Dashopanishad 18
Daśopaniṣad 18
- Language
- Sanskrit
18.1
dvitīyamuṇḍake prathamaḥ khaṇḍaḥ
tadetatsatyam
yathā sudīptātpāvakādvisphuliṅgāḥ sahasraśaḥ prabhavante sarūpāḥ
tathākṣarādvividhāḥ somya ! bhāvāḥ prajāyante tatra caivāpiyanti
18.2
brahmaṇo'saṅgatvam
divyo hyamūrtaḥ puruṣaḥ sabāhyābhyantaro hyajaḥ
aprāṇo hyamanāḥ śubhro hyakṣarātparataḥ paraḥ
18.3
etasmājjāyate prāṇo manaḥ sarvendriyāṇi ca
khaṃ vāyurjyotirāpaḥ pṛthivī viśvasya dhāriṇī
18.5
agnirmūrdhā cakṣuṣī candrasūryau diśaḥ śrotre vāgvivṛtāśca vedāḥ
vāyuḥ prāṇo hṛdayaṃ viśvamasya padbhyāṃ pṛthivī hyeṣa sarvabhūtāntarātmā
tasmādagniḥ samidho yasya sūryaḥ somātparjanya oṣadhayaḥ pṛthivyām
pumān retaḥ siñcati yoṣitāyāṃ bahvīḥ prajāḥ puruṣātsaṃprasūtāḥ
18.6
tasmādṛcaḥ sāma yajūṃṣi dīkṣā yajñāśca sarve kratavo dakṣiṇāśca
saṃvatsaraśca yajamānaśca lokāḥ somo yatra pavate yatra sūryaḥ
18.7
tasmācca devā bahudhā saṃprasūtāḥ sādhyā manuṣyāḥ paśavo vayāṃsi
prāṇāpānau vrīhiyavau tapaśca śraddhā satyaṃ brahmacaryaṃ vidhiśca
18.8
sapta prāṇāḥ prabhavanti tasmāt saptācirṣaḥ samidhaḥ sapta homāḥ
sapta ime lokā yeṣu caranti prāṇā guhāśayā nihitāḥ sapta sapta
18.9
ataḥ samudrā girayaśca sarve'smāt syandante sindhavaḥ sarvarūpāḥ
ataśca sarvā oṣadhayo rasaśca yenaiṣa bhūtaistiṣṭhate hyantarātmā
18.10
puruṣa evedaṃ viśvaṃ karma tapo brahma parāmṛtam
etadyo veda nihitaṃ guhāyāṃ so'vidyāgranthi vikiratīha somya !