<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.148 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Vedic Literature](https://indike.org/pramana/in.veda) › [Upaniṣads](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad) › [Principal (early) Upaniṣads](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya) › [Different Upanishads](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads) › 148

# Different Upanishads 148

Different Upaniṣads 148

- **Language:** Sanskrit

## Contents

- [148.20](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.148.20) — 1 part

### [148.1](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.148.1)

trayaṃ vā idaṃ nāma rūpaṃ karma teṣāṃ nāmnāṃ vāgityetadeṣāmukthamato hi sarvāṇi nāmānyuttiṣṭhanti| etadeṣām̐ sāmaitaddhi sarvairnāmabhiḥ samametadeṣāṃ brahmaitaddhi sarvāṇi nāmāni bibharti

### [148.1-2](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.148.1-2)

oṃ dṛptabālākirhānūcāno gārgyo babhūva | sa hovācājātaśatruṃ  
kāśyaṃ brahma te bravāṇīti | sa hovācājātaśatruḥ sahasrametasyāṃ  
vāci dadmo janako janaka iti vai janā dhāvantīti

### [148.2](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.148.2)

sa hovāca gārgyo ya evāsāvāditye puruṣa etametrāhaṃ brahmopāsa iti | sa hovācājātaśatrurmā maitasminsaṃvadiṣṭhā pratiṣṭhāḥ sarveṣāṃ bhūtānāṃ mūrdhā rājeti vā brahmetamupāsa iti | sa ya etameva mupāste'tiṣṭhāḥ sarveṣāṃ bhūtānāṃ mūrdhā rājā bhavati

### [148.3](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.148.3)

sa hovāca gārgyo ya evāsau candre puruṣa etametrāhaṃ brahmopāsa  
iti| sa hovācājātaśatrurmā maitasminsaṃvadiṣṭhāḥ| bṛhantpāṇḍaravāsāḥ somo rājeti vā brahmetamupāsa iti| sa ya etamevamupāste'haraharhaṃ sutaḥ prasuto bhavati nāsyānnaṃ kṣīyate

### [148.4](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.148.4)

sa hovāca gārgyo ya evāsau vidyuti puruṣa etamevāhaṃ brahmopāsa  
iti| sa hovācājātaśatrurmā maitasmin saṃvadiṣṭhāḥ| tejasvīti vā  
brahmetamupāsa iti| sa ya etamevamupāste tejasvī ha bhavati  
tejasvinī hāsya prajā bhavati

### [148.5](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.148.5)

sa hovāca gārgyo ya evāyamākāśe puruṣa etametrāhaṃ brahmopāsa  
iti| sa hovācājātaśatrurmā maitasminsaṃvadiṣṭhāḥ| pūrṇamapravartīti  
vā brahmetamupāsa iti| sa ya etamevamupāste pūryate prajayā paśubhirnāsyāsmāllokātprajodvartate

### [148.6](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.148.6)

sa hovāca gārgyo ya evāyaṃ vāyau puruṣa etamevāhaṃ brahmāpāsa  
iti| hovācājātaśatrurmā maitasminsaṃvadiṣṭhāḥ| indro vaikuṇṭho'parājitāseneti vā brahmetamupāsa iti| sa ya etamevamupāste  
jiṣṇurhāparājiṣṇurbhaṃvatyanyatastyajāyī

### [148.7](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.148.7)

sa hovāca gārgyo ya evāyamagnau puruṣa etamevāhaṃ brahmopāsa iti| sa hovācājātaśatrurmā maitasminsaṃvadiṣṭhāḥ| viṣāsahiriti vā ahametamupāsa iti| sa ya etamevamupāste viṣāsahirhaivāsya bhavati viṣāsahirhāsya prajā bhavati

### [148.8](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.148.8)

sa hovāca gārgyo ya evāyamapsu puruṣa etamevāhaṃ brahmopāsa iti| sa hovācājātaśatrurmā maitasminsaṃvadiṣṭhāḥ| pratirūpa iti vā ahametamupāsa iti| sa ya etamevamupāste pratirūpaṃ haivaina-mupagacchati nāpratirūpamatho pratirūpo'smājjāyate

### [148.9](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.148.9)

sa hovāca gārgyo ya evāyamādarśe puruṣa etamevāhaṃ brahmopāsa iti| sa hovācājātaśatrurmā maitasminsaṃvadiṣṭhāḥ| rociṣṇuriti vā ahametamupāsa iti| sa ya etamevamupāste rociṣṇuhaṃ bhavati rociṣṇurhāsya prajā bhavatyatho yaiḥ saṃnnigacchati sarvām̐stān-tirocate

### [148.10](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.148.10)

sa hovāca gārgyo ya evāyaṃ yantaṃ paścācchabdo'nūdetyetamevāhaṃ  
brahmopāsa iti | sa hovācājātaśatrurmā maitasminsaṃvadiṣṭhāḥ | asuriti vā ahamemutapāsa iti | sa ya etamevamupāste sarvam̐haivāsmim̐lloka āyureti nainaṃ purā kālātprāṇo jahāti

### [148.11](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.148.11)

sa hovāca gārgyo ya evāyaṃ dikṣu puruṣa etamevāhaṃ brahmopāsa  
iti | sa hovācājātaśatrurmā maitasminsaṃvadiṣṭhāḥ | dvitīyo'napaga iti vā ahametamupāsa iti | sa ya etamevamupāste dvitīyavānha bhavati nāsmādgaṇaśchidyate

