Different Upanishads 151
Different Upaniṣads 151
- Language
- Sanskrit
151.1
maitreyīti hovāca yājñavalkya udyāsyanvā are'hamasmātsthānādasmi hanta te'nayā kātyāyanyā'ntaṃ karavāṇīti
151.2
sā hovāca maitreyī yannu ma iyaṃ bhagoḥ sarvā pṛthivī vittena pūrṇā
syātkathaṃ tenāmṛtā syāmiti| neti hovāca yājñavalkyaḥ| yathaivopakaraṇavatāṃ jīvitaṃ tathaiva te jīvitam̐, syādamṛtatvasya tu
nā''śāsti vitteneti
151.3
sā hovāca maitreyī yenāhaṃ nāmṛtā syāṃ kimahaṃ tena kuryāṃ
yadeva bhagavān veda tadeva me brūhīti
151.4
sa hovāca yājñavalkyaḥ priyā vatāre naḥ satī priyaṃ bhāṣasa
ehyāsva vyākhyāsyāmi te vyācakṣāṇasya tu me nididhyāsasveti
151.5
sa hovāca na vā are patyuḥ kāmāya patiḥ priyo bhavati
ātmanastu kāmāya patiḥ priyo bhavati | na vā are jāyāyai
kāmāya jāyā priyā bhavati | ātmanastu kāmāya jāyā priyā
bhavati | na vā are putrāṇāṃ kāmāya putrāḥ priyā bhavanti
ātmanastu kāmāya putrāḥ priyā bhavanti | na vā are vittasya
kāmāya vittaṃ priyaṃ bhavati | ātmanastukāmāya vittaṃ priyaṃ
bhavati | na vā are brahmaṇaḥ kāmāya brahma priyaṃ bhavati
ātmanastu kāmāya brahma priyaṃ bhavati | na vā are kṣatrasya
kāmāya kṣatraṃ priyaṃ bhavati | ātmanastu kāmāya kṣatraṃ priyaṃ bhavati
na vā are lokānāṃ kāmāya lokāḥ priyā bhavanti | ātmanastu
kāmāya lokāḥ priyā bhavanti | na vā are devānāṃ kāmāya
devāḥ priyā bhavanti | ātmanastu kāmāya devāḥ priyā bhavanti
na vā are bhūtānāṃ kāmāya bhūtāni priyāṇi bhavanti | ātmanastu
kāmāya bhūtāni priyāṇi bhavanti| na vā are sarvasya kāmāya sarvaṃ priyaṃ bhavati| ātmanastu kāmāya sarvaṃ priyaṃ bhavati
ātmā vā are draṣṭavyaḥ śrotavyo mantavyo nididhyāsitavyaḥ
maitreyyātmano vā are darśanena śravaṇena matyā vijñānenedaṃ sarvaṃ viditam
151.6
brahma taṃ parādādyo'nyatrātmano brahma veda| kṣatraṃ taṃ parādādyo'nyatrātmanaḥ kṣatraṃ veda| lokāstaṃ parāduryo'nyatrātmano lokānveda| devāstaṃ parāduryo'nyatrātmano devānveda| bhūtāni taṃ parāduryo'nyatrātmano bhūtāni veda| sarvaṃ taṃ parādādyo'nyatrātmanaḥ sarvaṃ vededaṃ brahmedaṃ kṣatramime lokā ime devā imāni bhūtānīdaṃ sarvaṃ yadayamātmā
151.10
sa yathārdraidhāgnerabhyāhitātpṛthagdhūmā viniścaranti
evaṃ vā are'sya mahato bhūtasya niḥśvasitametadyaṛgvedo yajurvedaḥ sāmavedo'tharvāṅgirasa itihāsaḥ
purāṇaṃ vidyopaniṣadaḥ ślokāḥ sūtrāṇyanuvyākhyānāni
vyākhyānānyasyaivaitāni niḥśvasitāni
151.11
sa yathā sarvāsāmapāṃ samudra ekāyanameva, sarveṣāṃ sparśānāṃ tvagekāyanameva, sarveṣāṃ rasānāṃ jihvaikāyanameva, sarveṣāṃ gandhānāṃ nāsike ekāyanameva, sarveṣāṃ rūpāṇāṃ cakṣurekāyanameva, sarveṣāṃ śabdānāṃ śrotramekāyanameva, sarveṣāṃ saṅkalpānāṃ mana ekāyanameva, sarvāsāṃ vidyānāṃ hṛdayamekāyanameva, sarveṣāṃ karmaṇāṃ hastāvekāyanameva, sarveṣāmānandānāmupastha ekāyanameva, sarveṣāṃ visargāṇāṃ pāyurekāyanameva, sarveṣāmadhvanāṃ pādāvekāyanameva, sarveṣāṃ vedānāṃ vāgekāyanam
151.12
sa yathā saindhavakhilya udake prāsta udakamevānuvilīyeta na
hāsyodgrahaṇāyeva syāt| yato yatastvādadīta lavaṇamevaivaṃ
vā ara idaṃ mahadbhūtamanantamapāraṃ vijñānaghana eva| etebhyo
bhūtebhyaḥ samutthāya tānyevānu vinaśyati| na pretya saṃjñāstītyare bravīmīti hovāca yājñavalkyaḥ
151.13
sā hovāca maitreyyatraiva mā bhagavānamūmuhat pretya saṃjñāstīti
sa hovāca na vā are'haṃ mohaṃ bravīmyalaṃ vā ara idaṃ vijñānāya
151.14
yatra hi dvaitamiva bhavati taditara itaraṃ jighrati taditara itaraṃ paśyati taditara itaraṃ śṛṇoti taditara itaramabhivadati taditara itaraṃ manute taditara itaraṃ vijānāti | yatra vā asya sarvamātmaivābhūttatkena kaṃ jighret tatkena kaṃ paśyet tatkena kaṃ śṛṇuyāt tatkena kamabhivadet tatkena kaṃ manvīta tatkena kaṃ vijānīyāt | yenedaṃ sarvaṃ vijānāti taṃ kena vijānīyāt | vijñātāramare kena vijānīyāditi