Pramāṇa · Search · About · API

Dashopanishad 10

Daśopaniṣad 10

Language
Sanskrit

10.1

śrīvāsudevendraśiṣyopaniṣadvrahmayoginā
kaṭhavallīvivaraṇaṃ likhitaṃ gurvanugrahāt
kaṭhavallīvivaraṇasamagragranthavistaraḥ
aṣṭasaptatyadhiśatasahastraṃ parikīrtitaḥ
praśnòpaniṣat
bhadraṃ karṇebhiḥ—iti śāntiḥ
prathamaḥ praśnaḥ
sukeśādīnāṃ praśnaḥ
oṃ sukeśā ca bhāradvājaḥ śaibyaśca satyakāmaḥ sauryāyaṇī
ca gārgyaḥ kausalyaścāśvalāyano bhārgavo vaidarbhiḥ kabandhī kātyāyanaste haite brahmaparā brahmaniṣṭhāḥ paraṃ brahmānveṣamāṇā eṣa ha vai tatsarvaṃ
vakṣyatīti te ha samitpāṇayo bhagavantaṃ pippalādamupasannāḥ

10.2

pippalādasya prativacanam
tān ha sa ṛṣiruvāca bhūya eva tapasā brahmacaryeṇa śraddhayā
saṃvatsaraṃ vatsyatha yathākāmaṃ praśnān pṛcchata yadi vijñāsyāmaḥ
sarvaṃ ha vo vakṣyāma iti

10.3

kabandhinaḥ praśnaḥ
atha kabandhī kātyāyana upetya papraccha | bhagavan ! kuto ha vā
imāḥ prajāḥ prajāyante ? iti

10.4

pippalādasya prativacanam
tasmai sa hovāca prajākāmo vai prajāpatiḥ sa tapo'tapyata sa
tapastaptvā sa mithunamutpādayate | rayiṃ ca prāṇaṃ cetyetau me bahudhā
prajāḥ kariṣyata iti

10.5

ādityo ha vai prāṇo rayireva candramā rayirvā etatsarvaṃ
yanmūrtaṃ cāmūrtaṃ ca tasmānmūrtireva rayiḥ

10.6

athāditya udayan yatprācīṃ diśaṃ praviśati tena prācyān
prāṇān raśmiṣu saṃnidhatte | yaddakṣiṇāṃ yatpratīcīṃ yadudīcīṃ yadadho
yadūrdhvaṃ yadantarā diśo yatsarvaṃ prakāśayati tena sarvān prāṇān
raśmiṣu saṃnidhatte

10.7

sa eṣa vaiśvānaro viśvarūpaḥ prāṇo'gnirudayate | tadetadṛcābhyuktam

10.8

viśvarūpaṃ hariṇaṃ jātavedasaṃ parāyaṇaṃ jyotirekaṃ tapantam
sahasraraśmiḥ śatadhā vartamānaḥ prāṇaḥ prajānāmudayatyeṣa sūryaḥ

10.9

saṃvatsaro vai prajāpatistasyāyane dakṣiṇaṃ cottaraṃ ca| tadye ha vai
tadiṣṭāpūrte kṛtamityupāsate te cāndramasameva lokamabhijayante | ta
eva punarāvartante tasmādete ṛṣayaḥ prajākāmā dakṣiṇaṃ pratipadyante
eṣa ha vai rayiryaḥ pitṛyāṇaḥ

10.11

pañcapādaṃ pitaraṃ dvādaśākṛtiṃ diva āhuḥ pare ardhe ^1parīṣiṇam
atheme anya u pare vicakṣaṇaṃ saptacakre ṣaḍara āhurarpitamiti

10.12

māso vai prajāpatistasya kṛṣṇapakṣa eva rayiḥ śuklaḥ prāṇastasmādete ṛṣayaḥ śukla iṣṭiṃ kurvantītara itarasmin

10.13

ahorātro vai prajāpatistasyāhareva prāṇo rātrireva rayiḥ prāṇaṃ vā
ete praskandanti | ye divā ratyā saṃyujyante brahmacaryameva tadyadrātrau
ratyā saṃyujyante

10.14

annaṃ vai prajāpatistato ha vai tadretastasmādimāḥ prajāḥ prajāyanta
iti

10.15

tadye ha vai tatprajāpativrataṃ caranti te mithunamutpādayante
teṣāmevaiṣa brahmaloko yeṣāṃ tapo brahmacaryaṃ yeṣu satyaṃ pratiṣṭhitam

10.16

teṣāmasau virajo brahmaloko na yeṣu jihmamanṛtaṃ na māyā
ceti

Linked texts (10)