### [148.12](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.148.12)

sa hovāca gārgyo ya evāyaṃ chāyāmayaḥ puruṣa etamevāhaṃ  
brahmopāsa iti | sa hovācājātaśatrurmā maitasminsaṃvadiṣṭhāḥ  
mṛtyuriti vā ahametamupāsa iti | sa ya etamevamupāste  
sarvam̐haivāsmim̐lloka āyureti nainaṃ purā kālānmṛtyurāgacchati

### [148.13](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.148.13)

sa hovāca gārgyo ya evāyamātmani puruṣa etamevāhaṃ brahmopāsa  
iti | sa hovācājātaśatrurmā maitasminsaṃvadiṣṭhāḥ | ātmanvīti vā  
ahametamupāsa iti | sa ya etamevamupāsta ātmanvīha bhavati  
ātmanvinīhāsya prajā bhavati sa ha tūṣṇīmāsa gārgyaḥ

### [148.14](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.148.14)

tamevaṃbhūtamālakṣya—  
sa hovācājātaśatruretāvannū3 itietāvadīti | naitāvatā viditaṃ  
bhavatīti | sa hovāca gārgyaṃ upa tvā yānīti

### [148.15](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.148.15)

evamuke—  
sa hovācājātaśatruḥ pratilomaṃ caitadyadbrāhmaṇaḥ kṣatriyamupeyāt brahma me vakṣyatīti vyeva tvā jñapayiṣyāmīti | taṃ  
pāṇāvādāyottasthau | tau ha puruṣaṃ suptamājagmatuḥ | tametairnāmabhirāmantrayāścakre bṛhanpāṇḍaravāsaḥ soma rājanniti sa  
nottasthau | taṃ pāṇinā''peyaṃ bodhayāñcakāra sa hottasthau

### [148.16](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.148.16)

sa hovācājātaśatruryatraiṣa etatsupto'bhūdya eva vijñānamayaḥ puruṣaḥ  
kaiṣa tadā'bhūt | kuta etadāgāditi taddha ha na mene gārgyaḥ

### [148.17](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.148.17)

sa hovācājātaśatruryatraiṣa etatsupto'bhūdya eṣa vijñānamayaḥ  
puruṣastadeṣāṃ prāṇānāṃ vijñānena vijñānamādāya ya eṣo'ntahṛdaya ākāśastasmin śete| tāni yadā gṛhṇātyatha haitatpuruṣaḥ svapiti nāma| tadgṛhīta eva prāṇo bhavati gṛhītā vāggṛhītaṃ cakṣurgṛhītaṃ śrotraṃ gṛhītaṃ manaḥ

### [148.18](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.148.18)

sa yatraitatsvapnyā carati te hāsya lokāstaduteva mahārājo bhavatyuteva mahābrāhmaṇa utevoccāvacaṃ nigacchati| sa yathā mahārājo jānapadān gṛhītvā sve janapade yathākāmaṃ parivartetaivamevaiṣa etatprāṇān gṛhītvā sve śarore yathākāmaṃ parivartate

### [148.16-2](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.148.16-2)

atha yadā suṣupto bhavati yadā na kasyacana veda | hitā nāma  
nāḍyo dvāsaptatiḥ sahasrāṇi hṛdayāt purītattamabhipratiṣṭhante  
tābhiḥ pratyavasṛpya purītati śete | sa yathā kumāro vā mahārājo vā mahābrāhmaṇo vā'tignīmānandasya gatvā śayīta  
evamevaiṣa etacchete

### [148.20](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.148.20)

sa yathorṇanābhistantunoccaredyathāgneḥ kṣudrā visphuliṅgā  
vyuccarantyevamevāsmādātmanaḥ sarve prāṇāḥ lokāḥ sarve  
devāḥ sarvāṇi bhūtāni vyuccaranti| tasyopaniṣatsatyasya  
satyamiti prāṇā vai satyaṃ teṣāmeṣa satyam

### [148.20.p1](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.148.20.p1)

iti dvitīyādhyāye prathamaṃ brāhmaṇam|| 1

## Linked texts (8)

- [Īśādiviṃśottaraśatopaniṣadaḥ](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.isadivimsottarasatopanisadah.1.34_1359) — Sanskrit
- [Mādhyandina](https://indike.org/pramana/in.veda.brahmana.satapatha*madhyandina.14.5.1.18) — Sanskrit
- [Kāṇva](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.brhadaranyaka*kanva.2.1.17) — Sanskrit
- [Upaniṣads](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.upanisads.203.17) — Sanskrit
- [Aṣṭāviṃśatyupaniṣad](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.astavimsatyupanisad.201.17) — Sanskrit
- [Īśādyupaniṣadaḥ](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.isadyupanisadah.195.17) — Sanskrit
- [Īśādidvādaśopaniṣadaḥ](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.isadidvadasopanisadah.141.3) — Sanskrit
- [Tarkakutūhala](https://indike.org/pramana/in.darsana.nyaya.navya.vada.tarka-laghava.tarkakutuhala.1.p271) — Viśveśvara Paṇḍita, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.148](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.148) · Pramāṇa
