Different Upanishads 5

Different Upaniṣads 5

Language: Sanskrit

5.28 — 1 part

5.1

sā brahmeti hovāca brahmaṇo vā etadvijaye mahīyadhvamiti
tato haiva vidāñcakāra brahmeti ||26

5.27

tasmādvā ete devā atitarāmivānyān devān yadagnirvāyurindraste hyenannediṣṭhaṃ sparśuṃste hyenat prathamo vidāñcakāra
brahmeti

5.3

2
tasmādvā indro'titarāmivānyān sa hyenannediṣṭhaṃ
pasparśa sa hyenat prathamo vidāñcakāra brahmeti ||28

5.29

tasyaiṣa ādeśo yadetadvidyuto vyadyutadā 3 itīnyamīmiṣadā 3 ityadhidaivatam

5.30

4
athādhyātmaṃ yadetadgacchatīva ca mano'nena caitadupasmaratyabhīkṣṇaṃ saṃkalpaḥ

5.31

5
taddha tadvanaṃ nāma tadvanamityupāsitavyam| sa ya etadevaṃ vedābhi hainaṃ sarvāṇi bhūtāni saṃvāñchanti

5.32

6
upaniṣadaṃ bho brūhītyuktā ta upaniṣadbrāhmīṃ vāva ta upaniṣadamabrūmeti

5.8

7
tasyai tapo damaḥ karmeti pratiṣṭhā vedāḥ
sarvāṅgāni satyamāyatanam ||33

5.9

yo vā etāmevaṃ vedāpahatya pāpmānamanante
svarge loke jyeye pratitiṣṭhati pratitiṣṭhati ||34

5.1-2

brahmavidyāgurūṃścaiva mantradāṃśca gurūṃstathā
kaṭhopaniṣado vallayo vyākhyāyante samāsataḥ

5.2

kaṭhena muninā cādau svaśiṣyānprati kīrtitā
tena kāṭhakanāmnāsau prathiteyaṃ yajuḥśrutiḥ

oṃ saha nāvavatu saha nau bhunaktu saha vīryaṃ karavāvahai
tejasvināvadhītamastu mā vidviṣāvahai
oṃ śāntiḥ śāntiḥ śāntiḥ
uśan ha vai vājaśravasaḥ sarvavedasaṃ dadau tasya ha naciketā
nāma putra āsa ta m̐ ha kumāra santaṃ dakṣiṇāsu nīyamānāsu śraddhā''viveśa

5.2-2

so'manyata pītodakā jagdhatṛṇā
dugdhadohā nirindriyāḥ | anandā nāma
te lokāstānsa gacchati tā dadat

5.3-2

sa hovāca pitaraṃ tata kasmai māṃ dāsyasīti dvitīyaṃ
tṛtīyaṃ ta oṃ hovāca mṛtyave tvā dadāmīti

5.4-2

bahūnāmemi prathamo bahūnāmemi madhyamaḥ
kiṃ svidyamasya kartavyaṃ yanmayādya kariṣyatīti

5.5

anupaśya yathā pūrve pratipaśya tathā pare
sasyamiva martyaḥ pacyate sasyamiva jāyate punaḥ

5.6

vaiśvānaraḥ praviśatyatithirbrāhmaṇo gṛhān
tasyaitāṃ śāntiṃ kurvanti hara vaivasvatodakam

5.7

āśāpratīkṣe saṃgataṃ sūnṛtāṃ ceṣṭāpūrte
putrapaśūṃśca sarvān| etadvṛṅkte puruṣasyā
lpamedhaso yasyānaśnanvasati brāhmaṇo gṛhe

5.8-2

tisro rātrīryadavātsīrgṛhe me'naśnan
brahmannatithirnamasyaḥ| namaste'stu brahmansvasti
me'stu tasmātprati trīnvarānvṛṇīṣva

5.9-2

evaṃ yamenokto naciketā āha—
śāntasaṃkalpaḥ sumanā yathā syādvītamanyugautamo mābhimṛtyo || tvatprasṛṣṭaṃ mābhivadetpratīta etattrayāṇāṃ prathamaṃ varaṃ vṛṇe

5.10

evaṃ naciketasokto yama āha—
yathāpurastādbhavitā pratīta auddālakirāruṇirmatprasṛṣṭaḥ| sukhaṃ rātrīḥ śayitā vītamanyustvā
dadṛśivānmṛtyumukhātpramuktam

