Pramāṇa · Search · About · API

Dashopanishad 15

Daśopaniṣad 15

Language
Sanskrit

15.1

praṇavo hyaparaṃ brahma praṇavaśca paraḥ smṛtaḥ
niṣkalaṃbrahmabubhutsayā bhāradvājasya praśnaḥ
atha hainaṃ sukeśā bhāradvājaḥ papraccha | bhagavan ! hiraṇyanābhaḥ
kausalyo rājaputro māmupetyaitaṃ praśnamapṛcchata | ṣoḍaśakalaṃ bhāradvāja !
puruṣaṃ vettha ? tamahaṃ kumāramabruvaṃ nāhamimaṃ veda yadyahamimamavediṣaṃ kathaṃ
te nāvakṣyamiti | samūlo vā eṣa pariśuṣyati yo'nṛtamabhivadati
tasmānnārhāmyanṛtaṃ vaktum | sa tūṣṇīṃ rathamāruhya pravavrāja | taṃ tvā
pṛcchāmi kāsau puruṣaḥ ? iti

15.2

yo'nyathāsantamātmānaṃ anyathā pratipadyate
kiṃ tena na kṛtaṃ pāpaṃ caureṇātmāpahāriṇā
tasmai sa hovāca | ihaivāntaḥśarīre somya ! sa puruṣo yasminnetāḥ
ṣoḍaśakalāḥ prabhavantīti

15.3

sa īkṣāñcakre | kasminnahamutkrānta utkrānto bhaviṣyāmi ?
kasmin vā pratiṣṭhite pratiṣṭhāsyāmi ? iti

15.4

sa prāṇamasṛjata
prāṇācchraddhāṃ khaṃ vāyurjyotirāpaḥ pṛthivīndriyaṃ mano'nnamannādvīryaṃ
tapo mantrāḥ karmalokā lokeṣu ca nāma ca

15.5

sa yathemā nadyaḥ syandamānāḥ samudrāyaṇāḥ samudraṃ prāpyāstaṃ
gacchanti bhidyete tāsāṃ nāmarūpe samudra ityevaṃ procyate evamevāsya
paridraṣṭurimāḥ ṣoḍaśakalāḥ puruṣāyaṇāḥ puruṣaṃ prāpyāstaṃ gacchanti
bhidyete cāsāṃ nāmarūpe puruṣa ityevaṃ procyate sa eṣo'kalo'mṛto
bhavati

15.6

tatastimitagambhīraṃ na tejo na tamastatam
anākhyamanabhivyaktaṃ sat kiñcidavaśiṣyate
tadeṣa ślokaḥarā iva rathanābhau kalā yasminpratiṣṭhitāḥ
taṃ vedyaṃ puruṣaṃ veda yathā mā vo mṛtyuḥ parivyathā iti

15.7

tān hovācaitāvadevāhametatparaṃ brahma veda nātaḥ paramastīti

15.8

te tamarcayantastvaṃ hi naḥ pitā yo'smākamavidyāyāḥ paraṃ pāraṃ
tārayasīti | namaḥ paramaṛṣibhyo namaḥ paramaṛṣibhyaḥ

Linked texts (11)