<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.23 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Vedic Literature](https://indike.org/pramana/in.veda) › [Upaniṣads](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad) › [Principal (early) Upaniṣads](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya) › [Different Upanishads](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads) › 23

# Different Upanishads 23

Different Upaniṣads 23

- **Language:** Sanskrit

## Contents

- [23.10](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.23.10) — 1 part

### [23.1](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.23.1)

dvā suparṇā sayujā sakhāyā samānaṃ vṛkṣaṃ pariṣasvajāte  
tayoranyaḥ pippalaṃ svādvattyanaśnannanyo abhicākaśīti

### [23.2](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.23.2)

samāne vṛkṣe puruṣo nimagno'nīśayā śocati  
muhyamānaḥ| juṣṭaṃ yadā paśyatyanyamīśamasya  
mahimānamiti vītaśokaḥ

### [23.3](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.23.3)

yadā paśyaḥ paśyate rukmavarṇaṃ kartāramīśaṃ puruṣaṃ  
brahmayonim| tadā vidvānpuṇyapāpe vidhūya nirañjanaḥ paramaṃ sāmyamupaiti

### [23.4](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.23.4)

kiñca—  
prāṇo hyeṣa yaḥ sarvabhūtairvibhāti vijānanvidvānbhavate nātivādī| ātmakrīḍa ātmaratiḥ  
kriyāvāneṣa brahmavidāṃ variṣṭhaḥ

### [23.5](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.23.5)

satyena labhyastapasā hyeṣa ātmā samyagjñānena  
brahmacaryeṇa nityam| antaḥśarīre jyotirmayo  
hi śubhro yaṃ paśyanti yatayaḥ kṣīṇadoṣāḥ

### [23.6](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.23.6)

satyameva jayate nānṛtaṃ satyena panthā| vitato devayānaḥ | yenākramantyṛṣayo hyāptakāmā yatra tat  
satyasya paramaṃ nidhānam

### [23.7](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.23.7)

yatsatyādiprāptisādhanaṃ brahmoktaṃ tatkīdṛśaṃ kiṃ dharmakañcetyata āhabṛhacca tat divyamacintyarūpaṃ sūkṣmācca tatsūkṣmataraṃ  
vibhāti | dūrātsudūre tadihāntike ca paśyatsvihaiva nihitaṃ guhāyām

### [23.8](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.23.8)

punarapyasādhāraṇaṃ tadupalabdhisādhanamāhana cakṣuṣā gṛhyate nāpi vācā nānyairdevaistapasā  
karmaṇā vā | jñānaprasādena viśuddhasattvastatastu  
taṃ paśyate niṣkalaṃ dhyāyamānaḥ

### [23.6-2](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.23.6-2)

punarapyasādhāraṇaṃ tadupalabdhisādhanamāha—  
eṣo'ṇurātmā cetasā veditavyo yasminprāṇaḥ  
pañcadhā saṃviveśa | prāṇaiścittaṃ sarvamotaṃ prajānāṃ  
yasminviśuddhe vibhavatyeṣa ātmā

### [23.10](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.23.10)

yaṃ yaṃ lokaṃ manasā saṃvibhāti viśuddhasattvaḥ  
kāmayate yāṃśca kāmān | taṃ taṃ lokaṃ jāyate  
tāṃśca kāmāṃstasmādātmajñaṃ hyarcayedbhūtikāmaḥ

### [23.10.p1](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.23.10.p1)

iti tṛtīyamuṇḍake prathamaḥ khaṇḍaḥ || 1

## Linked texts (8)

- [Subhāṣitaratnabhāṇḍāgāra](https://indike.org/pramana/in.lit.subhasita.subhasita.adhunika.subhasitaratnabhandagara.8.1433) — Kāśīnātha Pāṇḍuraṅga Paraba 1886, Sanskrit
- [Aṣṭottaraśatopaniṣadaḥ](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.samanya.astottarasatopanisadah.23.6) — Sanskrit
- [Upaniṣads](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.upanisads.20.6) — Sanskrit
- [Aṣṭāviṃśatyupaniṣad](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.astavimsatyupanisad.26.7) — Sanskrit
- [Īśādidvādaśopaniṣadaḥ](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.isadidvadasopanisadah.23.6) — Sanskrit
- [Daśopaniṣad](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.dasopanisad.20.6) — Sanskrit
- [Upaniṣads Īśa to Aitareya](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.upanisadsisatoaitareya.18.6) — Sanskrit
- [Pañcopaniṣadaḥ](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.pancopanisadah.18.6) — Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.23](https://indike.org/pramana/in.veda.upanisad.mukhya.differentupanisads.23) · Pramāṇa
