Dashopanishad 11

Daśopaniṣad 11

Language: Sanskrit

11.1

atha hainaṃ bhārgavo vaidarbhiḥ papraccha | bhagavan ! katyeva devāḥ
prajāṃ vidhārayante ? katara etatprakāśayante ? kaḥ punareṣāṃ variṣṭhaḥ ?
iti

11.2

tasmai sa hovāca ākāśo ha vā eṣa devo vāyuragnirapaḥ
pṛthivī vāṅmanaścakṣuḥ śrotraṃ ca | te prakāśyābhivadanti vayametaddvāṇamavaṣṭabhya vidhārayāmaḥ

11.3

tān variṣṭhaḥ prāṇa uvāca mā mohamāpadyatha | ahamevaitatpañcadhātmānaṃ pravibhajyaitaddvāṇamavaṣṭabhya vidhārayāmīti

11.3-2

evaṃ mohaṃ yūyaṃ māpadyatha | yasmāt ahameva etat pañcadhā ātmānaṃ
pravibhajya etat bāṇaṃ avaṣṭabhya vidhārayāmīti uvāca

te'śraddadhānā babhūvuḥ so'bhimānādūrdhvamutkrāmata iva tasminnutkrāmatyathetare sarva evotkrāmante tasmiṃśca pratiṣṭhamāne sarva eva
prātiṣṭhante tadyathā makṣikā madhukararājānamutkrāmantaṃ sarvā evotkrāmante evamasmiṃśca pratiṣṭhamāne sarvā eva prātiṣṭhanta evaṃ vāṅmanaścakṣuḥ
śrotraṃ ca te prītāḥ prāṇaṃ stunvanti

11.5

eṣo'gnistapatyeṣa sūrya eṣa parjanyo maghavāneṣa vāyuḥ
eṣa pṛthivī rayirdevaḥ sadasaccāmṛtaṃ ca yat

11.6

arā iva rathanābhau prāṇe sarvaṃ pratiṣṭhitam
ṛco yajūṃṣi sāmāni yajñaḥ kṣatraṃ brahma ca

11.7

prajāpatiścarasi garbhe tvameva pratijāyase
tubhyaṃ prāṇa ! prajāstvimā baliṃ haranti yaḥ prāṇaiḥ pratitiṣṭhasi

11.8

devānāmasi vahnitamaḥ pitṝṇāṃ prathamā svadhā
ṛṣīṇāṃ caritaṃ satyamatharvāṅgirasāmasi

11.9

indrastvaṃ prāṇa ! tejasā rudro'si parirakṣitā
tvamantarikṣe carasi sūryastvaṃ jyotiṣāṃ patiḥ

11.10

yadā tvamabhivarṣasi athemāḥ prāṇate prajāḥ
ānandarūpāstiṣṭhanti kāmāyānnaṃ bhaviṣyatīti

11.11

vrātyastvaṃ prāṇa ! ekarṣirattā viśvasya satpatiḥ
vayamādyasya dātāraḥ pitā tvaṃ mātariśva ! naḥ (śvanaḥ)

11.12

yā te tanūrvāci pratiṣṭhitā yā śrotre yā ca cakṣuṣi
yā ca manasi saṃtatā śivāṃ tāṃ kuru motkramīḥ

11.13

prāṇasyedaṃ vaśe sarvaṃ tridive yatpratiṣṭhitam
māteva putrān rakṣasva śrīśca prajñāṃ ca vidhehi na iti