<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.14 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Vedic Literature](https://indike.org/pramana/in.veda) › [Upaniṣads](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad) › [Principal (early) Upaniṣads](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya) › [Different Upanishads](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads) › 14

# Different Upanishads 14: atha caturthaḥ praśnaḥ

Different Upaniṣads 14

- **Language:** Sanskrit

## Contents

- [14.11](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.14.11) — 1 part

### atha caturthaḥ praśnaḥ

### [14.1](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.14.1)

atha hainaṃ sauryāyaṇī gārgyaḥ papraccha | bhagavannetasminnu puruṣe kāni svapanti kānyasmin jāgrati  
katara eṣa devaḥ svapnān paśyati kasyaitatsukhaṃ  
bhavati kasminnu sarve saṃpratiṣṭhitā bhavantīti

### [14.2](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.14.2)

tasmai sa hovāca | yathā gārgya marīcayo'rkasyāstaṃ gacchataḥ  
sarvā etasmistejomaṇḍale ekībhavanti | tāḥ punaḥpunarudayataḥ  
pracarantyevaṃ ha vai tatsarvaṃ pare deve manasyekībhavati | tena tarheṣa  
puruṣo na śṛṇoti na paśyati na jighrati na rasayate na spṛśati  
nābhivadate nādatte nānandayate na visṛjate neyāyate  
svapitītyacakṣate

### [14.3](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.14.3)

prāṇāgnaya evaitasminpure jāgrati gārhapatyo ha  
vā eṣo'pāno vyāno'nvāhāryapacano yadgārhaṃpatyātpraṇīyate praṇayanādāhavanīyaḥ prāṇaḥ

### [14.4](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.14.4)

yaducchvāsaniḥśvāsāvetāv āhutī samaṃ nayatīti  
sa samānaḥ| mano ha vāva yajamāna iṣṭaphalamevodānaḥ  
sa enaṃ yajamānamaharaharbrahma gamayati

### [14.5](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.14.5)

atraiṣa devaḥ svapne mahimānamanubhavati | yaddṛṣṭaṃ  
dṛṣṭamanupaśyati śrutaṃ śrutamevārthamanuśṛṇoti deśadigantaraiśca pratyanubhūtaṃ punaḥ punaḥ pratyanubhavati  
dṛṣṭaṃ cādṛṣṭaṃ ca śrutaṃ cāśrutaṃ cānubhūtaṃ cānanubhūtaṃ  
ca sacāsacca sarvaṃ paśyati sarvaḥ paśyati

### [14.6](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.14.6)

sa yadā tejasābhibhūto bhavatyatraiṣa devaḥ svapnānna  
paśyatyatha tadaitasmiñcharīre etatsukhaṃ bhavati

### [14.7](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.14.7)

sa yathā somya vayāṃsi vāsovṛkṣaṃ saṃpratiṣṭhante  
evaṃ ha vai tatsarvaṃ para mrātmani saṃpratiṣṭhate

### [14.8](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.14.8)

pṛthivī ca pṛthivīmātrā cāpaścāpomātrā ca tejaśca tejomātrā  
ca vāyuśca vāyumātrā cākāśaścākāśamātrā ca cakṣuśca draṣṭavyaṃ  
ca śrotraṃ ca śrotavyaṃ ca ghrāṇaṃ ca ghrātavyaṃ ca rasaśca rasayitavyaṃ  
ca tvak ca sparśayitavyaṃ ca vāk ca vaktavyaśca hastau cādātavyaṃ  
copasthaścānandayitavyaṃ ca pāyuśca visarjayitavyaṃ ca pādau ca  
gantavyaṃ ca manaśca mantavyaṃ ca buddhiśca boddhavyaṃ cāhaṅkāraścāhaṅkartavyaṃ  
ca cittaṃ ca cetayitavyaṃ ca tejaśca vidyotayitavyaṃ ca prāṇaśca  
vidhārayitarvyaṃ ca

### [14.6-2](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.14.6-2)

eṣa hi draṣṭā spraṣṭā śrotā ghrātā rasayitā mantā boddhā kartā  
vijñānātmā puruṣaḥ| sa pare'kṣare ātmani saṃpratiṣṭhate

### [14.10](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.14.10)

paramevākṣaraṃ pratipadyate sa yo ha vai tadacchāyamśarīramalohitaṃ śubhramakṣaraṃ vedayate| yastu somya  
sa sarvajñaḥ sarvo bhavati tadeṣa ślokaḥ

### [14.11](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.14.11)

vijñānātmā saha devaiśca sarvaiḥ prāṇā bhūtāni saṃpratiṣṭhati yatra | tadakṣaraṃ vedayate yastu somya sa  
sarvajñaḥ sarvamevāviveśeti

### [14.11.p1](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.14.11.p1)

iti caturthaḥ praśnaḥ || 4

## Linked texts (10)

- [Īśādiviṃśottaraśatopaniṣadaḥ](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.isadivimsottarasatopanisadah.1.34_225) — Sanskrit
- [Praśnopaniṣad](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.prasna.4.1) — Pippalāda, Sanskrit
- [Aṣṭottaraśatopaniṣadaḥ](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.samanya.astottarasatopanisadah.16.1) — Sanskrit
- [Īśādidvādaśopaniṣadaḥ](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.isadidvadasopanisadah.13.1) — Sanskrit
- [Upaniṣads](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.upanisads.12.1) — Sanskrit
- [Aṣṭāviṃśatyupaniṣad](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.astavimsatyupanisad.20.1) — Sanskrit
- [Mantrapuṣpa](https://indike.org/pramana/in.veda.svadhyaya.santi.mantrapuspa.78.1) — Sanskrit
- [Īśādyupaniṣadaḥ](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.isadyupanisadah.15.1) — Sanskrit
- [Daśopaniṣad](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.dasopanisad.13.1) — Sanskrit
- [Upaniṣads Īśa to Aitareya](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.upanisadsisatoaitareya.12.1) — Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.14](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.14) · Pramāṇa
