Different Upanishads 148
Different Upaniṣads 148
- Language
- Sanskrit
Contents
- 148.20 — 1 part
148.1
trayaṃ vā idaṃ nāma rūpaṃ karma teṣāṃ nāmnāṃ vāgityetadeṣāmukthamato hi sarvāṇi nāmānyuttiṣṭhanti| etadeṣām̐ sāmaitaddhi sarvairnāmabhiḥ samametadeṣāṃ brahmaitaddhi sarvāṇi nāmāni bibharti
148.1-2
oṃ dṛptabālākirhānūcāno gārgyo babhūva | sa hovācājātaśatruṃ
kāśyaṃ brahma te bravāṇīti | sa hovācājātaśatruḥ sahasrametasyāṃ
vāci dadmo janako janaka iti vai janā dhāvantīti
148.2
sa hovāca gārgyo ya evāsāvāditye puruṣa etametrāhaṃ brahmopāsa iti | sa hovācājātaśatrurmā maitasminsaṃvadiṣṭhā pratiṣṭhāḥ sarveṣāṃ bhūtānāṃ mūrdhā rājeti vā brahmetamupāsa iti | sa ya etameva mupāste'tiṣṭhāḥ sarveṣāṃ bhūtānāṃ mūrdhā rājā bhavati
148.3
sa hovāca gārgyo ya evāsau candre puruṣa etametrāhaṃ brahmopāsa
iti| sa hovācājātaśatrurmā maitasminsaṃvadiṣṭhāḥ| bṛhantpāṇḍaravāsāḥ somo rājeti vā brahmetamupāsa iti| sa ya etamevamupāste'haraharhaṃ sutaḥ prasuto bhavati nāsyānnaṃ kṣīyate
148.4
sa hovāca gārgyo ya evāsau vidyuti puruṣa etamevāhaṃ brahmopāsa
iti| sa hovācājātaśatrurmā maitasmin saṃvadiṣṭhāḥ| tejasvīti vā
brahmetamupāsa iti| sa ya etamevamupāste tejasvī ha bhavati
tejasvinī hāsya prajā bhavati
148.5
sa hovāca gārgyo ya evāyamākāśe puruṣa etametrāhaṃ brahmopāsa
iti| sa hovācājātaśatrurmā maitasminsaṃvadiṣṭhāḥ| pūrṇamapravartīti
vā brahmetamupāsa iti| sa ya etamevamupāste pūryate prajayā paśubhirnāsyāsmāllokātprajodvartate
148.6
sa hovāca gārgyo ya evāyaṃ vāyau puruṣa etamevāhaṃ brahmāpāsa
iti| hovācājātaśatrurmā maitasminsaṃvadiṣṭhāḥ| indro vaikuṇṭho'parājitāseneti vā brahmetamupāsa iti| sa ya etamevamupāste
jiṣṇurhāparājiṣṇurbhaṃvatyanyatastyajāyī
148.7
sa hovāca gārgyo ya evāyamagnau puruṣa etamevāhaṃ brahmopāsa iti| sa hovācājātaśatrurmā maitasminsaṃvadiṣṭhāḥ| viṣāsahiriti vā ahametamupāsa iti| sa ya etamevamupāste viṣāsahirhaivāsya bhavati viṣāsahirhāsya prajā bhavati
148.8
sa hovāca gārgyo ya evāyamapsu puruṣa etamevāhaṃ brahmopāsa iti| sa hovācājātaśatrurmā maitasminsaṃvadiṣṭhāḥ| pratirūpa iti vā ahametamupāsa iti| sa ya etamevamupāste pratirūpaṃ haivaina-mupagacchati nāpratirūpamatho pratirūpo'smājjāyate
148.9
sa hovāca gārgyo ya evāyamādarśe puruṣa etamevāhaṃ brahmopāsa iti| sa hovācājātaśatrurmā maitasminsaṃvadiṣṭhāḥ| rociṣṇuriti vā ahametamupāsa iti| sa ya etamevamupāste rociṣṇuhaṃ bhavati rociṣṇurhāsya prajā bhavatyatho yaiḥ saṃnnigacchati sarvām̐stān-tirocate
148.10
sa hovāca gārgyo ya evāyaṃ yantaṃ paścācchabdo'nūdetyetamevāhaṃ
