Different Upanishads 10: atha ṣaṣṭhī vallī
Different Upaniṣads 10
- Language
- Sanskrit
atha ṣaṣṭhī vallī
10.1
oṃ ūrdhvamūlo'vākśākha eṣo'śvatthaḥ sanātanaḥ
tadeva śukraṃ tadbrahma tadevāmṛtamucyate
10.2
tasmim̐llokāḥ śritāḥ sarve tadu nātyeti kaścana| etadvai tat
10.3
yadidaṃ kiñca jagatsarvaṃ prāṇa ejati niḥsṛtam
mahadbhayaṃ vajramudyataṃ ya etadviduramṛtāste bhavanti
10.4
bhayādasyāgnistapati bhayāttapati sūryaḥ
bhayādindraśca vāyuśca mṛtyurdhāvati pañcamaḥ
10.5
iha cedaśakadboddhuṃ prāk śarīrasya visrasaḥ
tataḥ sargeṣu lokeṣu śarīratvāya kalpate
10.6
yathā''darśe tathā''tmani yathā svapne tathā pitṛloke
yathāpsu parīva dṛdṛśe tathā gandharvaloke chāyā''tapayoriva brahmaloke
10.7
indriyāṇāṃ pṛthagbhāvamudayāstamayau ca yat
pṛthagutpadyamānānāṃ matvā dhīro na śocati
10.8
kiñca –
indriyebhyaḥ paraṃ mano manasaḥ sattvamuttamam
sattvādadhi mahānātmā mahato'vyaktamuttamam
10.6-2
avyaktāttu paraḥ puruṣo vyāpako'liṅga eva ca
yajjñātvā mucyate janturamṛtatvaṃ ca gacchati
10.10
kathaṃ tarhi tasyāliṅgasya darśanaṃ syādityata āha—
na saṃdṛśe tiṣṭhati rūpamasya na cakṣuṣā paśyati kaścanainam
hṛdā manīṣā manasābhiklṛpto ya etadviduramṛtāste bhavanti
10.11
yadā pañcāvatiṣṭhante jñānāni manasā saha
buddhiśca na viceṣṭate tamāhuḥ paramāṃ gatim
10.12
tāṃ yogamiti manyante sthirāmindriyadhāraṇām
apramattastadā bhavati yogo hi prabhavāpyayau
10.13
naiva vācā na manasā prāptuṃ śakyo na cakṣuṣā
astīti bruvato'nyatra kathaṃ tadupalabhyate
10.14
astītyevopalabdhavyastattvabhāvena cobhayoḥ
astītyevopalabdhasya tattvabhāvaḥ prasīdati
10.15
yadā sarve pramucyante kāmā ye'sya hṛdi śritāḥ
atha martyo'mṛto bhavatyatra brahma samaśnute
10.16
yadā sarve prabhidyante hṛdayasyeha granthayaḥ
atha martyo'mṛto bhavatyetāvadanuśāsanam
10.17
śataṃ caikā hṛdayasya nāḍyastāsāṃ mūrdhānamabhiniḥsṛtaikā
tayordhvamāyannamṛtatvameti viṣvaganyā utkramaṇe bhavanti
10.18
aṅguṣṭhamātraḥ puruṣo'ntarātmā sadā janānāṃ
hṛdaye sanniviṣṭaḥ | taṃ svāccharīrātpravṛhenmuñjādiveṣīkāṃ dhairyeṇa taṃ vidyācchukramamṛtaṃ
taṃ vidyācchukramamṛtamiti
10.16-2
mṛtyuproktāṃ naciketo'tha labdhvā vidyāmetāṃ
yogavidhiṃ ca kṛtsnām| brahmaprāpto virajo'bhūdvimṛtyuranyo'pyevaṃ yo vidadhyātmameva
10.6-3
iti kaṭhopaniṣadi dvitīyādhyāye ṣaṣṭhī vallī samāptā