Ashtottarashatopanishad 55
Aṣṭottaraśatopaniṣad 55
- Language
- Sanskrit
55.1
devā ha vai prajāpatimabruvannānuṣṭubhasya mantrarājasya nārasiṃhasyāṅgamantrānno
brūhi bhagava iti
55.2
sa hovāca prajāpatiḥ praṇavaṃ sāvitrīṃ yajurlakṣmīṃ nṛsiṃhagāyatrīmityaṅgāni
jānīyādyo jānīte so'mṛtatvaṃ ca gacchati
55.3
omityetadakṣaramidaṃ sarvaṃ tasyopavyākhyānaṃ bhūtaṃ bhavad bhaviṣyaditi sarvaoṃkāra eva yaccānyattrikālātītaṃ tadapyoṃkāra eva sarvaṃ hyetad brahmāyūmātmā brahma so'yamātmā catuṣpāt
55.4
jāgaritasthāno bahiḥprajñaḥ saptāṅga ekonaviṃśatimukhaḥ sthūlabhugvaiśvānaraḥ
prathamaḥ pādaḥ
55.5
svapnasthāno'ntaḥprajñaḥ saptāṅga ekonaviṃśatimukhaḥ praviviktabhuk taijaso
dvitīyaḥ pādaḥ
55.6
yatra supto na kaṃcana kāmaṃ kāmayate na kaṃcana svapnaṃ paśyati tatsuptam
suṣuptasthāna ekībhūtaḥ prajñānaghana evānandamayo hyānandabhuk cetomukhaḥ
prājñastṛtīyaḥ pādaḥ| eṣa sarveśvara eṣa sarvajña eṣo'ntaryāmyeṣa yoniḥ sarvasya
prabhavāpyayau hi bhūtānām
55.7
nāntaḥprajñaṃ na bahiḥprajñaṃ nobhayataḥprajñaṃ na prajñaṃ nāprajñaṃ na prajñānaghanamadṛṣṭamavyavahāryamagrāhyamalakṣaṇamacintyamavyapadeśyamekātmyapratyayasāraṃ
prapañcopaśamaṃ śāntaṃ śivamadvaitaṃ caturthaṃ manyante sa ātmā sa vijñeyaḥ
55.8
atha sāvitrī | gāyatryā yajuṣā proktā tayā sarvamidaṃ vyāptaṃ ghṛṇiriti dve
akṣare sūrya iti trīṇi āditya iti trīṇi etadvai sāvitryasyāṣṭākṣaraṃ padaṃ
śriyābhiṣiktaṃ ya evaṃ veda śriyā haivābhiṣicyate
55.9
tadetadṛcābhyuktam—
ṛco akṣare parame vyomanyasmindevā adhiviśve niṣeduḥ
yastanna veda kimṛcā kariṣyati ya ittadvidusta ime samāsate || iti
55.10
na ha vā etasyarcā na yajuṣā na sāmnā''rtho'sti yaḥ sāvitraṃ vedeti
55.11
oṃ bhūrlakṣmīrbhuvarlakṣmīḥ svarlakṣmīḥ kālakarṇī tanno mahālakṣmīḥ pracodayāt ityeṣā vai mahālakṣmīryajurgāyatrī caturviṃśatyakṣarā bhavati
55.12
gāyatrī vā idaṃ sarvaṃ yadidaṃ kiṃca tasmādya etāṃ mahālakṣmīṃ 'yājuṣīṃ' veda
mahatīṃ śriyamaśnute
55.13
oṃ nṛsiṃhāya vidmahe| vajranakhāya dhīmahi| tannaḥ siṃhaḥ pracodayāt
ityeṣā vai nṛsiṃhagāyatrī devānāṃ vedānāṃ nidānaṃ bhavati ya evaṃ veda
nidānavānbhavati
55.14
devā ha vai prajāpatimabruvannatha kairmantraiḥ stuto devaḥ prīto bhavati svātmānaṃ
darśayati tanno brūhi bhagavanniti
55.15
sa hovāca prajāpatiḥ
oṃ yo ha vai nṛsiṃho devo bhagavānyaśca brahmā bhūrbhuvaḥ svastasmai vai namo namaḥ (1)
oṃ yo ha vai nṛsiṃho devo bhagavānyaśca viṣṇuḥ '' '' '' (2)
oṃ yo ha vai nṛsiṃho devo bhagavānyaśca maheśvaraḥ '' '' '' (3)
