Different Upanishads 154
Different Upaniṣads 154
- Language
- Sanskrit
Contents
- 154.13 — 1 part
154.1
atha hainaṃ jāratkārava ārtabhāgaḥ papraccha yājñavalkyeti
hovāca kati grahāḥ katyatigrahā iti| aṣṭau grahā aṣṭāvatigrahā iti| ye te'ṣṭau grahā aṣṭāvatigrahāḥ katame ta iti
154.2
prāṇo vai grahaḥ so'pānenātigrāheṇa gṛhīto'pānena hi
gandhān jighrati
154.3
vāgvai grahaḥ sa nāmnā'tigrāheṇa gṛhīto vācā hi
nāmānyabhivadati
154.4
jihvā vai grahaḥ| sa rasenātigrāheṇa gṛhīto jihvayā hi rasān
vijānāti
154.5
cakṣu vai grahaḥ| sa rūpeṇātigrāheṇa gṛhītaścakṣuṣā
hi rūpāṇi paśyati
154.6
śrotraṃ vai grahaḥ | sa śabdenātigrāheṇa
gṛhītaḥ śrotreṇa hi śabdān śṛṇoti
154.7
mano vai grahaḥ | sa
kāmenātigrāheṇa gṛhīto manasā hi kāmān kāmayate
154.8
hastau vai grahaḥ | sa karmaṇā'tigrāheṇa gṛhīto hastābhyāṃ hi karma
karoti
154.6-2
tvagvai grahaḥ | sa sparśanātigrāheṇa gṛhītastvacā
hi sparśān vedayata ityete'ṣṭau grahā aṣṭāvatigrahāḥ
154.10
yājñavalkyeti hovāca yadidam̐ sarvaṃ mṛtyorannaṃ
kā svidasā devatā yasyā mṛtyurannamiti, agnirvai mṛtyuḥ
so'pnamannam | apa punarmṛtyuṃ jayati
154.11
yājñavalkyeti | hovāca yatrāyaṃ puruṣo mriyata udasmātprāṇāḥ
krāmantyāho3 neti | neti hovāca yājñavalkyo'traiva samavanīyante | sa ucchvayatyādhmāyatyādhmāto mṛtaḥ śete
154.12
yājñavalkyeti hovāca yatrāyaṃ puruṣo mriyate kimenaṃ
na jahātīti | nāmetyanantaṃ vai nāma | anantā viśve
devā anantameva sa tena lokaṃ jayati
154.13
yājñavalkyeti hovāca yatrāsya puruṣasya mṛtasyāgniṃ vāgapyeti vātaṃ prāṇaścakṣurādityaṃ manaścandraṃ diśaḥ śrotraṃ
pṛthivīm̐ ̍ śarīramākāśamātmauṣadhīrlomāni vanaspatīn
keśā apsu lohitaṃ ca retaśca nidhīyate| kattāyaṃ tadā puruṣo
bhavatītyāha ra somya hastamādaṃbhāgā''trāmevaitasya vediṣyāvo
na nāvetatsajana iti| tau hotkramya mantrayāñcakrāte| tau ha
yadūcatuḥ karma haiva tadūcaturatha yatpraśaśam̐satuḥ karma haiva
tatpraśaśam̐satuḥ| puṇyo vai puṇyena karmaṇā bhavati pāpaḥ
pāpeneti| tato ha jāratkārava ārtabhāga upararāma
154.13.p1
iti tṛtīyādhyāye dvitīyaṃ brāhmaṇam || 2
Linked texts (6)
- Īśādiviṃśottaraśatopaniṣadaḥ — Sanskrit
- Kāṇva — Sanskrit
- Bṛhadāraṇyakopaniṣadbhāṣyavārttikasāra — Mādhava, Sanskrit
- Īśādyupaniṣadaḥ — Sanskrit
- Īśādidvādaśopaniṣadaḥ — Sanskrit
- Vājasaneyi bṛhadāraṇyaka — Sanskrit