Pramāṇa · Search · About · API

Different Upanishads 11

Different Upaniṣads 11

Language
Sanskrit

Contents

11.1

oṃ bhadraṃ karṇebhiḥ śṛṇuyāma devāḥ | bhadraṃ paśyemākṣibhiryajatrāḥ | sthirairaṅgaistuṣṭuvām̐sastanūbhiḥ
vyaśema devahitaṃ yadāyuḥ
svasti na indro vṛddhaśravāḥ, svasti naḥ pūṣā viśvavedāḥ
svasti nastākṣryo ariṣṭanemiḥ, svasti no bṛhaspatirdadhātu
oṃ śāntiḥ śāntiḥ śāntiḥ
oṃ sukeśā ca bhāradvājaḥ śaibyaśca satyakāmaḥ sauryāyaṇī ca gārgyaḥ kauśalyaścāśvalāyano bhārgavo vaidarbhiḥ
kabandhī kātyāyanaste haite brahmaparā brahmaniṣṭhāḥ paraṃ
brahmānveṣamāṇā eṣa ha vai tatsarvaṃ vakṣyatīti te ha
samitpāṇayo bhagavantaṃ pippalādamupasannā:

11.2

tānha sa ṛṣiruvāca bhūya eva tapasā brahmacaryeṇa
śraddhayā saṃvatsaraṃ saṃvatsyatha yathākāmaṃ praśnānpṛcchatha
yadi vijñāsyāmaḥ sarvaṃ ha vo vakṣyāma iti

11.3

atha kabandhī kātyāyana upetya papraccha
bhagavan kuto ha vā imāḥ prajāḥ prajāyanta iti

11.4

tasmai sa hovāca prajākāmo vai prajāpatiḥ sa tapo'tapyata sa tapastaptvā sa mithunamutpādayate
rayiṃ ca prāṇaṃ cetyetau me bahudhā prajāḥ kariṣyata iti

11.5

ādityo ha vai prāṇo rayireva candramā rayirvā
etatsarvaṃ yanmūrtaṃ cāmūrtaṃ ca | tasmānmūrtireva rayiḥ

11.6

athāditya udayan yatprācīṃ diśaṃ praviśati tena
prācyānprāṇānraśmiṣu saṃnidhatte| yaddakṣiṇāṃ
yatpratīcīṃ yadudīcīṃ yadadho yadūrdhvaṃ yadantarā
diśo yatsarvaṃ prakāśayati tena sarvānprāṇān
raśmiṣu saṃnidhatte

11.7

sa eṣa vaiśvānaro viśvarūpaḥ prāṇo'gnirudayate
tadaitadcābhyuktam

11.5-2

viśvarūpaṃ hariṇaṃ jātavedasaṃ parāyaṇaṃ jyotirekaṃ
tapantam| sahasraraśmiḥ śatadhā vartamānaḥ prāṇaḥ
prajānāmudayatyeṣa sūryaḥ

11.6-2

saṃvatsaro vai prajāpatistasyāyane dakṣiṇaṃ cottaraṃ ca
tadye ha vai tadiṣṭāpūrtaṃ kṛtamityupāsate te
cāndramasameva lokamabhijayante| ta eva
punarāvartante| tasmādete ṛṣayaḥ prajākāmā dakṣiṇaṃ
pratigṛhṇante| eṣa ha vai rayiryaḥ pitṛyāṇaḥ

11.10

athottareṇa tapasā brahmacaryeṇa śraddhayā vidyayā''tmānamanviṣyādityamabhijayanta etadvai prāṇānāmāyatanametadamṛtamabhayametatparāyaṇametasmānna punarāvartanta
ityeṣa nirodhastadeṣa ślokaḥ

11.11

pañcapādaṃ pitaraṃ dvādaśākṛtiṃ diva āhuḥ pare ardhe purīṣiṇam
atheme anya upare vicakṣaṇaṃ saptacakre ṣaḍara āhurarpitamiti

11.12

māso vai prajāpatistasya kṛṣṇa pakṣa eva rayiḥ
śukraḥ prāṇastasmādete ṛṣayaḥ śukra iṣṭaṃ kurvantītara itarasmin

11.13

ahorātro vai prajāpatistasyāhareva prāṇo rātrireva
rayiḥ prāṇaṃ vā ete praskandanti| ye divā ratyā
saṃyujyante brahmacaryameva tadvarātrau ratyā saṃyujyante

11.14

annaṃ vai prajāpatistato ha vai tadvetastasmādimāḥ
prajāḥ prajāyanta iti

11.15

tadye ha vai tatprajāpativrataṃ caranti te mithunamutpādayante
teṣāmevaiṣa brahmaloko yeṣāṃ tapo brahmacaryaṃ yeṣu satyaṃ
pratiṣṭhitam

11.16

teṣāmasau virajo brahmaloko na yeṣu jihmamanṛtaṃ
na māyā ceti

11.16.p1

iti prathamaḥ praśnaḥ || 1

Linked texts (10)