oṃ yo ha vai nṛsiṃho devo bhagavānyaśca puruṣaḥ '' '' '' (4)
oṃ yo ha vai nṛsiṃho devo bhagavānyaśceśvaraḥ '' '' '' (5)
oṃ yo ha vai nṛsiṃho devo bhagavānyā sarasvatī '' '' '' (6)
oṃ yo ha vai nṛsiṃho devo bhagavānyā śrīḥ '' '' '' (7)
oṃ yo ha vai nṛsiṃho devo bhagavānyā gaurī '' '' '' (8)
oṃ yo ha vai nṛsiṃho devo bhagavānyā prakṛtiḥ '' '' '' (9)
oṃ yo ha vai nṛsiṃho devo bhagavānyā vidyā '' '' '' (10)
oṃ yo ha vai nṛsiṃho devo bhagavānyaścoṃkāraḥ '' '' '' (11)
oṃ yo ha vai nṛsiṃho devo bhagavānyāścatastro'rdhamātrāḥ '' '' '' (12)
oṃ yo ha vai nṛsiṃho devo bhagavānye vedāḥ sāṅgā saśākhāḥ setihāsāḥ (13)
oṃ yo ha vai nṛsiṃho devo bhagavānye ca paṃcāgnayaḥ '' '' '' (14)
oṃ yo ha vai nṛsiṃho devo bhagavānyāḥ sapta mahāvyāhṛtayaḥ'' '' (15)
oṃ yo ha vai nṛsiṃho devo bhagavānye cāṣṭau lokapālāḥ '' '' (16)
oṃ yo ha vai nṛsiṃho devo bhagavānye cāṣṭau vasavaḥ'' '' '' (17)
oṃ yo ha vai nṛsiṃho devo bhagavānye caikādaśa rudrāḥ '' '' (18)
oṃ yo ha vai nṛsiṃho devo bhagavānye ca dvādaśādityāḥ '' '' (19)
oṃ yo ha vai nṛsiṃho devo bhagavānye cāṣṭau grahāḥ '' '' '' (20)
oṃ yo ha vai nṛsiṃho devo bhagavānyāni ca paṃca mahābhūtāni '' (21)
oṃ yo ha vai nṛsiṃho devo bhagavānyaśca kālaḥ '' '' '' (22)
oṃ yo ha vai nṛsiṃho devo bhagavānyaśca manuḥ '' '' '' (23)
oṃ yo ha vai nṛsiṃho devo bhagavānyaśca mṛtyuḥ '' '' '' (24)
oṃ yo ha vai nṛsiṃho devo bhagavānyaśca yamaḥ '' '' '' (25)
oṃ yo ha vai nṛsiṃho devo bhagavānyaścāntakaḥ '' '' '' (26)
oṃ yo ha vai nṛsiṃho devo bhagavānyaśca prāṇaḥ '' '' '' (27)
oṃ yo ha vai nṛsiṃho devo bhagavānyaśca sūryaḥ '' '' '' (28)
oṃ yo ha vai nṛsiṃho devo bhagavānyaśca somaḥ '' '' '' (29)
oṃ yo ha vai nṛsiṃho devo bhagavānyaśca virāṭ puruṣaḥ '' '' '' (30)
oṃ yo ha vai nṛsiṃho devo bhagavānyaśca jīvaḥ '' '' '' (31)
oṃ yo ha vai nṛsiṃho devo bhagavānyaśca sarvam '' '' '' (32)
iti dvātriṃśat iti tānprajāpatirabravīdetairmantrairnityaṃ devaṃ stuvadhvam
Commentaries (2)
- Aṣṭottaraśatopaniṣadvivaraṇa — Upaniṣadbrahmayogin, Sanskrit
- Vivaraṇa of Upaniṣadbrahmendrayogin — Upaniṣadbrahmendrayogin, Sanskrit
Linked texts (8)
- Nṛsiṃhatāpanīyopaniṣad — Sanskrit
- Nṛsiṃhatāpinyupaniṣad — Sanskrit
- Aṣṭottaraśatopaniṣadaḥ — Sanskrit
- Nṛsiṃhopaniṣad — Sanskrit
- Nārasiṃhopaniṣad — Sanskrit
- Pūrvatāpanīyopaniṣad — Sanskrit
- Nṛsiṃhapūrvatāpanīyopaniṣad — Sanskrit
- Nṛsiṃhatāpinyupaniṣad Pūrva — Sanskrit