Chandogyadipika 2
Chāndogyadīpikā 2
- Language
- Sanskrit
2.p1
atha khalu ya udgīthaḥ sa praṇavo yaḥ praṇavaḥ sa udgītha ityasau vā āditya udgītha eṣa praṇava omiti hyeva(7) svaranneti || [1]
2.p2
etamu evāhamabhyagāsiṣaṃ tasmānmama tvameko'sīti ha kauṣītakiḥ putramuvāca| raśmīnastaṃ paryāvartayādbahavo vai te bhaviṣyatītyadhidaivatam || [2]
2.p3
athādhyātmaṃ ya evāyaṃ mukhya prāṇastamudgīthamupāsītomiti heṣa svaranneti || [3] etamu evāhamabhyagāsiṣaṃ tasmānmama tvameko'sīti ha kauṣītakiḥ putramuvāca | prāṇām̐stvaṃ bhūmānamabhigāyatādbahavo vai me bhaviṣyantīti || [4]
2.p4
atha khalu ya udgīthaḥ sa praṇavo yaḥ praṇavaḥ sa udgītha iti hotṛṣadanāddhaivāpi durudgītamanusamāharatītyanusamāharatīti || [5]
2.p5
iyamevargginaḥ sāma
2.p6
tadetadetasyāmṛcyadhyūḍham̐ sāma tasmādcyadhyūḍham̐ sāma gīyate
2.p7
iyameva sāgniramastatsāma || [1]
2.p8
antarikṣamevargvāyuḥ sāma tadetadetasyāmṛcyadhyūḍham̐ sāma tasmādcyadhyūḍham̐ sāma gīyate || [2] dyaureva sādityo'mastatsāma || [3] nakṣatrāṇyevark candramāḥ sāma tadetadetasyāmṛcyadhyūḍham̐ sāma tasmādcyadhyūḍham̐ sāma gīyate || [4] atha yadetadādityasya śuklaṃ bhāḥ saivargyetha yannīlaṃ paraḥ kṛṣṇaṃ tatsāma tadetadetasyāmṛcyadhyūḍham̐ sāma tasmādcyadhyūḍham̐ sāma gīyate || [5] atha tadevaitadādityasya śuklaṃ bhāḥ saiva sā'tha yannīlaṃ paraḥ kṛṣṇaṃ tadamastatsāma
2.p9
atha ya eṣo'ntarāditye hiraṇmayaḥ puruṣo dṛśyate| hiraṇyaśmaśruhiraṇyakeśa āpraṇakhātsarva eva suvarṇaḥ || [6] tasya yathā kapyāsaṃ puṇḍarīkamevamakṣiṇī
2.p10
tasyoditi nāma sa eṣa sarvebhyaḥ pāpmabhya udita udeti ha vai sarvebhyaḥ pāpmabhyo ya evaṃ veda || [7]
2.p11
tasya ṛk ca sāma ca geṣṇau
2.p12
tasmādudgīthaḥ
2.p13
tasmādevodgātaitasya hi gātā
2.p14
sa eṣa ye cāmuṣmātparāñco¹ lokāsteṣāṃ ceṣṭe devakāmānāṃ ca
2.p15
ityadhidaivatam || [8]
2.p16
athādhyātmaṃ vāgevark prāṇaḥ sāma tadetadetasyāmṛcyadhyūḍham̐ sāma | tasmādyadhyūḍham̐ sāma gīyate | vāgeva sā prāṇo'mastatsāma || [1] cakṣurevargātmā sāma tadetadetasyāmṛcyadhyūḍham̐ sāma | tasmādyadhyūḍham̐ sāma gīyate | cakṣureva sātmā'mastatsāma || [2] śrotramevark manaḥ sāma tadetadetasyāmṛcyadhyūḍham̐ sāma | tasmādyadhyūḍham̐ sāma gīyate | śrotrameva sā mano'mastatsāma || [3] atha yadetadakṇaḥ śuklaṃ bhāḥ saivargatha yannīlaṃ paraḥ kṛṣṇaṃ tatsāma tadetadetasyāmṛcyadhyūḍham̐ sāma | tasmādyadhyūḍham̐ sāma gīyate'tha yadevaitadakṇaḥ śuklaṃ bhāḥ saiva sā'tha yannīlaṃ paraḥ kṛṣṇaṃ tadamastatsāma || [4] athaya eṣo'ntarakṣiṇi puruṣo dṛśyate saivark tatsāma tadukthaṃ tadyajustadbrahma
