Pramāṇa · Search · About · API

Different Upanishads 16: atha ṣaṣṭhaḥ praśnaḥ

Different Upaniṣads 16

Language
Sanskrit

atha ṣaṣṭhaḥ praśnaḥ

16.1

atha hainaṃ sukeśā bhāradvājaḥ papraccha| bhagavan hiraṇyanābhaḥ
kauśalyo rājaputro māmupetyaitaṃ praśnamapṛcchata| ṣoḍaśakalaṃ
bhāradvāja puruṣaṃ vettha| tamahaṃ kumāramabruvam| nāhamimaṃ veda
yadyahamimamavediṣaṃ kathaṃ te nāvakṣyamiti| samūlo vā eṣa
pariśuṣyati yo'nṛtamabhivadati| tasmānnārhāmyanṛtaṃ vaktum| sa
tūṣṇīṃ rathamāruhya pravavrāja taṃ tvā pṛcchāmi kāso puruṣa iti

16.1-2

nārhāmi ahaṃ yogyo na bhavāmi| evaṃ madvākyaṃ śrutvā saḥ rājaputraḥ tūṣṇīṃ sādhvasādhu veti vacanamanuktvaiva rathaṃ svayānam āruhya ārūḍho bhūtvā pradakṣāja svanagaraṃ prati śīghrameva jagāma| taṃ rājaputreṇa pṛṣṭaṃ ṣoḍaśakalaṃ puruṣaṃ tvā tvāṃ pippalādaṃ prati pṛcchāmi ahaṃ pṛṣṭavānasmi ka kutra pradeśe asau ṣoḍaśakalaḥ puruṣaḥ puruṣaśabdābhidheyaḥ| iti evaṃ pṛṣṭavate

16.2

tasmai sa hovāca ihaivāntaḥśarīre somya sa puruṣo yasminnetāḥ ṣoḍaśakalāḥ prabhavantīti

16.3

sa īkṣāñcakre| kasminnahamutakrānta utkrānto bhaviṣyāmi| kasmin vā pratiṣṭhite pratiṣṭhāsyāmīti

16.4

sa prāṇamasṛjata prāṇācchraddhāṃ khaṃ vāyurjyotirāpaḥ pṛthivīndriyam| mano'nnaṃ śrannādvīryaṃ tapo mantrāḥ karma lokālokeṣu ca nāma ca

16.5

sa yathemā nadyaḥ syandamānāḥ samudrāyaṇāḥ samudraṃ prāpyāstaṃ
gacchanti bhidyete tāsāṃ nāmarūpe samudra ityevaṃ procyate | evamevāsya paridraṣṭurimāḥ ṣoḍaśakalāḥ puruṣāyaṇāḥ puruṣaṃ prāpyāstaṃ
gacchanti bhidyete tāsāṃ nāmarūpe puruṣa ityevaṃ procyate | sa
eṣo'kalo'mṛto bhavati, tadeṣa ślokaḥ

16.6

arā iva rathanābhau kalā yasmin pratiṣṭhitāḥ
taṃ vedyaṃ puruṣaṃ vedayathā mā vo mṛtyuḥ parivyathā iti

16.7

tān hovācaitāvadevāhametatparaṃ brahma veda
na taḥ paramastīti

16.8

te tamarcayantastvaṃ hi naḥ pitā yo'smākamavidyāyāḥ paraṃ pāraṃ
tārayasīti| namaḥ paramarṣibhyo namaḥ paramarṣibhyaḥ

Linked texts (10)