Ashtottarashatopanishad 49
Aṣṭottaraśatopaniṣad 49
- Language
- Sanskrit
Contents
- 49.18 — 1 part
49.1
ṣaṣṭhaṃ brāhmaṇam
atha bhusuṇḍaḥ kālāgnirudraṃ nāmapañcakasya māhātmyaṃ brūhīti hovāca
49.2
atha vasiṣṭhavaṃśajasya śatabhāryāsametasya dhanañjayasya brāhmaṇasya
jyeṣṭhabhāryāyāḥ putraḥ karuṇa iti nāma | tasya śucismitā bhāryā | asau
karuṇo bhrātṛvairamasahamāno bhavānītaṭasthaṃ nṛsiṃhamagamat | tatra devasamīpe'nyenopāyanārthaṃ samarpitaṃ jambīraphalamajighrat | tadā tatrasthā aśapan pāpa
makṣiko bhava varṣāṇāṃ śatamiti | so'pi śāpamādāya makṣikaḥ san
svaceṣṭitaṃ tasyai nivedya māṃ rakṣeti svabhāryāmavadat | tadā makṣiko'bhavat
tamevaṃ jñātvā jñātayastailamadhye hyamārayan | sā mṛtaṃ patimādāyārundhatīmagamat | bho śucismite śokenālamarundhatyādvāmuṃ jīvayāmyadya
vibhūtimādāyeti | eṣo'gnihotrajaṃ bhasma—
mṛtyuñjayena mantreṇa mṛtajantau tadā'kṣipat
mandavāyustadā jajñe vyajanena śucismite
49.3
udatiṣṭhattadā janturbhasmano'sya prabhāvataḥ
tato varṣaśate pūrṇe jñātireko hyamārayat
49.4
bhasmaiva jīvayāmāsa kāśyā pañca tathā'bhavan
devānapi tathābhūtān māmapyetādṛśaṃ purā
49.5
tasmāttu bhasmanā jantuṃ jīvayāmi tadā(vā)naghe
ityevamuktvā bhagavān dadhīciḥ samajāyata
svarūpaṃ ca tato gatvā svamāśramapadaṃ yayau
49.6
idānīmasya bhasmanaḥ sarvāghabhakṣaṇasāmarthyaṃ vidhatta ityāha| śrīgautamavivāhakāle tāmahalyāṃ dṛṣṭvā sarve devāḥ kāmāturā abhavan | tadā
naṣṭajñānā durvāsasaṃ papracchuḥ | taddoṣaṃ śamayiṣyāmītyuvāca | tataḥ śatarudreṇa
mantreṇa mantritaṃ bhasma vai mayā'pi dattaṃ tenaiva brahmahatyādi śāntam
49.7
ityevamuktvā durvāsā dattavānbhasma cottamam
jātā madvacanātsarve yūyaṃ te'dhikatejasaḥ
49.8
śatarudreṇa mantreṇa bhasmoddhūlitavigrahāḥ
nirdhūtarajasaḥ sarve tatkṣaṇācca vayaṃ mune
āścaryametajjānīmo bhasmasāmarthyamīdṛśam
49.9
asya bhasmanaḥ śaktimanyāṃ śṛṇu | etadeva hariśaṅkarayorjñānapradaṃ brahmahatyādipāpanāśakaṃ mahāvibhūtidamiti
49.10
śivavakṣasi sthitaṃ nakhenādāya praṇavenābhimantrya gāyatrā pañcākṣareṇābhimantrya harimastakagātreṣu samarpayet | tadā hṛdi dhyāyasveti harimuktvā'tha
hariḥ svahṛdi dhyātvā dṛṣṭo dṛṣṭa iti śivamāha
49.11
tato bhasma bhakṣayeti harimāha harastataḥ
bhakṣayiṣye śivaṃ bhasmā snātvā'haṃ bhasmanā purā
49.12
pṛṣṭveśvaraṃ bhaktigamyaṃ bhasmābhakṣayadacyutaḥ
tatrāścaryamatīvāsītpratibimbasamadyutiḥ
49.13
vāsudevaḥ śuddhamuktāphalavarṇo'bhavatkṣaṇāt
tadāprabhṛti śuklābho vāsudevaḥ prasannavān
49.14
na śakyaṃ bhasmano jñānaprabhāvaṃ te kuto vibho
namaste'stu namaste'stu tvāmahaṃ śaraṇaṃ gataḥ
49.15
tvatpādayugale śambho bhaktirastu sadā mama
bhasmadhāraṇasampanno mama bhakto bhaviṣyati
49.16
ata evaiṣā bhūtirbhūtikarītyuktā| asya purastādvasava āsan| rudrā dakṣiṇata ādityāḥ paścād viśvadevā uttarato brahmaviṣṇumaheśvarā nābhyāṃ sūryacandramasau pārśvayoḥ
49.17
tadetadṛcā'bhyuktam—
ṛco akṣare parame vyoman yasmindevā adhi viśve niṣeduḥ
yastanna veda kimṛcā kariṣyati ya ittadvidusta ime samāsate
49.18
yadetad bṛhajjābālaṃ sārvakāmikaṃ mokṣadvāramuḍmayaṃ yajurmayaṃ sāmamayaṃ brahmamayamamṛtamayaṃ bhavati| yadetad bṛhajjābālaṃ bālo vā yuvā vā veda sa mahān bhavati| sa guruḥ sarveṣāṃ mantrāṇāmupadeṣṭā bhavati| mṛtyutārakaṃ guruṇā labdhaṃ kaṇṭhe bāhau śikhāyāṃ vā badhnīta| saptadvīpavatī bhūmirdakṣiṇārdhaṃ nāvakalpate| tasmācchraddhayā yāṃ kāñcid gāṃ dadyāt sā dakṣiṇā bhavati
49.18.p1
iti ṣaṣṭhaṃ brāhmaṇam
Commentaries (2)
- Aṣṭottaraśatopaniṣadvivaraṇa — Upaniṣadbrahmayogin, Sanskrit
- Vivaraṇa of Upaniṣadbrahmendrayogin — Upaniṣadbrahmendrayogin, Sanskrit
Linked texts (8)
- Īśādiviṃśottaraśatopaniṣadaḥ — Sanskrit
- Bṛhajjābālopaniṣad — Sanskrit
- Śaivopaniṣat — Sanskrit
- Various Upaniṣads — Sanskrit
- Aṣṭottaraśatopaniṣadaḥ — Sanskrit
- Upaniṣads — Sanskrit
- Śaivopaniṣadbhāga — Sanskrit
- Aṣṭāviṃśatyupaniṣad — Sanskrit