Pramāṇa · Search · About · API

Different Upanishads 14: atha caturthaḥ praśnaḥ

Different Upaniṣads 14

Language
Sanskrit

Contents

atha caturthaḥ praśnaḥ

14.1

atha hainaṃ sauryāyaṇī gārgyaḥ papraccha | bhagavannetasminnu puruṣe kāni svapanti kānyasmin jāgrati
katara eṣa devaḥ svapnān paśyati kasyaitatsukhaṃ
bhavati kasminnu sarve saṃpratiṣṭhitā bhavantīti

14.2

tasmai sa hovāca | yathā gārgya marīcayo'rkasyāstaṃ gacchataḥ
sarvā etasmistejomaṇḍale ekībhavanti | tāḥ punaḥpunarudayataḥ
pracarantyevaṃ ha vai tatsarvaṃ pare deve manasyekībhavati | tena tarheṣa
puruṣo na śṛṇoti na paśyati na jighrati na rasayate na spṛśati
nābhivadate nādatte nānandayate na visṛjate neyāyate
svapitītyacakṣate

14.3

prāṇāgnaya evaitasminpure jāgrati gārhapatyo ha
vā eṣo'pāno vyāno'nvāhāryapacano yadgārhaṃpatyātpraṇīyate praṇayanādāhavanīyaḥ prāṇaḥ

14.4

yaducchvāsaniḥśvāsāvetāv āhutī samaṃ nayatīti
sa samānaḥ| mano ha vāva yajamāna iṣṭaphalamevodānaḥ
sa enaṃ yajamānamaharaharbrahma gamayati

14.5

atraiṣa devaḥ svapne mahimānamanubhavati | yaddṛṣṭaṃ
dṛṣṭamanupaśyati śrutaṃ śrutamevārthamanuśṛṇoti deśadigantaraiśca pratyanubhūtaṃ punaḥ punaḥ pratyanubhavati
dṛṣṭaṃ cādṛṣṭaṃ ca śrutaṃ cāśrutaṃ cānubhūtaṃ cānanubhūtaṃ
ca sacāsacca sarvaṃ paśyati sarvaḥ paśyati

14.6

sa yadā tejasābhibhūto bhavatyatraiṣa devaḥ svapnānna
paśyatyatha tadaitasmiñcharīre etatsukhaṃ bhavati

14.7

sa yathā somya vayāṃsi vāsovṛkṣaṃ saṃpratiṣṭhante
evaṃ ha vai tatsarvaṃ para mrātmani saṃpratiṣṭhate

14.8

pṛthivī ca pṛthivīmātrā cāpaścāpomātrā ca tejaśca tejomātrā
ca vāyuśca vāyumātrā cākāśaścākāśamātrā ca cakṣuśca draṣṭavyaṃ
ca śrotraṃ ca śrotavyaṃ ca ghrāṇaṃ ca ghrātavyaṃ ca rasaśca rasayitavyaṃ
ca tvak ca sparśayitavyaṃ ca vāk ca vaktavyaśca hastau cādātavyaṃ
copasthaścānandayitavyaṃ ca pāyuśca visarjayitavyaṃ ca pādau ca
gantavyaṃ ca manaśca mantavyaṃ ca buddhiśca boddhavyaṃ cāhaṅkāraścāhaṅkartavyaṃ
ca cittaṃ ca cetayitavyaṃ ca tejaśca vidyotayitavyaṃ ca prāṇaśca
vidhārayitarvyaṃ ca

14.6-2

eṣa hi draṣṭā spraṣṭā śrotā ghrātā rasayitā mantā boddhā kartā
vijñānātmā puruṣaḥ| sa pare'kṣare ātmani saṃpratiṣṭhate

14.10

paramevākṣaraṃ pratipadyate sa yo ha vai tadacchāyamśarīramalohitaṃ śubhramakṣaraṃ vedayate| yastu somya
sa sarvajñaḥ sarvo bhavati tadeṣa ślokaḥ

14.11

vijñānātmā saha devaiśca sarvaiḥ prāṇā bhūtāni saṃpratiṣṭhati yatra | tadakṣaraṃ vedayate yastu somya sa
sarvajñaḥ sarvamevāviveśeti

14.11.p1

iti caturthaḥ praśnaḥ || 4

Linked texts (10)