Dashopanishad 10
Daśopaniṣad 10
- Language
- Sanskrit
10.1
śrīvāsudevendraśiṣyopaniṣadvrahmayoginā
kaṭhavallīvivaraṇaṃ likhitaṃ gurvanugrahāt
kaṭhavallīvivaraṇasamagragranthavistaraḥ
aṣṭasaptatyadhiśatasahastraṃ parikīrtitaḥ
praśnòpaniṣat
bhadraṃ karṇebhiḥ—iti śāntiḥ
prathamaḥ praśnaḥ
sukeśādīnāṃ praśnaḥ
oṃ sukeśā ca bhāradvājaḥ śaibyaśca satyakāmaḥ sauryāyaṇī
ca gārgyaḥ kausalyaścāśvalāyano bhārgavo vaidarbhiḥ kabandhī kātyāyanaste haite brahmaparā brahmaniṣṭhāḥ paraṃ brahmānveṣamāṇā eṣa ha vai tatsarvaṃ
vakṣyatīti te ha samitpāṇayo bhagavantaṃ pippalādamupasannāḥ
10.2
pippalādasya prativacanam
tān ha sa ṛṣiruvāca bhūya eva tapasā brahmacaryeṇa śraddhayā
saṃvatsaraṃ vatsyatha yathākāmaṃ praśnān pṛcchata yadi vijñāsyāmaḥ
sarvaṃ ha vo vakṣyāma iti
10.3
kabandhinaḥ praśnaḥ
atha kabandhī kātyāyana upetya papraccha | bhagavan ! kuto ha vā
imāḥ prajāḥ prajāyante ? iti
10.4
pippalādasya prativacanam
tasmai sa hovāca prajākāmo vai prajāpatiḥ sa tapo'tapyata sa
tapastaptvā sa mithunamutpādayate | rayiṃ ca prāṇaṃ cetyetau me bahudhā
prajāḥ kariṣyata iti
10.5
ādityo ha vai prāṇo rayireva candramā rayirvā etatsarvaṃ
yanmūrtaṃ cāmūrtaṃ ca tasmānmūrtireva rayiḥ
10.6
athāditya udayan yatprācīṃ diśaṃ praviśati tena prācyān
prāṇān raśmiṣu saṃnidhatte | yaddakṣiṇāṃ yatpratīcīṃ yadudīcīṃ yadadho
yadūrdhvaṃ yadantarā diśo yatsarvaṃ prakāśayati tena sarvān prāṇān
raśmiṣu saṃnidhatte
10.7
sa eṣa vaiśvānaro viśvarūpaḥ prāṇo'gnirudayate | tadetadṛcābhyuktam
10.8
viśvarūpaṃ hariṇaṃ jātavedasaṃ parāyaṇaṃ jyotirekaṃ tapantam
sahasraraśmiḥ śatadhā vartamānaḥ prāṇaḥ prajānāmudayatyeṣa sūryaḥ
10.9
saṃvatsaro vai prajāpatistasyāyane dakṣiṇaṃ cottaraṃ ca| tadye ha vai
tadiṣṭāpūrte kṛtamityupāsate te cāndramasameva lokamabhijayante | ta
eva punarāvartante tasmādete ṛṣayaḥ prajākāmā dakṣiṇaṃ pratipadyante
eṣa ha vai rayiryaḥ pitṛyāṇaḥ
10.11
pañcapādaṃ pitaraṃ dvādaśākṛtiṃ diva āhuḥ pare ardhe ^1parīṣiṇam
atheme anya u pare vicakṣaṇaṃ saptacakre ṣaḍara āhurarpitamiti
10.12
māso vai prajāpatistasya kṛṣṇapakṣa eva rayiḥ śuklaḥ prāṇastasmādete ṛṣayaḥ śukla iṣṭiṃ kurvantītara itarasmin
10.13
ahorātro vai prajāpatistasyāhareva prāṇo rātrireva rayiḥ prāṇaṃ vā
ete praskandanti | ye divā ratyā saṃyujyante brahmacaryameva tadyadrātrau
ratyā saṃyujyante
10.14
annaṃ vai prajāpatistato ha vai tadretastasmādimāḥ prajāḥ prajāyanta
iti
10.15
tadye ha vai tatprajāpativrataṃ caranti te mithunamutpādayante
teṣāmevaiṣa brahmaloko yeṣāṃ tapo brahmacaryaṃ yeṣu satyaṃ pratiṣṭhitam
10.16
teṣāmasau virajo brahmaloko na yeṣu jihmamanṛtaṃ na māyā
ceti
Linked texts (10)
- Īśādiviṃśottaraśatopaniṣadaḥ — Sanskrit
- Praśnopaniṣad — Pippalāda, Sanskrit
- Mantrapuṣpa — Sanskrit
- Upaniṣads — Sanskrit
- Īśādidvādaśopaniṣadaḥ — Sanskrit
- Different Upaniṣads — Sanskrit
- Upaniṣads Īśa to Aitareya — Sanskrit
- Aṣṭottaraśatopaniṣadaḥ — Sanskrit
- Īśādyupaniṣadaḥ — Sanskrit
- Aṣṭāviṃśatyupaniṣad — Sanskrit