Pramāṇa · Search · About · API

Chandogyadipika 29

Chāndogyadīpikā 29

Language
Sanskrit

29.p1

tatheti || he somya tathāstvityaṅgīkṛtya pitovāca

29.p2

puruṣaṃ somyotopatāpinaṃ jñātayaḥ paryupāsate jānāsi māṃ jānāsi māmiti

29.p3

tasya yāvacca vāṅmanasi saṃpadyate manaḥ prāṇe prāṇastejasi tejaḥ parasyāṃ devatāyāṃ tāvajjānāti [1] atha yadāsya vāṅmanasi saṃpadyate manaḥ prāṇe prāṇastejasi tejaḥ parasyāṃ devatāyāmatha na jānāti

29.p4

sa ya eṣo'ṇimaitadātmyamidaṃ sarvaṃ tatsatyaṃ sa ātmā tattvamasi śvetaketo iti

29.p5

bhūya eva mā bhagavān vijñāpayatviti

29.p6

tathā somyeti hovāca || [3]

29.p7

puruṣaṃsomyeta hastagṛhītamānayantyapahārṣītsteyamakārṣīḥ paraśumasmai tapateti

29.p8

tataḥ kimityatrāhasa yadi tasya kartā bhavati tata evānṛtamātmānaṃ kurute so'nṛtābhisaṃdho'nṛtenātmānamantardhāya paraśuṃ taptaṃ pratigṛhṇāti sa dahyate'tha hanyate || [1] atha yadi tasyātarkāṃ(kartā) bhavati tata eva satyamātmānaṃ kurute | sa satyābhisandhaḥ satyena''tmānamantardhāya paraśuṃ taptaṃ pratigṛhṇāti na dahyate'tha mucyate ||2

29.p9

ki tata ityatrāha— etadātmyamidaṃ sarvaṃ tatsatyaṃ sa ātmā tattvamasi śvetaketo iti

29.p10

etadātmyeti

29.p11

tadvāsya vijijñāviti vijijñāviti || [ 3 ] || || iti chāndogye ṣaṣṭho'dhyāyaḥ samāptaḥ

29.p12

puṇyena lipyate no vā lipyate'sya śrutatvataḥ | nahi śrautena puṇyena śrautaṃ jñānaṃ virudhyate || alepo vastusāmarthyātsamānaḥ puṇyapāpayoḥ | śrutaṃ puṇyaṃ pāpatayā taraṇaṃ ca samaṃ śrutam ||2

29.p13

ārabdhe naśyato no vā saṃcite iva naśyataḥ | ubhayatrāpyakartṛtvatadbodhau sadṛśau khalu || ādehapātasaṃsāraśruteranubhavādapi | iṣucakrādidṛṣṭāntānnaivārabdhe vinaśyataḥ ||5

29.p14

naśyenno vāgnihotrādi nityaṃ karma vinaśyati | yato'yaṃ vastumahimā² na kacitpratihanyate || anuṣaktaphalāṃśasya nāśo'pyanyo na naśyati | vidyāyāmupayuktatvāñjñādhyaśleṣastu kāmyavat ||³

29.p15

kimaṅgopāstisaṃyuktameva vidyopayogyuta | kevalaṃ vā praśastatvātsopāstyevopayujyate

29.p16

kevalaṃ vīryavadvidyāsaṃyuktaṃ vīryayattaram | iti śrutestāratamyādrubhayaṃ jñānasādhanam ||1

29.p17

'yadeva vidyayā karoti tadeva vīryavattaraṃ bhavati' [chā. upa. 1-1-10]

29.p18

bahujanmapradārabdhayuktānāṃ nāstyutāsti muk |3 vidyālope kṛtaṃ karma phaladaṃ tena nāsti muk || prārabdhaṃ bhojayedeva na tu vidyāṃ vilopayet | suptabuddhavadaśleṣatādavasthyātkuto na muk ||4

29.p19

vedārthasya prakāśena tamohārdaṃ nivārayan | pumarthāṃścaturo deyādvidyātīrthamaheśvaraḥ

29.p20

yasya niḥśvasitaṃ vedā yo vedebhyo'khilaṃ jagat || nirmame tamahaṃ vande vidyātīrthamaheśvaram

29.p21

adhīhi bhagava iti hopasasāda sanatkumāraṃ nāradaḥ

29.p22

taṃ hovāca—yadvettha tena mopasīda tatasta ūrdhvaṃ vakṣyāmīti

29.p23

sa hovāca || [1] ṛgvedaṃ bhagavo'dhyemi yajurvedaṃ sāmavedamātharvaṇaṃ caturthamitihāsapurāṇaṃ pañcamaṃ vedānāṃ vedaṃ pitryaṃ rāśiṃ daivaṃ nidhiṃ vākovākyamekāyanaṃ vedavidyāṃ brahmavidyāṃ bhūtavidyāṃ kṣatravidyāṃ nakṣatravidyāṃ sarpadevajanavidyāmetadbhagavo'dhyemi || [2] so'haṃ bhagavo mantravidevāsmi nātmavit | śrutaṃreva me bhagavacchṛtebhyastarati śokamātmaviditi | so'haṃ bhagavan śocāmi | taṃ mā bhagavāñchokasya pāraṃ tārayatviti

29.p24

taṃ hovāca-yadvai kiṃcaitadadhyagīṣṭhā nāmaivetat || [3] nāma vā ṛgvedo yajurvedaḥ sāmaveda ātharvaṇaścaturtha itihāsapurāṇaḥ pañcamo vedānāṃ vedaḥ pitryo rāśirdaivo nidhirvākovākyamekāyanaṃ vedavidyā brahmavidyā, bhūtavidyā sarpadevayajanavidyā, nāmaivaitat

29.p25

nāmopāsveti || [4

29.p26

sa yo nāma brahmetyupāste yāvannāmno gataṃ tatrāsya yathākāmacāro bhavati

29.p27

yo nāma brahmetyupāste

29.p28

asti bhagavo nāmno bhūya iti

29.p29

nāmno vāva bhūyo'stīti

29.p30

tanme bhagavān bravītviti || [5]

29.p31

iti saptamādhyāye prathamaḥ khaṇḍaḥ