Pramāṇa · Search · About · API

Chandogyadipika 28

Chāndogyadīpikā 28

Language
Sanskrit

28.p1

yathā somya madhu madhukṛto nistiṣṭhati nānātyayānāṃ vṛkṣāṇām̐ rasān samavahāramekatām̐ rasaṃ gamayanti || [1] te yathā tatra na vivekaṃ labhante'muṣyāhaṃ vṛkṣasya raso'smyamuṣyāhaṃ vṛkṣasya raso'smītyevameva khalu somyemāḥ sarvāḥ prajāḥ sati sampadya-na viduḥ sati sampatsyāmaha² iti || [2]

28.p2

ta iha vyāghro vā siṃho vā vṛko vā varāho vā kīṭo vā pataṅgo daṃśo vā maśako vā yadyadbhavanti tadābhavanti || [ 3 ]

28.p3

sa ya eṣo'ṇimaitadātmyamidaṃ sarvaṃ tatsatyaṃ sa ātmā tattvamasi śvetaketo iti

28.p4

bhūya eva mā bhagavān vijñāpayatviti

28.p5

tathā somyeti hovāca || [ 4 ]

28.p6

imāḥ somya nadyaḥ purastātprācyaḥ syandante paścātpratīcyastāḥ samudrānsamudramevāpiyanti sa samudra eva bhavati tā yathā tatra na viduriyamahamasmīyamahamasmīti || [ 1 ] evameva khalu somyemāḥ sarvāḥ prajāḥ sata āgamya na viduḥ sata āgacchāmaha iti

28.p7

ta iha vyāghro vā siṃho vā vṛko vā varāho vā kīṭo vā pataṅgo vā daṃśo vā maśako vā yadyadbhavanti tadābhavanti || [ 2 ]

28.p8

sa ya eṣo'ṇimaitadātmyamidaṃ sarvaṃ tatsatyaṃ sa ātmā tattvamasi śvetaketo iti

28.p9

bhūya eva mā bhagavān vijñāpayatviti

28.p10

tathā somyeti hovāca ||3

28.p11

asya somya mahato vṛkṣasya yo mūle'bhyāhanyājjīvan sravedyo madhye'bhyāhanyājjīvan sravedyo'gre'bhyāhanyājjīvan sravetsa eṣa jīvenātmanānuprabhūtaḥ pepīyamāno modamānastiṣṭhati || [1] asya yadekāṃ śākhāṃ jīvo jahātyatha sā śuṣyati dvitīyāṃ jahātyatha sā śuṣyati tṛtīyāṃ jahātyatha sā śuṣyati sarvaṃ(rvam̐) jahāti sarvaḥ śuṣyati || [2] evameva khalu somya viddhīti hovāca jīvāpetaṃ vāva kiledaṃ mriyate na jīvo mriyata iti

28.p12

sa ya eṣo'ṇimaitadātmyamidaṃ sarvaṃ tatsatyaṃ ātmā tattvamasi śvetaketo iti

28.p13

sa ya eṣa iti

28.p14

bhūya eva mā bhagavān vijñāpayatviti

28.p15

tathā somyeti hovāca || [ 3 ]

28.p16

nyagrodhaphalamāhareti

28.p17

idaṃ bhagava iti

28.p18

bhinddhīti

28.p19

bhinnaṃ bhagava iti

28.p20

kimatra paśyasīti

28.p21

aṇḍya ivemā dhānā bhagava iti

28.p22

āsāmekāṃ bhinddhīti

28.p23

bhinnā bhagava iti

28.p24

kimatra paśyasīti

28.p25

na kiṃcana bhagava iti || [1]

28.p26

taṃ hovāca-yaṃ vai somyaitamaṇimānaṃ na nibhālayasa etasya vai somyaiṣo'ṇimna evaṃ mahānyagrodhastiṣṭhati | śraddhatsva somyeti || [2]

28.p27

sa ya eṣo'ṇimaitadātmyamidaṃ sarvaṃ tatsatyaṃ sa ātmā tattvamasi śvetaketo iti

28.p28

bhūya eva mā bhagavān vijñāpayatviti

28.p29

tathā somyeti hovāca || [ 3 ]

28.p30

lavaṇametadudake'vadhāyātha mā prātarupasīdathā iti

28.p31

sa ha tathā cakāra

28.p32

taṃ hovāca | yaddeṣā lavaṇamudake'vādhā aṅga tadāhareti

28.p33

taddhāvamṛśya na viveda || [ 1 ]

28.p34

yathā vilīnamevāṅgāsyāntādācāmeti

28.p35

kathamiti

28.p36

lavaṇamiti

28.p37

madhyamādācāmeti

28.p38

kathamiti

28.p39

lavaṇamiti

28.p40

antādācāmeti

28.p41

kathamiti

28.p42

lavaṇamiti

28.p43

abhiprāsyaitadatha mopasīdathā iti || tataḥ kimityāha—

28.p44

taddha tathā cakāra tacchaśvatsaṃvartate

28.p45

tarhovācātra vāva kila tatsomya na nibhālayase'traiva kileti || [2]

28.p46

sa ya eṣoṇimaitadātmyamidaṃ sarvaṃ tatsatyaṃ sa ātmā tattvamasi śvetaketo iti

28.p47

bhūya eva mā bhagavān vijñāpayatviti

28.p48

tathā somyeti hovāca || [ 3 ]

28.p49

yathā somya puruṣaṃ gandhārebhyo'bhinaddhākṣamānīya taṃ tato'tijane visṛjet

28.p50

sa yathā tatra prāṅ vodaṅ vā'dharāṅ vā pratyaṅ vā pradhmāyītā-bhinaddhākṣa ānīyāraṇye visṛṣṭaḥ || [ 1 ]

28.p51

tasya yathābhihanaṃ pramucya prabrūyādetāṃ diśaṃ gandhārā etāṃ diśaṃ vrajeti

28.p52

sa grāmād grāmaṃ pṛcchan paṇḍito medhāvī gandhārānetropasaṃpadyeta

28.p53

evamevācāryavān puruṣo veda || '

28.p54

tasya tāvadeva ciraṃ yāvanna vimokṣye'tha saṃpatsya iti || [2]

28.p55

sa ya eṣo'ṇimaitadātmyamidaṃ sarvaṃ tatsatyaṃ sa ātmā tattvamasi śvetaketo iti

28.p56

bhūya eva mā bhagavān vijñāpayatviti

28.p57

tathā somyeti hovāca [3]

28.p58

iti caturdaśaḥ khaṇḍaḥ

Linked texts (9)