Pramāṇa · Search · About · API

Chandogyadipika 3

Chāndogyadīpikā 3

Language
Sanskrit

3.p1

asya lokasya kā gatiriti| ākāśa iti hovāca

3.p2

sarvāṇi ha vā imāni bhūtānyākāśādeva samutpadyante| ākāśaṃ pratyastaṃ yanti

3.p3

ākāśo hyevaibhyo jyāyān ākāśaḥ parāyaṇam || [1] sa eṣa parovarīyānudgīthaḥ sa eṣo'nantaḥ

3.p4

parovarīyo hāsya bhavati parovarīyaso ha lokān jayati [ya] etamevaṃ vidvānparovarīyāṃsamudgīthamupāste || [2]

3.p5

taṃ haitamatidhanvā śaunaka udraśāṇḍilyāyoktvovāca | yāvatta enaṃ prajāyāmudgīthaṃ vediṣyante parovarīyo haibhyastāvadasmim̐lloke jīvanaṃ bhaviṣyati || [3] tathāmuṣmim̐lloke loka iti

3.p6

sa etameva vidvānupāste parovarīya eva hāsyāmasmim̐lloke jīvanaṃ bhavati tathā'muṣmim̐lloke loka iti loke loka iti || [4]

3.p7

ākāśajagadutpattihetutvācchrautarūḍhitaḥ | evakārādinā cātra brahmaivākāśaśabditam

3.p8

maṭacīhateṣu kuruṣvāṭikyā saha jāyayoṣastirhaṃ cākra(krā)yaṇa ibhyagrāme pradrāṇaka uvāsa || [1]

3.p9

sa hebhyaṃ kulmāṣān khādantaṃ vibhikṣe| taṃ hovāca| neto'nye [vidyante yaccaye ma ima upanihitā iti || [2] eteṣāṃ me dehīti hovāca| tānasmai pradadau| hantānupānamiti| ucchiṣṭaṃ vai me pītaṃ syāditi]' hovāca || [3] na svidete'pyucchiṣṭā iti| navā'jīviṣyamimānkhādanniti hovāca| kāmo ma udakapānamiti || [4]

3.p10

sa ha khāditvā'tiśeṣān jāyāyā ājahāra| sā'gra eva subhikṣā babhūva| tānpratigṛhya nidadhau || [5] sa ha prātaḥ saṃjihāna uvāca| yadvatā'nnasya labhemahi, labhemahi dhanamātrām| rājā'sau yakṣyate

3.p11

[sa mā] sarvairātvijyairvṛṇīteti || [6] taṃ jāyovāca-hanta pata ima eva kulmāṣā iti| tān khāditvā''muṃ yajñaṃ vitatameyāya || [7] tatrodgātūnāstāve stoṣyamāṇānupopaviveśa

3.p12

sa ha prastotāramuvāca || [8] prastotaryāṃ devatā prastāvamanvāyattā, tāṃ cedvidvān prastoṣyasi, mūrdhā te vipatiṣyatīti || [9] evamevodgātāramuvāca| udgātaryāṃ devatodgīthamanvāyattā tāṃ cedvidvānudgāsyasi, mūrdhā te vipatiṣyatīti || [10] evameva pratihartāramuvāca| pratihartaryāṃ devatā pratihāramanvāyattā, tāṃ cedvidvān pratihariṣyasi, mūrdhā te vipatiṣyatīti

3.p13

te ha samāratāstūṣṇīmāsāṃcakrire || [11]

3.p14

atha hainaṃ yajamāna uvāca | bhagavantaṃ vā ahaṃ vividiṣāṇīti | uṣastirasmi cākrāyaṇa iti hovāca || [1] sa hovāca | bhagavantaṃ vā ahamebhiḥ sarvairārtvijyaiḥ paryaiṣiṣam | bhagavato vā ahamavistyānyā''ḍanavṛṣi || [2] bhagavām̐stveva me sarvairārtvijyairiti | tatheti | atha tarheta eva sami(ma ?)tisraṣṭā[:] stuvatām | yāvattvebhyo dhanaṃ daddhāstāvanmama dadyā iti | tatheti yajamāna uvāca || [3]

3.p15

atha hainaṃ prastotopasasāda | prastotaryo devatā prastāvamanvāyattā tāṃ cedvidvān prastoṣyasi mūrdhā te vipatiṣyati iti | mā bhagavānavoca²-katamā sā devateti || [4] prāṇa iti hovāca | sarvāṇi ha vā imāni bhūtāni prāṇamevābhisaṃviśanti | prāṇamabhyujjihate | saiṣā devatā prastāvamanvāyattā | tāṃ cedvidvān prastoṣyo mūrdhā te vyapatiṣyat tathoktasya mayeti || [5]

3.p16

atha hainamudgātopasasāda | udgātaryāṃ devatodgīthamanvāyattā tāṃ cedavidvānudgāsyasi mūrdhā te vipatiṣyatīti mā bhagavānavocat-katamā vā devateti || [6] āditya iti hovāca | sarvāṇi ha vā imāni bhūtānyādityamuccaiḥ santaṃ gāyanti | saiṣā devatodgīthamanvāyattā | tāṃ cedavidvānudgāsyo mūrdhā te vyapatiṣyattathoktasya mayeti || [7] atha hainaṃ pratihartopasasāda pratihartuṃ(rtaṃ)ryā devatā pratihāramanvāyattā tāṃ cedavidvānpratihariṣyasimūrdhā te vipatiṣyatīti mā bhagavānavocat | katamā sā devateti || [8] annamiti hovāca | sarvāṇi ha vā imāni bhūtānyannameva pratiharamāṇāni jīvanti | saiṣā devatā pratihāramanvāyattā | tāṃ cedavidvānpratihariṣyo mūrdhā te vyapatiṣyattathoktasya mayeti [tathoktasya mayeti] || [9]

3.p17

saṃkoco'kṣaparatve syātsarvabhūtalayaśruteḥ | ākāśaśabdavatprāṇaśabdasteneśavācakaḥ ||1

3.p18

iti prathamasyādhyāyasyaikādaśaḥ khaṇḍaḥ

Linked texts (14)