5.11

svarge loke na bhayaṃ kiñcanāsti na tatra tvaṃ na jarayā
bibheti | ubhe tīrtvā'śanāyāpipāse śokātigo
modate svargaloke

5.12

sa tvamagni svargyamadhye'pi mṛtyo prabrūhi tam̐śraddhānāya
mahyam || svargalokā amṛtatvaṃ bhajanta etaddvitīyena
vṛṇe vareṇa

5.13

pra te bravīmi tadu me nibodha svargyamagniṃ naciketaḥ
prajānana | anantalokāptimatho pratiṣṭhāṃ viddhi
tvametannihitaṃ guhāyām

5.14

evamagniṃ stutvā mṛtyuḥ svaśiṣyāyovāceti śrutirāha—
lokādimagni tamuvāca tasmai yā iṣṭakā yāvatīrvā
yathāvā| sa ca cāpi tatpratyavadadyathoktamathāsya
mṛtyuḥ punarevāha tuṣṭaḥ

5.15

tamabravītprīyamāṇo mahātmā varaṃ tavehādya dadāmi
bhūyaḥ| tavaiva nāmnā bhavitā'yamagniḥ sṛṅkāṃścemāmanekarūpāṃ gṛhāṇa

5.16

triṇāciketa stribhiretya sandhi trikarmakṛttarati
janmamṛtyū | brahmajajñaṃ devamīḍyaṃ viditvā nicāyyemām̐ śāntimatyantameti

5.17

triṇāciketastrayametadviditvā ya evaṃ vidvām̐
śrinute nāciketam | sa mṛtyupāśān purataḥ praṇodya śokātigo modate svargaloke

5.18

eṣa te'gnirnaciketaḥ svargyo yamavṛṇīthā dvitīyena
vareṇa | etamagniṃ tavaiva pravakṣyanti janāstṛtīyaṃ varaṃ naciketo vṛṇīṣva

5.16-2

yeyaṃ prete vicikitsā manuṣye'stītyeke nāyama-stīti caike | etadvidyāmanuśiṣṭastvayā'haṃ varā-ṇāmeṣa varastṛtīyaḥ

5.20

devairatrāpi vicikitsitaṃ purā na hi suvijñeya-maṇureṣa dharmaḥ | anyaṃ varaṃ naciketo vṛṇīṣva mā moparotsīrati mā sṛjainam

5.21

evaṃ yamenokto naciketā āha—
devairatrāpi vicikitsataṃ kila tvaṃ ca mṛtyo
yanna suvijñeyamāttha | vaktā cāsya tvādṛganyo
na labhyo nānyo varastulya etasya kaścit

5.22

śatāyupaḥ putrapautrānvṛṇīṣva bahūnpaśūnhastihiraeyamaśvān | bhūmermahadāyatanaṃ vṛṇīṣva svayaṃ ca
jīva śarado yāvadicchasi

5.23

etattulyaṃ yadi manyase varaṃ vṛṇīṣva vittaṃ cirajīvikāṃ
ca | mahābhūmau naciketastvamedhi kāmānāṃ tvā
kāmabhājaṃ karomi

5.24

ye ye kāmā durlabhā martyaloke sarvānkāmām̐śchandataḥ prārthayasva | imā rāmāḥ sarathāḥ satūryā
na hīdṛśā lambhanīyā manuṣyaiḥ | ābhirmatprattābhiḥ paricārayasva naciketo maraṇaṃ mānuprākṣīḥ

5.25

śvobhāvā martyasya yadantakaitatsarvendriyāṇāṃ
jarayanti tejaḥ | api sarvaṃ jīvitamalpameva tavaiva
vāhāstava nṛtyagīte

5.26

na vittena tarpaṇīyo manuṣyo lapsyāmahe vittamadrākṣma cetvā| jīviṣyāmo yāvadīśiṣyasi tvaṃ
varastu me varaṇīyaḥ sa eva

5.27-2

ajīryatāmṛtānāmupetya jīryanmartyaḥ kvadhaḥsthaḥ
prajānan| abhidhyāyanvarṇaratipramodānatidīrghe
jīvite ko rameta

5.28

yasminnidaṃ vicikitsanti mṛtyo yatsāmparāye
mahati brūhi nastat | yo'yaṃ varo gūḍhamanupraviṣṭo
nānyaṃ tasmānnaciketā vṛṇīte

5.28.p1

iti prathame'dhyāye prathamā vallī || 1

Different Upanishads 5

Contents

Linked texts (11)