brahmopāsa iti | sa hovācājātaśatrurmā maitasminsaṃvadiṣṭhāḥ | asuriti vā ahamemutapāsa iti | sa ya etamevamupāste sarvam̐haivāsmim̐lloka āyureti nainaṃ purā kālātprāṇo jahāti
148.11
sa hovāca gārgyo ya evāyaṃ dikṣu puruṣa etamevāhaṃ brahmopāsa
iti | sa hovācājātaśatrurmā maitasminsaṃvadiṣṭhāḥ | dvitīyo'napaga iti vā ahametamupāsa iti | sa ya etamevamupāste dvitīyavānha bhavati nāsmādgaṇaśchidyate
148.12
sa hovāca gārgyo ya evāyaṃ chāyāmayaḥ puruṣa etamevāhaṃ
brahmopāsa iti | sa hovācājātaśatrurmā maitasminsaṃvadiṣṭhāḥ
mṛtyuriti vā ahametamupāsa iti | sa ya etamevamupāste
sarvam̐haivāsmim̐lloka āyureti nainaṃ purā kālānmṛtyurāgacchati
148.13
sa hovāca gārgyo ya evāyamātmani puruṣa etamevāhaṃ brahmopāsa
iti | sa hovācājātaśatrurmā maitasminsaṃvadiṣṭhāḥ | ātmanvīti vā
ahametamupāsa iti | sa ya etamevamupāsta ātmanvīha bhavati
ātmanvinīhāsya prajā bhavati sa ha tūṣṇīmāsa gārgyaḥ
148.14
tamevaṃbhūtamālakṣya—
sa hovācājātaśatruretāvannū3 itietāvadīti | naitāvatā viditaṃ
bhavatīti | sa hovāca gārgyaṃ upa tvā yānīti
148.15
evamuke—
sa hovācājātaśatruḥ pratilomaṃ caitadyadbrāhmaṇaḥ kṣatriyamupeyāt brahma me vakṣyatīti vyeva tvā jñapayiṣyāmīti | taṃ
pāṇāvādāyottasthau | tau ha puruṣaṃ suptamājagmatuḥ | tametairnāmabhirāmantrayāścakre bṛhanpāṇḍaravāsaḥ soma rājanniti sa
nottasthau | taṃ pāṇinā''peyaṃ bodhayāñcakāra sa hottasthau
148.16
sa hovācājātaśatruryatraiṣa etatsupto'bhūdya eva vijñānamayaḥ puruṣaḥ
kaiṣa tadā'bhūt | kuta etadāgāditi taddha ha na mene gārgyaḥ
148.17
sa hovācājātaśatruryatraiṣa etatsupto'bhūdya eṣa vijñānamayaḥ
puruṣastadeṣāṃ prāṇānāṃ vijñānena vijñānamādāya ya eṣo'ntahṛdaya ākāśastasmin śete| tāni yadā gṛhṇātyatha haitatpuruṣaḥ svapiti nāma| tadgṛhīta eva prāṇo bhavati gṛhītā vāggṛhītaṃ cakṣurgṛhītaṃ śrotraṃ gṛhītaṃ manaḥ
148.18
sa yatraitatsvapnyā carati te hāsya lokāstaduteva mahārājo bhavatyuteva mahābrāhmaṇa utevoccāvacaṃ nigacchati| sa yathā mahārājo jānapadān gṛhītvā sve janapade yathākāmaṃ parivartetaivamevaiṣa etatprāṇān gṛhītvā sve śarore yathākāmaṃ parivartate
148.16-2
atha yadā suṣupto bhavati yadā na kasyacana veda | hitā nāma
nāḍyo dvāsaptatiḥ sahasrāṇi hṛdayāt purītattamabhipratiṣṭhante
tābhiḥ pratyavasṛpya purītati śete | sa yathā kumāro vā mahārājo vā mahābrāhmaṇo vā'tignīmānandasya gatvā śayīta
evamevaiṣa etacchete
148.20
sa yathorṇanābhistantunoccaredyathāgneḥ kṣudrā visphuliṅgā
vyuccarantyevamevāsmādātmanaḥ sarve prāṇāḥ lokāḥ sarve
devāḥ sarvāṇi bhūtāni vyuccaranti| tasyopaniṣatsatyasya
satyamiti prāṇā vai satyaṃ teṣāmeṣa satyam
148.20.p1
iti dvitīyādhyāye prathamaṃ brāhmaṇam|| 1