayiṣyāmītyuvāca | tataḥ śatarudreṇa
mantreṇa mantritaṃ bhasma vai mayā'pi dattaṃ tenaiva brahmahatyādi śāntam

49.7

ityevamuktvā durvāsā dattavānbhasma cottamam
jātā madvacanātsarve yūyaṃ te'dhikatejasaḥ

49.8

śatarudreṇa mantreṇa bhasmoddhūlitavigrahāḥ
nirdhūtarajasaḥ sarve tatkṣaṇācca vayaṃ mune
āścaryametajjānīmo bhasmasāmarthyamīdṛśam

49.9

asya bhasmanaḥ śaktimanyāṃ śṛṇu | etadeva hariśaṅkarayorjñānapradaṃ brahmahatyādipāpanāśakaṃ mahāvibhūtidamiti

49.10

śivavakṣasi sthitaṃ nakhenādāya praṇavenābhimantrya gāyatrā pañcākṣareṇābhimantrya harimastakagātreṣu samarpayet | tadā hṛdi dhyāyasveti harimuktvā'tha
hariḥ svahṛdi dhyātvā dṛṣṭo dṛṣṭa iti śivamāha

49.11

tato bhasma bhakṣayeti harimāha harastataḥ
bhakṣayiṣye śivaṃ bhasmā snātvā'haṃ bhasmanā purā

49.12

pṛṣṭveśvaraṃ bhaktigamyaṃ bhasmābhakṣayadacyutaḥ
tatrāścaryamatīvāsītpratibimbasamadyutiḥ

49.13

vāsudevaḥ śuddhamuktāphalavarṇo'bhavatkṣaṇāt
tadāprabhṛti śuklābho vāsudevaḥ prasannavān

49.14

na śakyaṃ bhasmano jñānaprabhāvaṃ te kuto vibho
namaste'stu namaste'stu tvāmahaṃ śaraṇaṃ gataḥ

49.15

tvatpādayugale śambho bhaktirastu sadā mama
bhasmadhāraṇasampanno mama bhakto bhaviṣyati

49.16

ata evaiṣā bhūtirbhūtikarītyuktā| asya purastādvasava āsan| rudrā dakṣiṇata ādityāḥ paścād viśvadevā uttarato brahmaviṣṇumaheśvarā nābhyāṃ sūryacandramasau pārśvayoḥ

49.17

tadetadṛcā'bhyuktam—
ṛco akṣare parame vyoman yasmindevā adhi viśve niṣeduḥ
yastanna veda kimṛcā kariṣyati ya ittadvidusta ime samāsate

49.18

yadetad bṛhajjābālaṃ sārvakāmikaṃ mokṣadvāramuḍmayaṃ yajurmayaṃ sāmamayaṃ brahmamayamamṛtamayaṃ bhavati| yadetad bṛhajjābālaṃ bālo vā yuvā vā veda sa mahān bhavati| sa guruḥ sarveṣāṃ mantrāṇāmupadeṣṭā bhavati| mṛtyutārakaṃ guruṇā labdhaṃ kaṇṭhe bāhau śikhāyāṃ vā badhnīta| saptadvīpavatī bhūmirdakṣiṇārdhaṃ nāvakalpate| tasmācchraddhayā yāṃ kāñcid gāṃ dadyāt sā dakṣiṇā bhavati

49.18.p1

iti ṣaṣṭhaṃ brāhmaṇam

Commentaries (2)

Linked texts (8)