Pramāṇa · Search · About · API

Different Upanishads 13

Different Upaniṣads 13

Language
Sanskrit

Contents

13.1

atha hainaṃ kauśalyaśvāśvalāyanaḥ papraccha bhagavankuta eṣa
prāṇo jāyate | kathamāyātyasmiñcharīra ātmānaṃ vā
pravibhajya kathaṃ prātiṣṭhate kenotkramate kathaṃ bāhyamabhidhatte
kathamadhyātsamiti

13.2

tasmai sahovācātipraśnān pṛcchasi
brahmiṣṭho'sītta tasmātte'haṃ bravīmi

13.3

ātmana eṣa prāṇo jāyate | yathaiṣā puruṣe chāyātasminnetadātataṃ manokṛtenāyātyasmiñcharīre

13.4

yathā samrāḍevādhikṛtānviniyuṅkte etāngrāmānetāngrāmānadhitiṣṭhasvetyevamevaiṣa prāṇaḥ itarān
prāṇān pṛthak pṛthageva saṃnidhatte

13.5

pāyūpasthe'pānaṃ cakṣuḥśrotre mukhanāsikābhyāṃ prāṇāḥ
svayaṃ prātiṣṭhate madhye tu samānaḥ | eṣa hyetaddhutamannaṃ
samunnayati tasmādetāḥ saptārciṣo bhavanti

13.6

hṛdi hyeṣa ātmā | atraitadekaśataṃ nāḍīnāṃ
tāsāṃ śataṃ śatamekaikasyāṃ dvāsaptatirdvāsaptatiḥ || tiśākhānāḍīsahasrāṇi bhavatyāsu vyānaścarati

13.7

athaikayordhvaṃ udānaḥ puṇyena puṇyaṃ lokaṃ nayati
pāpena pāpamubhābhyāmeva manuṣyalokam

13.7-2

karmaṇā pāpaṃ pāpakarmaphalabhūtaṃ narakaṃ tiryagyonyādilakṣaṇaṃ nayatītyanuṣaṅgaḥ | ubhābhyāmeva puṇyapāpābhyāṃ samapradhānābhyāmeva manuṣyalokaṃ sukhaduḥkhāyatanaṃ mānavaṃ dehaṃ nayatītyanuṣaṅgaḥ

13.8

ādityo ha vai bāhyaḥ prāṇa udayatyeṣa hyenaṃ cākṣuṣaṃ prāṇamanugṛhṇānaḥ | pṛthivyāṃ yā devatā saiṣā puruṣasyāpānamavaṣṭabhyāntarā yadākāśaḥ sa samāno vāyurvyānaḥ

13.6-2

tejo ha vai udānastasmādupaśāntatejāḥ
punarbhavamindriyairmanasi saṃpadyamānaiḥ

13.10

yacittastenaiṣa prāṇamāyāti prāṇastejasā yuktaḥ
sahātmanā yathāsaṅkalpitaṃ lokaṃ nayati

13.11

ya evaṃ vidvān prāṇaṃ veda | na hāsya prajā
hīyante'mṛto bhavati tadeṣa ślokaḥ

13.12

utpattimāyatiṃ sthānaṃ vibhutvaṃ caiva pañcadhā
adhyātmaṃ caiva prāṇasya vijñāyāmṛtamaśnute
vijñāyāmṛtamaśnuta iti

13.12.p1

iti tṛtīyaḥ praśnaḥ|| 3

Linked texts (10)