Dashopanishad 16
Daśopaniṣad 16
- Language
- Sanskrit
16.1
muṇḍakopaniṣat
bhadraṃ karṇebhiḥ—iti śāntiḥ
prathamamuṇḍake prathamaḥ khaṇḍaḥ
vidyāstutaye viśiṣṭaguruparamparā
oṃ brahmā devānāṃ prathamaḥ saṃbabhūva viśvasya kartā bhuvanasya goptā
sa brahmavidyāṃ sarvavidyāpratiṣṭhāmatharvāya jyeṣṭhaputrāya prāha
16.2
atharvaṇe yāṃ pravadeta brahmātharvā tāṃ purovācāṅgire brahmavidyām
sa bhāradvājāya satyavāhāya prāha bhāradvājo'ṅgirase parāvarām
16.3
śaunako ha vai mahāśālo'ṅgirasaṃ vidhivadupasannaḥ papraccha
kasminnu bhagavo ! vijñāte sarvamidaṃ vijñātaṃ bhavati ? iti
16.4
tasmai sa hovāca | dve vidye veditavye iti ha sma yadbrahmavido
vadanti parā caivāparā ca
16.5
parāparavidyāvibhāgaḥ
tatrāparā ṛgvedo yajurvedaḥ sāmavedo'tharvavedaḥ śikṣā kalpo
vyākaraṇaṃ niruktaṃ chando jyotiṣamiti | atha parā yayā tadakṣaramadhigamyate
16.6
yattadadreśyamagrāhyamagotramavarṇamacakṣuḥśrotraṃ tadapāṇipādaṃ nityaṃ vibhuṃ sarvagataṃ susūkṣmaṃ tadavyayaṃ yadbhūtayoniṃ
paripaśyanti dhīrāḥ
16.7
apāṇipādo javano grahītā paśyatyacakṣuḥ sa śaṛṇotyakarṇaḥ
svayameva jagadbhūtvā prāviśajjīvarūpataḥ
dṛśyaṃ yadi dṛgapyasti dṛśyābhāve dṛgeva na
kāryaṃ cetkāraṇaṃ kiñcitkāryābhāve na kāraṇam
upāyatvāt na hyupāyaṃ vinopeyasiddhiriṣyate
na hyupāyaṃ vinā śakyaṃ sākṣātkartuṃ citaḥ padam
brahmaṇastaṭasthalakṣaṇam
yathorṇanābhiḥ sṛjate gṛhṇate ca yathā pṛthivyāmoṣadhayaḥ saṃbhavanti
yathā sataḥ puruṣātkeśalomāni tathākṣarātsaṃbhavatīha viśvam
16.8
tapasā cīyate brahma tato'nnamabhijāyate
annātprāṇo manaḥ satyaṃ lokāḥ karmasu cāmṛtam
16.9
yaḥ sarvajñaḥ sarvavid yasya jñānamayaṃ tapaḥ
tasmādetadbrahma nāma rūpamannaṃ ca jāyate
Linked texts (10)
- Īśādiviṃśottaraśatopaniṣadaḥ — Sanskrit
- Aṣṭottaraśatopaniṣadaḥ — Sanskrit
- Mantrapuṣpa — Sanskrit
- Upaniṣads — Sanskrit
- Aṣṭāviṃśatyupaniṣad — Sanskrit
- Īśādyupaniṣadaḥ — Sanskrit
- Īśādidvādaśopaniṣadaḥ — Sanskrit
- Different Upaniṣads — Sanskrit
- Upaniṣads Īśa to Aitareya — Sanskrit
- Pañcopaniṣadaḥ — Sanskrit