2.p17
tasyaitasya tadeva rūpaṃ yadasya rūpaṃ yāvadasya geṣṇau tau geṣṇau yannāma tannāma || [5]
2.p18
sa eṣa ye caitasmādarvāñco lokāsteṣāṃ ceṣṭe manuṣyakāmānāṃ ceti
2.p19
tadya ime vīṇāyāṃ gāyantyetaṃ te gāyanti tasmātte dhanasanayaḥ || [6]
2.p20
atha ya etadevaṃ vidvānsāma gāyatyubhau sa gāyati | so'munaiva sa eṣa ye cāmuṣmātparāñco lokāstā2ścāpnoti devakāmāśca || [7] athānenaiva ye caitasmādarvāñco lokāstāṃścāpnoti manuṣyakāmāśca || tasmādevaṃ vidudgātā brūyāt || [8] kaṃ te kāmamāgāyānītyeṣa hyeva kāmagānasyeṣṭe ya evaṃ vidvān sāma gāyati sāma gāyati || [9]
2.p21
trayo hodgīthe kuśalā babhūvuḥ silkaḥ¹ śālāvatyaścaikitāyano dālbhyaḥ pravāhaṇo jaivaliriti
2.p22
te hocurudgīthe vai kuśalāḥ smo hantodgīthe kathāṃ vadāma iti || [1] tatheti ha samupaviviśuriti²
2.p23
sa ha pravāhaṇo jaivaliruvāca | bhagavantāvagre vadatām | brāhmaṇayorvadatorvācaॅ śroṣyāmīti || [2]
2.p24
sa ha silakaḥ śālāvatyaścaikitāyanaṃ dālbhyamuvāca hanta tvā pṛcchānīti | pṛccheti hovāca || [3]
2.p25
kā sāmno gatiriti | svara iti hovāca | svarasya kā gatiriti | prāṇa iti hovāca | prāṇasya kā gatiriti | annamiti hovāca | annasya kā gatirityoṣa (tyāpa ?) iti hovāca || [4] apāṃ kā gatiriti | asau loka iti hovāca | amuṣya lokasya kā gatirati | na svarge lokamatinayediti hovāca | svargaṃ vayaṃ loke (kaṃ ?) sāmabhisaṃsthāpayāmaḥ | svargasaṃstāvaṃ hi sāmeti || [5]
2.p26
taṃ ha silakaḥ¹ śālāvatya² uvācāpratiṣṭhitaṃ vai kila te dālbhya sāma| yasvetarhi brūyānmūrdhā te vipatiṣyatoti mūrdhā te vipatediti || [6]
2.p27
hantāhametadbhagavato vedānīti| viddhīti hovāca amuṣya lokasya kā gatiriti| ayaṃ loka iti hovāca asya lokasya kā gatiriti| na pratiṣṭhāṃ lokamatinayediti hovāca| pratiṣṭhāṃ vayaṃ lokaṃ sāmābhisaṃsthāpayāmaḥ| pratiṣṭhāsaṃstāvaṃ hi sāmeti || [7]
2.p28
taṃ ha pravāhaṇo jaivaliruvācāntavadvai kila te śālāvatya sāma
2.p29
yastvetarhi brūyānmūrdhā te vipatiṣyatīti mūrdhā te vipatediti| hantāhametadbhagavato vedānīti viddhīti hovāca || [8]
2.p30
iti prathamādhyāyasyāṣṭamaḥ khaṇḍaḥ
Linked texts (12)
- Īśādiviṃśottaraśatopaniṣadaḥ — Sanskrit
- Chāndogyopaniṣad — Sanskrit
- Īśādidvādaśopaniṣadaḥ — Sanskrit
- Chāndogyopaniṣatkhaṇḍārtha — Sanskrit
- Aṣṭottaraśatopaniṣadaḥ — Sanskrit
- Sāmavedabrāhmaṇānyaṣṭau — Sanskrit
- Mantrapuṣpa — Sanskrit
- Upaniṣads — Sanskrit
- Īśādyupaniṣadaḥ — Sanskrit
- Different Upaniṣads — Sanskrit
- Chāndogyopaniṣad C — Rāmānuja Yatirāj, Sanskrit
- Aṣṭāviṃśatyupaniṣad — Sanskrit