Pramāṇa · Search · About · API

Dashopanishad 19

Daśopaniṣad 19

Language
Sanskrit

19.1

āviḥ saṃnihitaṃ guhācarannāma mahatpadamatraitatsamarpitam
ejatprāṇannimiṣacca yadetajjānatha sadasadvareṇyam

19.2

paraṃ vijñānādyadvariṣṭhaṃ prajānāṃ yadarcimadyadaṇubhyo'ṇu ca | yasmim̐llokā nihitā lokinaśca
tadetadakṣaraṃ brahma sa prāṇastadu vāṅmanaḥ
tadetatsatyaṃ tadamṛtaṃ tadveddhavyaṃ somya ! viddhi

19.3

dhanurgṛhītvaupaniṣadaṃ mahāstraṃ śaraṃ hyupāsāniśitaṃ saṃdadhīta
āyamya tadbhāvagatena cetasā lakṣyaṃ tadevākṣaraṃ somya ! viddhi

19.4

praṇavo dhanuḥ śaro hyātmā brahma tallakṣyamucyate
apramattena veddhavyaṃ śaravattanmayo bhavet

19.5

yasmin dyauḥ pṛthivī cāntarikṣamotaṃ manaḥ saha prāṇaiśca sarvaiḥ
tamevaikaṃ jānatha ātmānamanyā vāco vimuñcathāmṛtasyaiṣa setuḥ

19.6

aranābhidṛṣṭāntena brahmaṇaḥ sarvādhāratvam
arā iva rathanābhau saṃhatā yatra nāḍyaḥ
sa eṣo'ntaścarate bahudhā jāyamānaḥ
omityevaṃ dhyāyatha hyātmānaṃ
svasti vaḥ pārāya tamasaḥ parastāt

19.7

brahmaṇaḥ sākṣātkārānuguṇaṃ sthānam
yaḥ sarvajñaḥ sarvavidyasyaiṣa mahimā bhuvi
divye brahmapure hyeṣa vyomnyātmā pratiṣṭhitaḥ
manomayaḥ prāṇaśarīranetā pratiṣṭhito'nne hṛdayaṃ saṃnidhāya
tadvijñānena paripaśyanti dhīrā ānandarūpamamṛtaṃ yadvibhāti

19.8

bhidyate hṛdayagranthiścidyante sarvasaṃśayāḥ
kṣīyante cāsya karmāṇi tasmindṛṣṭe parāvare

19.9

jñeyasya brahmaṇaḥ svarūpanirūpaṇam
hiraṇmaye pare kośe virajaṃ brahma niṣkalam
tacchubhraṃ jyotiṣāṃ jyotistadyadātmavido viduḥ

19.10

na tatra sūryo bhāti na candratārakaṃ nemā vidyuto bhānti kuto'yamagniḥ
tameva bhāntamanu bhāti sarvaṃ tasya bhāsā sarvamidaṃ vibhāti

19.11

brahmaivedamamṛtaṃ purastādbrahma paścādbrahma dakṣiṇataścottareṇa
adhaścordhvaṃ ca prasṛtaṃ brahmaivedaṃ viśvamidaṃ variṣṭham